Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 10

नात्मनः क्रतुभिः स्विष्टैर्नास्ति तीर्थैः प्रयोजनम् । यत्र वा तत्र वा कार्य्यं यतीनां प्रीणनं सदा

nātmanaḥ kratubhiḥ sviṣṭairnāsti tīrthaiḥ prayojanam | yatra vā tatra vā kāryyaṃ yatīnāṃ prīṇanaṃ sadā

తనకోసం సక్రమంగా చేసిన యజ్ఞాలు గానీ తీర్థయాత్రలు గానీ నిజంగా అవసరం కాదు; ఎక్కడ ఉన్నా ఎల్లప్పుడూ యతులను సంతోషపెట్టి తృప్తిపరచాలి.

nanot
na:
Sambandha (Discourse/particle)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्यय (negative particle)
ātmanaḥof oneself
ātmanaḥ:
Sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootātman (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन; सम्बन्ध (genitive)
kratubhiḥby sacrifices/rites
kratubhiḥ:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootkratu (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचन; करण (instrumental)
sviṣṭaiḥwell-performed
sviṣṭaiḥ:
Visheshana (Adjectival qualifier)
TypeAdjective
Rootsu + iṣṭa (कृदन्त; √yaj/इज्)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), बहुवचन; ‘क्रतुभिः’ विशेषण
nanot
na:
Sambandha (Discourse/particle)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्यय
astiis/exists
asti:
Kriya (Verb)
TypeVerb
Root√as (अस्)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; अस्ति
tīrthaiḥby pilgrimages/sacred places
tīrthaiḥ:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Roottīrtha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd), बहुवचन; करण (instrumental)
prayojanampurpose/need
prayojanam:
Karya/Phala (Predicate/Result)
TypeNoun
Rootprayojana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; ‘अस्ति’ इत्यस्य कर्तृ/कर्मभावे (context: predicate noun)
yatrawhere
yatra:
Adhikarana (Locative sense/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootyatra (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (relative adverb: where)
or
:
Sambandha (Discourse/particle)
TypeIndeclinable
Rootvā (अव्यय)
Formविकल्पार्थक-अव्यय (disjunctive particle: or)
tatrathere
tatra:
Adhikarana (Locative sense/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottatra (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (demonstrative adverb: there)
or
:
Sambandha (Discourse/particle)
TypeIndeclinable
Rootvā (अव्यय)
Formविकल्पार्थक-अव्यय
kāryam(it) should be done
kāryam:
Kriya-artha (Obligation/predicate)
TypeNoun
Rootkārya (प्रातिपदिक; √kṛ/कृ)
Formकृत्य-प्रत्ययान्त (gerundive/obligatory), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विधेय (what should be done)
yatīnāmof ascetics
yatīnām:
Sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootyati (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), बहुवचन; सम्बन्ध (genitive)
prīṇanampleasing/satisfying
prīṇanam:
Karma (Object of obligation/कर्म)
TypeNoun
Rootprīṇana (प्रातिपदिक; √prī/प्री)
Formभाववाचक-नाम (action noun), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘कāryam’ इत्यस्य विषयः
sadāalways
sadā:
Kala (Temporal adjunct/काल)
TypeIndeclinable
Rootsadā (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (adverb of time: always)

Pitṛs (didactic continuation within the same pitṛ-centered passage)

Scene: A traveler pauses on a road and offers sustenance to an ascetic, while in the background distant sacrificial fires and pilgrimage crowds fade—signaling the verse’s hierarchy of values.

Y
Yatī
T
Tīrtha
K
Kratu (sacrifice)

FAQs

Consistent service and honoring of holy renunciants is elevated as a direct and universally accessible dharma, surpassing formal rites when done with sincerity.

The broader Dvārakā Māhātmya context frames the teaching, though the verse stresses that this duty applies ‘wherever’ one is.

Prīṇana (pleasing/satisfying) of yatīs—through service, gifts, and respect—as a continual practice.