Adhyaya 169
ఈ అధ్యాయంలో ప్రభాసక్షేత్రంలోని ఒక విధివిధాన యాత్రాక్రమం ఈశ్వర–దేవి సంభాషణగా వర్ణించబడింది. ఈశ్వరుడు దేవిని దక్షిణ భాగంలో, దేవి దిక్భాగానికి చెందిన ప్రాంతంలో, ధను ప్రమాణ దూరంలో ఉన్న ‘వైవస్వతేశ్వర’ లింగానికి వెళ్లమని ఆదేశిస్తాడు. ఆ లింగ ప్రతిష్ఠను వైవస్వత మనువు చేసినదిగా, అది సర్వకామదం—కోరికలన్నీ నెరవేర్చేదిగా—చెప్పబడింది. ఆ ఆలయ సమీపంలో ‘దేవఖాత’ అనే దివ్య జలస్థానం ఉంది; అక్కడ స్నానం చేసి శుద్ధి పొందాలని సూచించబడింది. అనంతరం విధి ప్రకారం భక్తితో, ఇంద్రియనిగ్రహంతో పంచోపచార పూజ చేసి, అఘోర విధితో స్తోత్రపాఠం చేయాలని ఉపదేశం ఉంది. ఈ క్రమాన్ని ఆచరించినవాడు సిద్ధిని పొందుతాడని ఫలశ్రుతి చెప్పి, ఇది ప్రభాసఖండంలోని ప్రభాసక్షేత్రమాహాత్మ్యానికి చెందిన అధ్యాయమని ముగింపు ఇస్తుంది.
Shlokas
Verse 1
ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि लिंगं वैवस्वतेश्वरम् । देव्या दक्षिणदिग्भागे धनुस्त्रिंशकसंस्थितम्
ఈశ్వరుడు పలికెను—హే మహాదేవి! తదుపరి వైవస్వతేశ్వరమనే లింగమునకు వెళ్లవలెను; అది దేవి స్థలమునకు దక్షిణ దిశాభాగంలో, ముప్పై ధనుస్సుల దూరంలో స్థితమై ఉంది।
Verse 2
वैवस्वतेन मनुना स्थापितं सर्वकामदम् । तत्समीपे देवखातं तिष्ठते तु महाद्भुतम्
వైవస్వత మనువు స్థాపించిన ఈ తీర్థం సర్వకామప్రదం. దాని సమీపంలో ‘దేవఖాత’ అనే మహాద్భుత జలాశయం నిలిచి ఉంది.
Verse 3
स्नात्वा तत्र वरारोहे यस्तं पूजयते नरः । पञ्चोपचारैर्विधिना भक्तिप्रह्वो जितेन्द्रियः । जपेदघोरविधिना स्तोत्रं सिद्धिं स चाप्नुयात्
హే వరారోహే! అక్కడ స్నానం చేసి, భక్తితో నమ్రుడై ఇంద్రియనిగ్రహంతో, విధిపూర్వకంగా పంచోపచారాలతో ఆ (లింగ)ాన్ని పూజించి, తరువాత అఘోరవిధానంతో స్తోత్రాన్ని జపిస్తే, అతడు సిద్ధిని పొందుతాడు.
Verse 169
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये वैवस्वतेश्वरमाहात्म्य वर्णनंनामैकोनसप्तत्युत्तरशततमोऽध्यायः
ఇట్లు శ్రీ స్కంద మహాపురాణం, ఏకాశీతిసాహస్రీ సంహితలోని సప్తమ ప్రభాసఖండం, ప్రథమ ‘ప్రభాసక్షేత్రమాహాత్మ్య’ భాగంలో ‘వైవస్వతేశ్వరమాహాత్మ్య వర్ణనం’ అనే నూట అరవై తొమ్మిదవ అధ్యాయం సమాప్తమైంది.