Adhyaya 100

Verse 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि तयोरुत्तरसंस्थितम् । तथा वायव्यदिग्भागे ब्रह्मणो बालरूपिणः

ఈశ్వరుడు పలికెను—ఓ మహాదేవి! అనంతరం ఆ రెండింటికి ఉత్తరంగా ఉన్న స్థలానికి వెళ్లవలెను; అలాగే వాయవ్య దిశాభాగంలో బాలరూపధారి బ్రహ్మదేవుని ఒక స్వరూపమూ ఉంది।

Verse 2

सांबादित्यं सुरश्रेष्ठे यः सांबेन प्रतिष्ठितः । स्थानानि त्रीणि देवस्य द्वीपेऽस्मिन्भास्करस्य तु

ఓ సురశ్రేష్ఠా! ఇక్కడ సాంబుడు ప్రతిష్ఠించిన సాంబాదిత్యుడు ఉన్నాడు; ఈ ద్వీపంలో భాస్కరదేవునికి మూడు పవిత్ర స్థానాలు ఉన్నాయి।

Verse 3

पूर्वं मित्रवनं नाम तथा मुण्डीरमुच्यते । प्रभासक्षेत्रमास्थाय सांबादित्यस्तृतीयकः

మొదట ‘మిత్రవనం’ అనే స్థలం; అలాగే ‘ముండీర’ అని మరొకటి ప్రసిద్ధం; ప్రభాసక్షేత్రంలో నివసించే సాంబాదిత్యుడు మూడవది.

Verse 4

तस्मिन्क्षेत्रे महादेवि पुरं यत्सांबसंज्ञकम् । द्वितीयं शाश्वतं स्थानं तत्र सूर्यस्य नित्यशः

హే మహాదేవీ, ఆ క్షేత్రంలో ‘సాంబ’ అనే పురం ఉంది; అక్కడ సూర్యుని రెండవ శాశ్వత స్థానం నిత్యంగా విరాజిల్లుతుంది।

Verse 5

प्रीत्या सांब स्य तत्रार्को जनस्यानुग्रहाय च । तत्र द्वादशभागेन मित्रो मैत्रेण चक्षुषा

సాంబునిపై ప్రీతితో, ప్రజల అనుగ్రహార్థం కూడా అక్కడ అర్కుడు (సూర్యుడు) నివసిస్తాడు; అక్కడ అతడు ద్వాదశాంశమైన ‘మిత్ర’ రూపంగా, మైత్రీభావ దృష్టితో జగత్తును దర్శిస్తాడు।

Verse 6

अवलोकयञ्जगत्सर्वं श्रेयोर्थं तिष्ठते सदा । प्रयुक्तां विधिवत्पूजां गृह्णाति भगवान्स्वयम्

సర్వ జగత్తును అవలోకిస్తూ పరమ శ్రేయస్సుకోసం ఆయన సదా అక్కడ నిలిచి ఉంటాడు; విధివిధానంగా సమర్పించిన పూజను భగవాన్ స్వయంగా స్వీకరిస్తాడు।

Verse 7

देव्युवाच । कोऽयं सांबः सुतः कस्य यस्य नाम्ना रवेः पुरम् । यस्य वाऽयं सहस्रांशुर्वरदः पुण्यकर्मणः

దేవి పలికింది—ఈ సాంబ ఎవరు? ఎవరి కుమారుడు? ఎవరి పేరుతో రవியின் పురం ప్రసిద్ధమైంది? ఇంకా ఎవరి పుణ్యకర్మ ఫలంగా ఈ సహస్రాంశు సూర్యుడు వరదాతగా అవతరిస్తాడు?

Verse 8

ईश्वर उवाच । य एते द्वादशादित्या विराजन्ते महाबलाः । तेषां यो विष्णुसंज्ञस्तु सर्वलोकेषु विश्रुतः

ఈశ్వరుడు పలికెను—ఈ పన్నెండు మహాబల ఆదిత్యులు ప్రకాశిస్తున్న వారిలో, ‘విష్ణు’ అనే నామంతో సర్వలోకాల్లో ప్రసిద్ధుడైనవాడు విశేషంగా ఖ్యాతి పొందినవాడు।

Verse 9

इहासौ वासुदेवत्वमवाप भगवान्विभुः

ఇక్కడే సర్వవ్యాపి విభువైన భగవాన్ వాసుదేవత్వ స్థితిని మరియు కీర్తిని పొందెను।

Verse 10

तस्य सांबः सुतो जज्ञे जांबवत्यां महाबलः । स तु पित्रा भृशं शप्तः कुष्ठरोगमवाप्तवान् । तेन संस्थापितः सूर्यो निजनाम्ना पुरं कृतम्

ఆయనకు జాంబవతీ గర్భమున మహాబలుడైన సాంబుడు కుమారుడుగా జన్మించాడు. కాని తండ్రి ఘోరంగా శపించుటవలన అతడు కుష్ఠరోగానికి లోనయ్యాడు. తరువాత అతడు సూర్యదేవుని ప్రతిష్ఠించి, తన పేరుతోనే ఒక నగరాన్ని స్థాపించాడు।

Verse 11

देव्युवाच । शप्तः कस्मिन्निमित्तेऽसौ पित्रा पुत्रः स्वयं पुनः । नाल्पं स्यात्कारणं देव येनासौ शप्तवान्सुतम्

దేవి పలికెను— ఓ దేవా! ఆ కుమారుని తండ్రి ఏ కారణమున శపించెను? తన స్వంత కుమారుని శపించినందున కారణము చిన్నది కాదని నిశ్చయము।

Verse 12

ईश्वर उवाच । शृणुष्वावहिता भूत्वा तस्य यच्छापकारणम् । दुर्वासानाम भगवान्ममैवांशसमुद्भवः

ఈశ్వరుడు పలికెను— ఏకాగ్రతతో వినుము; ఆ శాపానికి కారణమును నేను చెప్పుదును. దుర్వాసా అనే భగవాన్ ఋషి నా అంసమునుండి జన్మించినవాడు।

Verse 13

अटमानः स भगवांस्त्रींल्लोकान्प्रचचार ह । अथ प्राप्तो द्वारवतीं लोकाः संजज्ञिरे पुरः

ఆ భగవాన్ ఋషి సంచరిస్తూ త్రిలోకములను తిరిగెను. తరువాత ద్వారవతీకి చేరగానే ప్రజల ముందర ఆశ్చర్యకరమైన లక్షణాలు, శకునాలు ప్రత్యక్షమయ్యెను।

Verse 14

तमागतमृषिं दृष्ट्वा सांबो रूपेण गर्वितः । पिंगाक्षं जटिलं रूक्षं विस्वरूपं कृशं तथा

వచ్చిన ఆ ఋషిని చూచి, తన రూపసౌందర్యంపై గర్వించిన సాంబుడు అతనిని పింగల నేత్రుడు, జటాధారి, రూక్షుడు, వికృతాకారుడు, కృశదేహుడు అని తృణీకరించి చూచెను।

Verse 15

अवमानं चकारासौ दर्शनात्स्पर्शनात्तथा । दृष्ट्वा तस्य मुखं मंदो वक्त्रं चक्रे तथात्मनः । चक्रे यदुकुलश्रेष्ठो गर्वितो यौवनेन तु

అతడు చూపుతోనే కాదు, దగ్గరకు వెళ్లే తీరుతోను, స్పర్శతోను అవమానము చేశాడు. ఆ ఋషి ముఖాన్ని చూసి, ఆ మూర్ఖుడు తన ముఖాన్నీ అలాగే చేసి అనుకరించాడు. యౌవనగర్వంతో మదించిన యదుకులశ్రేష్ఠుడు అలా అహంకరించాడు।

Verse 16

अथ क्रुद्धो महातेजा दुर्वासा ऋषिसत्तमः । सांबं प्रोवाच भगवान्विधुन्वन्मुखमात्म नः

అప్పుడు మహాతేజస్సుగల ఋషిసత్తముడు దుర్వాసుడు క్రోధించాడు. ఆ భగవానుడు అసంతృప్తితో తన ముఖాన్ని కదిలిస్తూ సాంబునితో పలికెను।

Verse 17

यस्माद्विरूपं मां दृष्ट्वा आत्मरूपेण गर्वितः । गमने दर्शने मह्यमहंकारः कृतो यतः । तस्मात्त्वं कुष्ठरोगेण न चिरेण ग्रसिष्यसे

‘నన్ను విరూపంగా చూసి నీవు నీ రూపంపై గర్వించావు; నా వద్దకు రావడంలోను, నన్ను చూడడంలోను అహంకారం చూపావు. అందుచేత నీవు త్వరలోనే కుష్ఠరోగంతో గ్రసింపబడుదువు।’

Verse 100

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये मध्ययात्रायां सांबादित्यमाहात्म्योपक्रमे सांबाय दुर्वाससा शापप्रदानवर्णनंनाम शततमोऽध्यायः

ఇట్లు శ్రీస్కాంద మహాపురాణము, ఏకాశీతిసాహస్రీ సంహితలోని సప్తమ ప్రభాసఖండములో, ప్రథమ ప్రభాసక్షేత్రమాహాత్మ్యంలోని మధ్యయాత్రా ప్రసంగములో, సాంబాదిత్యమాహాత్మ్యోపక్రమమున ‘సాంబునకు దుర్వాస శాపప్రదాన వర్ణనము’ అను శతతమ అధ్యాయము సమాప్తమైంది।