Adhyaya 160
ఈ అధ్యాయంలో ఈశ్వరుడు దేవికి ప్రభాస-క్షేత్రంలో రైవంత రాజభట్టారకుని దర్శన–పూజా క్రమాన్ని ఉపదేశిస్తాడు. ఆయన సూర్యపుత్రుడు, అశ్వారూఢుడు, మహాబలవంతుడు; క్షేత్రంలో సావిత్రీ సమీపంలో, నైరృత దిశలో స్థితుడని వర్ణించబడుతుంది. ఆయనను కేవలం దర్శించిన మాత్రాన భక్తుడు సమస్త ఆపదల నుండి విముక్తుడవుతాడని ఫలశ్రుతి చెబుతుంది. ప్రత్యేకంగా ఆదివారం (రవివారము) సప్తమి తిథి సంయోగంలో పూజ చేయాలని విధానం. అలా పూజించినవాడి వంశంలో కూడా దారిద్ర్యం కలగదని హామీ ఇస్తుంది. చివరగా క్షేత్రంలో నిర్విఘ్న నివాసం, రాజకీయ/లౌకిక లక్ష్యాలు, ముఖ్యంగా అశ్వవృద్ధి కోసం సంపూర్ణ ప్రయత్నంతో ఆరాధన చేయవలెనని బోధిస్తుంది.
Shlokas
Verse 1
ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि राजभट्टारकं परम् । रैवन्तकं सूर्यपुत्रमश्वारूढं महाबलम्
ఈశ్వరుడు పలికెను—తదనంతరం, హే మహాదేవి, పరమ రాజభట్టారకుడైన సూర్యపుత్రుడు రైవంతకుని యొద్దకు వెళ్లవలెను; అతడు అశ్వారూఢుడై మహాబలవంతుడు.
Verse 2
संस्थितं क्षेत्रमध्ये तु सावित्र्या नैरृते प्रिये । तं दृष्ट्वा मानवो देवि सर्वापद्भ्यो विमुच्यते
ప్రియే! ఆయన క్షేత్రమధ్యంలో, సావిత్రీదేవి యొక్క నైరృత (దక్షిణ-పడమర) దిశలో ప్రతిష్ఠితుడై ఉన్నాడు. దేవీ! ఆయన దర్శనమాత్రంతో మనుష్యుడు సమస్త ఆపదల నుండి విముక్తి పొందుతాడు.
Verse 3
रविवारेण सप्तम्यां यस्तं पूजयते नरः । तस्याऽन्वयेऽपि नो देवि दरिद्री जायते नरः
దేవీ! ఆదివారంతో కూడిన సప్తమి తిథినాడు ఎవడు ఆయనను పూజిస్తాడో, అతని వంశంలో కూడా ఎవరూ దారిద్ర్యంలో జన్మించరు.
Verse 4
तस्मात्सर्वप्रयत्नेन तमेवाराधयेन्मनाक् । निर्विघ्नं क्षेत्रवासार्थं राजा वाऽश्वविवृद्धये
కాబట్టి సమస్త ప్రయత్నంతో—కొంచెమైనా—ఆయననే ఆరాధించాలి; అలా చేస్తే క్షేత్రవాసం నిర్విఘ్నంగా జరుగుతుంది, లేదా రాజుకు అశ్వవృద్ధి (అశ్వసేన బలం) కలుగుతుంది.
Verse 160
इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये रैवंतकराजभट्टारकमाहात्म्यवर्णनंनाम षष्ट्युत्तरशततमोऽध्यायः
ఇట్లు శ్రీ స్కాంద మహాపురాణంలోని ఏకాశీతి-సాహస్రీ సంహితలో, సప్తమ ప్రభాసఖండంలోని ప్రథమ ప్రభాసక్షేత్రమాహాత్మ్యంలో ‘రైవంతక రాజ-భట్టారక మహాత్మ్యవర్ణనం’ అనే నామంతో ఉన్న నూట అరవయ్యవ అధ్యాయం సమాప్తమైంది.