
ఈ అధ్యాయంలో ఈశ్వరుడు దేవిని ఉద్దేశించి, ప్రభాస సమీపంలో సోమేశ/ఈశ దిక్భాగంలో ఉన్న ఒక మహత్తర వైష్ణవీ శక్తిని సూచిస్తాడు. ఆ పీఠానికి అధిష్ఠాత్రి ‘సిద్ధలక్ష్మీ’; ప్రభాసాన్ని జగత్తులో ‘ప్రథమ పీఠం’గా వర్ణించి, భైరవునితో కలిసి భూమ్యాకాశచారిణీ యోగినులు స్వేచ్ఛగా సంచరించే పీఠశక్తి వైభవాన్ని చూపుతుంది. జాలంధర, కామరూప, శ్రీమద్-రుద్ర-నృసింహ, రత్నవీర్య, కాశ్మీర మొదలైన మహాపీఠాల జాబితా ఇచ్చి, వాటి జ్ఞానం మంత్రవిత్త్వంతో సంబంధముందని చెబుతుంది. తదుపరి సౌరాష్ట్రంలో ‘మహోదయ’ అనే ఆధార/ఆశ్రయ పీఠాన్ని పేర్కొంటుంది; అక్కడ కామరూపసదృశ విద్యా-జ్ఞానప్రవాహం కొనసాగుతుందని చెప్పబడింది. ఆ పీఠంలో దేవి ‘మహాలక్ష్మీ’గా స్తుతింపబడుతుంది—పాపశమనకారిణి, శుభసిద్ధిదాయిని. శ్రీపంచమి నాడు సుగంధాలు, పుష్పాలతో పూజిస్తే అలక్ష్మీ (దురదృష్టం) భయం తొలగుతుందని ఉపదేశం. మహాలక్ష్మీ సన్నిధిలో ఉత్తరాభిముఖంగా మంత్రసాధన విధానం ఉంది—దీక్షా, స్నానం అనంతరం లక్షజపం, ఆపై దశాంశ హోమం త్రిమధు మరియు శ్రీఫలంతో చేయాలి. ఫలశ్రుతిలో లక్ష్మీ ప్రత్యక్షమై ఇహలోక-పరలోకాల్లో కోరిన సిద్ధిని ప్రసాదిస్తుందని, తృతీయ, అష్టమి, చతుర్దశి పూజలు కూడా విశేష ఫలప్రదమని తెలిపింది.
Verse 1
ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि वैष्णवीं शक्तिमुत्तमाम् । सोमेशादीशदिग्भागे नातिदूरे व्यवस्थिताम्
ఈశ్వరుడు పలికెను—తదనంతరం, ఓ మహాదేవీ, సోమేశ్వరుని నుండి ఈశాన (ఉత్తర-తూర్పు) దిక్భాగమున, ఎక్కువ దూరం కాకుండా ఉన్న పరమ వైష్ణవీ శక్తియొద్దకు వెళ్లవలెను।
Verse 2
सिद्धलक्ष्मीति विख्याता ह्यत्र पीठाधिदेवता
ఇక్కడ ఈ పీఠాధిదేవత ‘సిద్ధలక్ష్మీ’ అని ప్రసిద్ధి చెందింది।
Verse 3
ब्रह्माण्डे प्रथमं पीठं यत्प्रभासं व्यवस्थितम् । तत्र देवि महापीठे योगिन्यो भूचराः खगाः । भैरवेण समे तास्तु क्रीडन्ते स्वेच्छया प्रिये
ఓ దేవీ, ప్రభాసమున స్థాపితమైన ఈ పీఠమే బ్రహ్మాండములో ప్రథమ పీఠము. అక్కడ, ఓ ప్రియే, ఆ మహాపీఠమున భూచరులుగా మరియు ఖేచరులుగా సంచరించే యోగినులు భైరవునితో కలిసి స్వేచ్ఛగా క్రీడించుచున్నారు।
Verse 4
जालंधरं महापीठं कामरूपं तथैव च । श्रीमद्रुद्रनृसिंहं च चतुर्थं पीठमुत्तमम्
జాలంధరం మహాపీఠము; కామరూపమూ అలాగే. శ్రీమద్-రుద్ర-నృసింహము నాలుగవది, అత్యుత్తమ పీఠము.
Verse 5
रत्नवीर्यं महापीठं काश्मीरं पीठमेव च । एतानि देवि पीठानि यो वेत्ति स च मन्त्रवित्
రత్నవీర్యము మహాపీఠము; కాశ్మీరమూ పీఠమే. ఓ దేవీ, ఈ పీఠాలను యథార్థంగా తెలిసినవాడే మంత్రవిత్.
Verse 6
सर्वेषां चैव पीठानामाधारं पीठमुत्तमम् । सौराष्ट्रे तु महादेवि नाम्ना ख्यातं महोदयम् । कामरूपधरं ज्ञानं यत्राद्यापि प्रवर्तते
సర్వ పీఠాలకు ఆధారమైన ఆ పరమోత్తమ పీఠము—ఓ మహాదేవీ—సౌరాష్ట్రంలో ‘మహోదయ’ అనే నామంతో ప్రసిద్ధి. అక్కడ కామరూపధారిణి జ్ఞానం నేటికీ ప్రవహిస్తుంది.
Verse 7
तत्र पीठे स्थिता देवी महालक्ष्मीति विश्रुता । सर्वपापप्रशमनी सर्वकार्यशुभप्रदा
ఆ పీఠంలో దేవి స్థితమై ‘మహాలక్ష్మి’ అని విశ్రుత. ఆమె సర్వపాపప్రశమిని, సర్వకార్యాలకు శుభప్రదాయిని.
Verse 8
श्रीपञ्चम्यां नरो यस्तु पूजयेत्तां विधानतः । गन्धपुष्पादिभिर्भक्त्या तस्यालक्ष्मीभयं कुतः
శ్రీపంచమి నాడు ఎవడు విధిపూర్వకంగా గంధ-పుష్పాదులతో భక్తితో ఆమెను పూజిస్తాడో—అతనికి అలక్ష్మీ భయం ఎక్కడ ఉంటుంది?
Verse 9
उत्तरां दिशमास्थाय महाल क्ष्म्यास्तु सन्निधौ । यो जपेन्मन्त्रराज्ञीं तां सिद्धलक्ष्मीति विश्रुताम्
ఉత్తరదిశను ఆశ్రయించి మహాలక్ష్మీ సన్నిధిలో ‘సిద్ధలక్ష్మీ’ అని ప్రసిద్ధమైన ఆ మంత్రరాజ్ఞిని జపించువాడు దాని పవిత్ర ప్రభావాన్ని పొందుతాడు.
Verse 10
लक्षजाप्यविधानेन दीक्षास्नानादिपूर्वकम् । दशांशहोमसंयुक्तं त्रिमधुश्रीफलेसुभिः
లక్ష జప విధానముననుసరించి, దీక్షా-స్నానాది పూర్వకంగా, జపానికి దశాంశమంత హోమంతో కూడి, త్రిమధు మరియు శుభ శ్రీఫలము (కొబ్బరి) వంటి నైవేద్యాలతో ఈ అనుష్ఠానం చేయాలి.
Verse 11
एवं प्रत्यक्षतां याति तस्य लक्ष्मीर्न संशयः । ददाति वांछितां सिद्धिमिह लोके परत्र च
ఇలా ఆ భక్తునికి లక్ష్మీ ప్రత్యక్షమవుతుంది—ఇందులో సందేహం లేదు—మరియు ఈ లోకములోను పరలోకములోను కోరిన సిద్ధిని ప్రసాదిస్తుంది.
Verse 12
तृतीयायामथा ष्टम्यां चतुर्दश्यां विधानतः । यस्तां पूजयते भक्त्या तस्य सिद्धिः करे स्थिता
తృతీయ, అష్టమి, చతుర్దశి తిథులలో విధిపూర్వకంగా భక్తితో ఆమెను పూజించువానికి సిద్ధి చేతి అరచేతిలోనే నిలిచినట్లుంటుంది.
Verse 132
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां सहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये सिद्धलक्ष्मीमाहात्म्यवर्णनंनाम द्वात्रिंशदुत्तरशततमोऽध्यायः
ఇట్లు శ్రీ స్కంద మహాపురాణము, ఏకాశీతి-సాహస్రీ సంహితలోని సప్తమ ప్రభాసఖండము, ప్రథమ ‘ప్రభాసక్షేత్రమాహాత్మ్య’ భాగములో ‘సిద్ధలక్ష్మీమాహాత్మ్యవర్ణన’ అనే నూట ముప్పై రెండవ అధ్యాయము సమాప్తమైంది.