Adhyaya 144
ఈశ్వరుడు మహాదేవికి “మూడవ మహా పుష్కరానికి” వెళ్లమని ఉపదేశిస్తాడు. దాని తూర్పు భాగంలో, ఈశాన దిశ సమీపంలో, ‘పుష్కర’ అనే పేరుతో ప్రసిద్ధమైన చిన్న కుండను సూచిస్తాడు. మధ్యాహ్న సమయంలో అక్కడ బ్రహ్మదేవుడు పూజ చేసిన ఆదర్శప్రసంగం ద్వారా తీర్థ మహిమ స్థాపించబడుతుంది; అలాగే త్రిలోకమాత అయిన సంధ్య ‘ప్రతిష్ఠ’ (స్థాపన)తో సంబంధించిందని చెప్పబడుతుంది. పౌర్ణమి రోజున ప్రశాంత మనస్సుతో అక్కడ స్నానం చేసినవాడు ‘ఆది-పుష్కర’ స్థలంలో విధివిధానంగా స్నానం పూర్తిచేసిన ఫలాన్ని పొందుతాడని విధి. సమస్త పాపనివృత్తి కోసం హిరణ్యదానం (సువర్ణదానం) చేయాలని కూడా ఆజ్ఞ. చివర ఫలశ్రుతిలో ఈ సంక్షిప్త మహాత్మ్యాన్ని వినడం పాపనాశకమని, ఇష్టసిద్ధిని ప్రసాదించేదని పేర్కొంటుంది.
Shlokas
Verse 1
ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि तृतीयं पुष्करं महत् । तस्यैव पूर्वदिग्भागे किञ्चिदीशानगोचरे । कनीयः संस्मृतं कुंडं पुष्करंनाम नामतः
ఈశ్వరుడు పలికెను—ఓ మహాదేవీ, అనంతరం మూడవ మహా పుష్కరానికి వెళ్లవలెను. దాని తూర్పు భాగంలో, కొంత ఈశాన్య దిశ వైపు, ‘పుష్కర’ అనే పేరుతో ప్రసిద్ధమైన చిన్న కుండము ఉంది।
Verse 2
यत्र मध्याह्नसमये ब्रह्मणा समुपासिता । सन्ध्या त्रैलोक्यजननी प्रतिष्ठार्थं गतेन च
అక్కడ మధ్యాహ్న సమయంలో త్రైలోక్య జనని సంధ్యను, ప్రతిష్ఠార్థంగా అక్కడికి వెళ్లిన బ్రహ్మ విధివిధానంగా ఉపాసించాడు।
Verse 3
तत्र यः कुरुते स्नानं पौर्णमास्यां समाहितः । सम्यक्कृतं भवेत्तेन स्नानं तत्रादिपुष्करे
అక్కడ పౌర్ణమి నాడు సమాహితచిత్తంతో స్నానం చేసే వాడి స్నానం, ఆ ఆదిపుష్కర తీర్థంలో సమ్యక్గా ఆచరించినదిగా భావించబడుతుంది।
Verse 4
हिरण्यं तत्र दातव्यं सर्वपापापनुत्तये
అక్కడ సమస్త పాపాల సంపూర్ణ నివృత్తికై స్వర్ణదానం చేయవలెను।
Verse 5
इति संक्षेपतः प्रोक्तं माहात्म्यं तव पौष्करम् । श्रुतं पापहरं नॄणां सर्वकामप्रदं तथा
ఇలా సంక్షేపంగా నీ పుష్కరమాహాత్మ్యం చెప్పబడింది. దీనిని వినినచో మనుష్యుల పాపాలు నశించి, సమస్త కోరికలు సిద్ధిస్తాయి।
Verse 144
इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये पुष्करकुण्डमाहात्म्य वर्णनंनाम चतुश्चत्वारिंशदुत्तरशततमोऽध्यायः
ఇట్లు శ్రీస్కాంద మహాపురాణంలోని ఏకాశీతిసాహస్ర శ్లోకసంహితలో, సప్తమ ప్రభాసఖండంలోని ప్రథమ ప్రభాసక్షేత్రమాహాత్మ్యంలో ‘పుష్కరకుండమాహాత్మ్యవర్ణనం’ అనే నామంతో నూరునలభై నాలుగవ అధ్యాయం సమాప్తమైంది।