Adhyaya 39

Verse 1

श्रीप्रह्लाद उवाच । जया च विजया चैव जयंती पापनाशिनी । उन्मीलिनी वंजुली च त्रिस्पृशा पक्षवर्द्धिनी

శ్రీ ప్రహ్లాదుడు పలికెను—జయా, విజయా, పాపనాశిని జయంతీ; ఉన్మీలినీ, వంజులీ, త్రిస్పృశా మరియు పక్షవర్ధినీ।

Verse 2

पुण्यं सर्वपुराणानां ते लभंते दिनेदिने । पक्वान्नं ये प्रकुर्वंति हविर्द्धान्यसमुद्भवम्

హవిధాన్యములనుండి పుట్టిన పక్వాన్నమును భక్తితో నైవేద్యంగా సిద్ధం చేసేవారు, దినదినమూ సమస్త పురాణాలలో ప్రశంసితమైన పుణ్యాన్ని పొందుదురు।

Verse 3

जागरे पद्मनाभस्य घृतेनैव सुपाचितम् । वर्तिद्वयसमायुक्तं दीपं घृतसमन्वितम्

పద్మనాభుని జాగరణలో నెయ్యితో బాగా సిద్ధం చేసిన, రెండు వత్తులతో కూడిన, నెయ్యితో నిండిన దీపాన్ని సమర్పించవలెను।

Verse 4

यः कुर्य्याज्जागरे विष्णोः शालिग्रामशिलाग्रतः । शालग्रामशिलाग्रे तु ये प्रकुर्वंति जागरम्

శాలిగ్రామశిల సమక్షంలో విష్ణువుకు జాగరణం చేయువాడు—అవును, శాలిగ్రామశిల ముందర రాత్రిజాగరణం ఆచరించువారు—(అత్యుత్తమ పుణ్యాన్ని పొందుదురు)।

Verse 5

कुर्वंति नृत्यवाद्ये च लोकानां रंजनाय च । संछादयंति कुसुमैः शालिग्रामशिलां च ये

ప్రజల ఆనందార్థం నృత్యం, వాద్యాలను ఏర్పాటు చేసి, శాలిగ్రామశిలను పుష్పాలతో అలంకరించి పూజించువారు పుణ్యకర్తలుగా ప్రశంసింపబడుదురు।

Verse 6

चक्रांकितां विशेषेण प्रतिमां वैष्णवीं द्विजाः । चंदनं च सकर्पूरं कृष्णागुरुसमन्वितम्

హే ద్విజులారా! చక్రచిహ్నాంకితమైన వైష్ణవ ప్రతిమను విశేషంగా పూజించండి; కర్పూరసహిత చందనం, కృష్ణాగురు కలిపి సువాసనగా చేసి అర్పించండి।

Verse 7

युक्तं मृगमदेनापि यः करोति विलेपनम् । द्वादश्यां देवदेवस्य रात्रौ जागरणे सदा

మృగమదం (కస్తూరి) కలిపిన లేపనాన్ని ఎవడు చేస్తాడో, అతడు ద్వాదశి రాత్రి దేవదేవుని కోసం నిరంతరం జాగరణ చేస్తూ మహాపుణ్యాన్ని పొందుతాడు।

Verse 8

तस्य पुण्यं प्रवक्ष्यामि संक्षेपेण च वोऽग्रतः । तत्फलं कोटितीर्थे तु उज्जयिन्यां महालये

ఆ ఆచరణ యొక్క పుణ్యాన్ని మీ ముందే సంక్షేపంగా చెబుతున్నాను; దాని ఫలం ఉజ్జయినిలోని మహాలయంలో ఉన్న కోటితీర్థ ఫలంతో సమానం।

Verse 9

वाराणस्यां कुरुक्षेत्रे मथुरायां त्रिपुष्करे । अयोध्यायां प्रयागे च तीर्थे सागरसंगमे

ఆ ఫలం వారాణసి, కురుక్షేత్రం, మథుర, త్రిపుష్కరం; అయోధ్య, ప్రయాగం మరియు సాగరసంగమ తీర్థంలో లభించే పుణ్యంతో సమానం।

Verse 10

सर्वपुण्येषु तीर्थेषु देवतायतनेषु च । कृतैर्यज्ञायुतैस्तत्र व्रतदानैश्च पुष्कलैः

ఈ పుణ్యం సమస్త పుణ్యతీర్థాలలోను దేవాలయాలలోను లభించే పుణ్యంతో సమానం—అక్కడ అనేక యజ్ఞాలు జరిగినట్లూ, విస్తారమైన వ్రతాలు మరియు ఉదార దానాలు ఇచ్చినట్లూ।

Verse 11

वेदैरधीतैर्यत्पुण्यं पुराणैश्चावगाहितैः । तपोभिश्चरितैः पुण्यं सम्यगाश्रम पालनैः

వేదాధ్యయనంతో కలిగే పుణ్యం, పురాణాలను లోతుగా అధ్యయనం చేయడం వల్ల కలిగే ఫలం, తపస్సు ఆచరించడం వల్ల కలిగే పుణ్యం, అలాగే తన ఆశ్రమధర్మాన్ని సమ్యక్‌గా పాలించడం వల్ల కలిగే పుణ్యం—అదే (ఇదివల్ల) లభిస్తుంది.

Verse 12

यत्फलं मुनिभिः प्रोक्तं वेदव्यासेन पुत्रक । तत्फलं जागरे विष्णोः पक्षयोः शुक्लकृष्णयोः

ఓ ప్రియ కుమారా! మునులు మరియు వేదవ్యాసుడు చెప్పిన ఏ ఫలమో, శుక్లపక్షమైనా కృష్ణపక్షమైనా—విష్ణువుకు జాగరణం చేయడం వల్ల అదే ఫలం లభిస్తుంది.

Verse 13

हैमवत्यै पुरा प्रोक्तं कैलासे शूलपाणिना । नारदाय पुरा प्रोक्तं ब्रह्मणा मत्समीपतः

పూర్వం కైలాసంలో శూలపాణి (శివుడు) హైమవతికి దీనిని ఉపదేశించాడు; అలాగే చాలా కాలం క్రితం బ్రహ్మదేవుడు నా సమీపంలోనే నారదునికి దీనిని చెప్పాడు.

Verse 14

अरुणेन वज्रहस्ताय कथितं पृच्छते पुरा । द्वादशीजागरस्योक्तं फलं विप्रा मया च वः । तत्कुरुध्वं द्विजा यूयं जागरं विष्णुवासरे

పూర్వం అడిగినప్పుడు అరుణుడు వజ్రహస్తునికి దీనిని తెలిపాడు. ఓ విప్రులారా! ద్వాదశీ జాగరణ ఫలాన్ని నేను కూడా మీకు చెప్పాను. కాబట్టి ఓ ద్విజులారా, విష్ణు వాసరంలో ఈ జాగరణాన్ని ఆచరించండి.

Verse 15

सूत उवाच । इत्युक्त्वा ब्राह्मणान्प्राह बलिं पौत्रं स्वकं ततः । त्वमपि श्रद्धया पौत्र कुरु जागरणं हरेः

సూతుడు అన్నాడు—ఇలా చెప్పి ఆయన బ్రాహ్మణులను ఉద్దేశించి మాట్లాడి, తరువాత తన మనవడు బలిని ఇలా అన్నాడు—“ఓ మనవడా! నీవు కూడా శ్రద్ధతో హరికి జాగరణం చేయి.”

Verse 16

द्वारका मनसा ध्याता पापं वर्षशतान्वितम् । कीर्तनाच्छतजन्मोत्थं दहते नात्र संशयः

ద్వారకను మనసులో ధ్యానించిన మాత్రాన శతవర్షాలుగా కూడిన పాపం నశిస్తుంది. ఆమె కీర్తనచేత శతజన్మజ పాపమూ దగ్ధమవుతుంది—ఇందులో సందేహం లేదు.

Verse 17

पापं जन्मसहस्रोत्थं पदमात्रेण गच्छताम् । द्वारका हरते नूनं मुक्तिः कृष्णस्य दर्शनात्

ఆమె వైపు ఒక్క అడుగు వేసినవారికి ద్వారక సహస్రజన్మజ పాపాన్ని నిశ్చయంగా హరిస్తుంది. కృష్ణ దర్శనంతో ముక్తి లభిస్తుంది.

Verse 18

न शक्नोति यदा गंतुं द्वारकां चैव मानवः । माहात्म्यं पठनीयं तु द्वारकासंभवं गृहे

మనిషి ద్వారకకు వెళ్లలేని స్థితిలో ఉంటే, ద్వారకాసంబంధమైన మాహాత్మ్యాన్ని ఇంట్లో తప్పక చదవాలి.

Verse 19

दातव्यं वैष्णवानां तु श्रोतव्यं भक्तिभावतः । द्वादश्यां च विशेषेण पठनीयं तु जागरे

ఇదిని వైష్ణవులకు దానం చేయాలి, భక్తిభావంతో వినాలి. ప్రత్యేకంగా ద్వాదశీనాడు రాత్రి జాగరణలో పఠించాలి.

Verse 20

द्वारका संभवं पुण्यं स संप्राप्नोति मानवः । प्रसादाद्वासुदेवस्य सत्यंसत्यं च भाषितम्

వాసుదేవుని ప్రసాదంతో మనిషి ద్వారకాసంబంధమైన పుణ్యాన్ని పొందుతాడు. ఇది సత్యం—సత్యమే అని పలికబడింది.

Verse 21

गृहे संतिष्ठते नित्यं मथुरा द्वारका तथा । अवंती च तथा माया प्रयागं कुरुजांगलम्

ఎవరి గృహంలో నిత్యం మథురా, ద్వారకా నివసిస్తాయో, అక్కడ అవంతీ, మాయా, ప్రయాగం మరియు కురుజాంగలమూ సదా స్థితిచెందుతాయి।

Verse 22

त्रिपुष्करं नैमिषं च गंगाद्वारं च सौकरम् । चंद्रेशं चैव केदारं तथा रुद्रमहालयम्

త్రిపుష్కరం, నైమిషం, గంగాద్వారం, సౌకరం; అలాగే చంద్రేశం, కేదారం, రుద్ర మహాలయం—ఇవన్నీ కూడా ఆ మహిమలో అంతర్భూతమై ఉన్నాయి।

Verse 23

वस्त्रापथं महादेवं महाकालं तथैव च । भूतेश्वरं भस्मगात्रं सोमनाथमुमापतिम्

వస్త్రాపథం, మహాదేవుడు, మహాకాలుడు; భస్మధారి భూతేశ్వరుడు, అలాగే ఉమాపతి సోమనాథుడు—ఈ శివస్వరూపాలే ఇక్కడ స్మరించబడుతున్నాయి।

Verse 24

कोटिलिंगं त्रिनेत्रं च देवं भृगुवनेचरम् । दीपेश्वरं महानादं देवं चैवाचलेश्वरम्

కోటిలింగం, త్రినేత్రుడు, భృగువనంలో నివసించే దేవుడు; దీపేశ్వరుడు, మహానాదుడు, అచలేశ్వరుడు—ఈ శైవ తీర్థరూపాలు ఇక్కడ కీర్తించబడుతున్నాయి।

Verse 25

ब्रह्मादयः सुरगणा गृहे तिष्ठंति सर्वदा । पितरो नागगंधर्वा मुनयः सिद्धचारणाः

ఆ గృహంలో బ్రహ్మాది దేవగణాలు సర్వదా నివసిస్తారు; అలాగే పితృదేవతలు, నాగులు, గంధర్వులు, మునులు, సిద్ధులు, చారణులూ ఉంటారు।

Verse 26

तीर्थानि यानि कानि स्युरश्वमेधादयो मखाः । कृष्णजन्माष्टमीं पौत्र यः करोति विशेषतः

ఏ తీర్తములైనను, అశ్వమేధాది యజ్ఞములైనను—ఓ మనుమడా, ఎవడు శ్రీకృష్ణ జన్మాష్టమిని విశేష భక్తితో ఆచరిస్తాడో, వాడు వాటి సమస్త పుణ్యఫలాన్ని సంక్షేపంగా పొందును.

Verse 27

यथा भागवतं शास्त्रं तथा भागवतो नरः । उभयोरंतरं नास्ति हरहर्योस्तथैव च

భాగవత శాస్త్రం యెట్లయితే ఉందో, భాగవత భక్తుడూ అట్లే; ఈ రెండింటిలో భేదం లేదు. అలాగే హరుడు-హరియందు కూడా తేడా లేదు.

Verse 28

नीलीक्षेत्रं तु यो याति मूलकं भक्षयेत्तु यः । नैवास्ति नरकोद्धारं कल्पकोटिशतैरपि

ఎవడు నీలీ-క్షేత్రానికి వెళ్లి మూలకం (ముల్లంగి) తింటాడో, వానికి నరకమునుండి उद्धారం కోటి కోటి కల్పములలోనూ కలుగదు.

Verse 29

नीलीकर्म तु यः कुर्य्याद्ब्राह्मणो लोभमोहितः । नाप्नोति सुकृतं किंचित्कुर्य्याद्वा रसविक्रयम्

లోభమోహితుడైన బ్రాహ్మణుడు ‘నీలీ-కర్మ’ చేయునట్లయితే అతనికి ఏ పుణ్యమూ లభించదు; అలాగే ‘రస’ను విక్రయంగా వ్యాపారం చేసినా (పుణ్యహానియే).

Verse 30

प्रसीदति न विश्वात्मा वैष्णवे चापमानिते । अश्वत्थं छेदयेद्यो वै एकैकस्मिंश्च पर्वणि

వైష్ణవుడు అవమానింపబడినప్పుడు విశ్వాత్ముడు ప్రసన్నుడగడు. మరియు ఎవడు అశ్వత్థ (రావి) వృక్షాన్ని నరికుతాడో—ప్రత్యేకంగా ప్రతి పర్వదినమున—వాడు మహాపాపభాగి అవుతాడు.

Verse 31

मन्वंतराणि तावंति रौरवे वसतिर्भवेत् । अरिष्टकाष्ठैर्दैत्येंद्र कार्य्यं यः कुरुते क्वचित् । न पूजामर्घदानं च तस्य गृह्णाति भास्करः

అంతే మన్వంతరాలపాటు అతని నివాసం రౌరవ నరకంలోనే అవుతుంది. ఓ దైత్యేంద్రా, ఎవడైనా ఎప్పుడైనా అరిష్టకాష్ఠంతో పని చేస్తే, భాస్కరుడు (సూర్యుడు) అతని పూజనూ అర్ఘ్యదానాన్నీ స్వీకరించడు।

Verse 32

छेदापकस्य चार्के तु च्छेदकस्य च दैत्यज । शतं जन्मानि दारिद्यं जायते च सरोगता

ఓ దైత్యపుత్రా, అర్క (ఆక) మొక్కను కోయించేవాడికీ, స్వయంగా కోసేవాడికీ—ఇద్దరికీ వంద జన్మలు దారిద్ర్యమూ రోగబాధయూ కలుగుతాయి।

Verse 33

रोपयेत्पालयेद्यो वै सूर्य्यवृक्षं नरोत्तमः । सप्तकल्पं वसेत्सोऽत्र समीपे भास्करस्य हि

సూర్యుని పవిత్ర వృక్షాన్ని నాటీ, దానిని సంరక్షించే ఉత్తమ నరుడు—ఇక్కడ భాస్కరుని (సూర్యుని) సన్నిధిలో ఏడు కల్పాలు నివసిస్తాడు।

Verse 34

रोपितैर्देववृक्षैस्तु यत्फलं लक्षकोटिभिः । न्यग्रोधवृक्षेणैकेन रोपितेन फलं हि तत्

లక్షకోట్ల దేవవృక్షాలను నాటితే లభించే ఫలం—ఒక్క న్యగ్రోధ (వట) వృక్షాన్ని నాటినప్పుడే అదే ఫలంగా లభిస్తుంది।

Verse 35

धात्रीद्रुमेऽप्येवमेव फलं भवति रोपिते । तुलसीरोपणे चैव अधिकं चापि सुव्रत । अमरत्वं च ते यांति नात्र कार्य्या विचारणा

ధాత్రీ (ఉసిరి) వృక్షాన్ని నాటినప్పటికీ అదే ఫలం కలుగుతుంది. కానీ తులసి నాటడంలో ఇంకా అధిక పుణ్యం, ఓ సువ్రతా; వారు అమరత్వాన్నికూడా పొందుతారు—ఇందులో సందేహం లేదు।

Verse 36

द्वारकां कलिकाले तु प्रातरुत्थाय कीर्तयेत् । स सर्वपापनिर्मुक्तः स्वर्गं याति न संशयः

కలియుగంలో ప్రాతఃకాలం లేచి ద్వారకాను కీర్తించవలెను. అతడు సమస్త పాపముల నుండి విముక్తుడై స్వర్గమునకు చేరును—సందేహము లేదు.

Verse 37

रोहिणीसहिता ये न द्वादशी समुपोषिता । महापातकसंयुक्तः कल्पांते नाकमाप्नुयात्

రోహిణీ నక్షత్రసంయుక్త ద్వాదశీనాడు యెవడు విధివిధానంగా ఉపవాసం చేయడో, వాడు మహాపాతకసంయుక్తుడై కల్పాంతమునకైనా స్వర్గాన్ని పొందడు.

Verse 38

वासरः को विना सूर्य्यं विना सोमेन का निशा । विना वृक्षेण को ग्रामो द्वादशी किं व्रतं विना

సూర్యుడు లేక దినమేమి? చంద్రుడు లేక రాత్రేమి? వృక్షము లేక గ్రామమేమి? అలాగే వ్రతము లేక ద్వాదశీ ఏమిటి?

Verse 39

गृहं च नरकं तस्य यमदण्डं द्वितीयकम् । न यत्र पठते नित्यं विष्णोर्नामसहस्रकम्

ఎక్కడ నిత్యం విష్ణు నామసహస్రం పఠించబడదో, ఆ గృహమే నరకము; అది యమదండానికి రెండవ రూపము.

Verse 40

नरकं च भवेत्तस्य द्वितीयं यमशासनम् । नैव भागवतं यत्र पुराणं गीयते कलौ । अन्धकूपेषु क्षिप्यंते ज्वलितेषु हुताशने

కలియుగంలో ఎక్కడ భాగవత పురాణం గానము చేయబడదో, ఆ స్థలం నరకమవుతుంది—యమశాసనానికి రెండవ రూపము. (అటువంటి వారు) అంధకూపాలలోను జ్వలిత అగ్నిలోను పడవేయబడుదురు.

Verse 41

द्विषंति ये भागवतं न कुर्वंति दिनं हरेः । यमदूतैश्च नीयन्ते तथा भूमौ भवंति ते

భాగవతాన్ని ద్వేషించి హరి పవిత్ర దినాన్ని ఆచరించని వారు యమదూతలచే తీసుకుపోబడతారు; అలాగే భూమిపై మళ్లీ జన్మిస్తారు।

Verse 42

वाच्यमानं न शृण्वंति हरेश्चरितमुत्तमम् । करपत्रैश्च पीड्यंते सुतीव्रैर्यम शासनात्

హరి యొక్క ఉత్తమ చరితము పఠింపబడుతున్నప్పుడు విననని తిరస్కరించే వారు యమశాసనముచే అత్యంత తీక్ష్ణమైన కరపత్రాలవంటి ధారలతో బాధింపబడతారు।

Verse 43

निन्दां कुर्वंति ये पापा वैष्णवानां महात्मनाम् । तेषां निरयपातस्तु यावदाभूतसंप्लवम्

మహాత్ములైన వైష్ణవులను నిందించే పాపులకు నరకపాతం మహాప్రళయం వరకు కొనసాగుతుంది।

Verse 44

गोकोटितीर्थादधिकं स्नानं तत्राधिकं भवेत् । ये पश्यंति महापुण्या गोपीचंदनमृत्तिकाम् । गंगास्नानफलं तेषां जायते नात्र संशयः

అక్కడ స్నానం కోటి తీర్థాలకన్నా అధిక ఫలదాయకమని చెప్పబడింది. మహాపుణ్యులు గోపీచందన మృత్తికను దర్శించినచో వారికి గంగాస్నానఫలం కలుగుతుంది—ఇందులో సందేహం లేదు।

Verse 45

वैष्णवानां प्रयच्छंति गोपीचं दनमृत्तिकाम् । येषां ललाटे तिलकः गोपीचंदनसंभवम्

వైష్ణవులకు గోపీచందన మృత్తికను సమర్పించి, తమ లలాటంపై గోపీచందనజనిత తిలకాన్ని ధరించేవారు ధన్యులు।

Verse 46

गोपीचंदनपुंड्रेण द्वादश्यां जागरे कृते । विष्णोर्नामसहस्रस्य पाठेन मुक्तिमाप्नुयात्

గోపీచందనంతో చేసిన వైష్ణవ తిలకాన్ని నుదుట ధరించి, ద్వాదశీనాడు జాగరణ చేసి, విష్ణు సహస్రనామ పఠనం చేసినవాడు మోక్షాన్ని పొందును।

Verse 47

ये नित्यं प्रातरुत्थाय वैष्णवानां तु कीर्तनम् । गोमतीस्मरणं कुर्युः कृष्णतुल्या न संशयः

ఎవరు నిత్యం ఉదయాన్నే లేచి వైష్ణవుల కీర్తన చేసి, గోమతీ నదిని స్మరిస్తారో, వారు కృష్ణసమానులు అవుతారు—సందేహం లేదు।

Verse 48

ये नित्यं प्रातरुत्थाय द्वारकेति वदंति च । तीर्थकोटिभवं पुण्यं लभंते च दिनेदिने

ఎవరు నిత్యం ఉదయాన్నే లేచి ‘ద్వారకా’ అని ఉచ్ఛరిస్తారో, వారు రోజుకో రోజు కోటి తీర్థాల పుణ్యానికి సమానమైన పుణ్యాన్ని పొందుతారు।