Adhyaya 38

Verse 1

श्रीप्रह्लाद उवाच । द्वारकायाश्च माहात्म्यं शृणु पौत्र मयोदितम् । शृण्वतो गदतश्चापि मुक्तिः कृष्णाद्भवेद्ध्रुवम्

శ్రీప్రహ్లాదుడు పలికెను—ఓ మనవడా! నేను చెప్పుచున్న ద్వారకా మహాత్మ్యమును వినుము. దీనిని వినువానికీ, పలుకువానికీ కూడా శ్రీకృష్ణకృపవలన నిశ్చయముగా ముక్తి కలుగును।

Verse 2

पुत्रेण लोकाञ्जयति पौत्रेणानन्त्यमश्नुते । अथ पुत्रस्य पौत्रेण नाकमेवाधिरोहति

పుత్రునివల్ల మనిషి లోకాలను జయిస్తాడు; పౌత్రునివల్ల అనంతపదాన్ని పొందుతాడు; మరియు పుత్రుని పౌత్రునివల్ల స్వర్గలోకానికే आरोహిస్తాడు.

Verse 3

यस्य पुत्रः शुचिर्दक्षः पूर्वे वयसि धार्मिकः । विष्णुभक्तिं च कुरुते तं पुत्रं कवयो विदुः

య whose కుమారుడు శుచిగా, దక్షుడిగా, చిన్న వయసు నుంచే ధార్మికుడిగా ఉండి విష్ణుభక్తిని ఆచరిస్తాడో—అటువంటి వానినే కవులు నిజమైన ‘పుత్రవంతుడు’ అని చెబుతారు.

Verse 4

हेमशृंगं रौप्यखुरं सवत्सं कांस्यदोहनम् । सवस्त्रं कपिलानां तु सहस्रं च दिनेदिने

బంగారు కొమ్ములు, వెండి కాళ్లగోళ్లు, దూడలతో కూడినవి, కాంస్య దోహనపాత్రాలతో కూడినవి, వస్త్రావృతమైనవి—అటువంటి కపిలా గోవుల వెయ్యిని ప్రతిదినం (దానం).

Verse 5

दत्त्वा यत्फलमाप्नोति ब्राह्मणे वेदपारगे । तत्फलं स्नानमात्रेण गोमत्यां मधुभिद्दिने

వేదపారంగత బ్రాహ్మణునికి దానం ఇచ్చి పొందే ఫలమేదో, అదే ఫలం మధుభిద్ (శ్రీకృష్ణ) దినమున గోమతీ నదిలో కేవలం స్నానమాత్రంతో లభిస్తుంది.

Verse 6

यस्त्वेकं भोजयेद्विप्रं द्वारकायां च संस्थितम् । सुभिक्षे भो द्विजश्रेष्ठाः फलं लक्षगुणं भवेत्

ద్వారకాలో నివసించే ఒక్క బ్రాహ్మణునికైనా, ఓ ద్విజశ్రేష్ఠులారా, సుభిక్షకాలంలో భోజనం పెట్టినవాడికి ఫలం లక్షగుణమవుతుంది.

Verse 7

फलं लक्षगुणं प्रोक्तं दुर्भिक्षे कृष्णसन्निधौ । एवं धर्मानुसारेण दयाद्भिक्षां तु भिक्षुके

దుర్భిక్షకాలంలో శ్రీకృష్ణసన్నిధిలో దీని ఫలం లక్షగుణమని చెప్పబడింది. కాబట్టి ధర్మానుసారంగా దయతో భిక్షుకునికి భిక్ష ఇవ్వాలి.

Verse 8

अपि नः स कुले कश्चिद्भविष्यति नरोत्तमः । यो यतीनो कलौ प्राप्ते पितॄनुद्दिश्य दास्यति

కలియుగం వచ్చినప్పుడు మా వంశంలో ఎవడైనా నరోత్తముడు ఉంటాడా? అతడు పితృల నిమిత్తం యతులకు దానం చేస్తాడా?

Verse 9

द्वारकायां विशे षेण सत्कृत्य कृष्णसन्निधौ । अन्नदानं यतीनां तु कौपीनाच्छादनानि च

ప్రత్యేకంగా ద్వారకాలో, శ్రీకృష్ణసన్నిధిలో వారిని సత్కరించి, యతులకు అన్నదానం చేయాలి; అలాగే కౌపీనములు మరియు ఆచ్ఛాదన వస్త్రాలు కూడా ఇవ్వాలి.

Verse 10

नात्मनः क्रतुभिः स्विष्टैर्नास्ति तीर्थैः प्रयोजनम् । यत्र वा तत्र वा कार्य्यं यतीनां प्रीणनं सदा

తనకోసం సక్రమంగా చేసిన యజ్ఞాలు గానీ తీర్థయాత్రలు గానీ నిజంగా అవసరం కాదు; ఎక్కడ ఉన్నా ఎల్లప్పుడూ యతులను సంతోషపెట్టి తృప్తిపరచాలి.

Verse 11

श्वपचादयोऽपि ते धन्या ये गता द्वारकां पुरीम् । प्राप्य भागवतान्ये वै पितॄनुद्दिश्य पुत्रकाः

శ్వపచులు మొదలైనవారైనా ద్వారకాపురికి వెళితే ధన్యులే; ఎందుకంటే అక్కడ భాగవత భక్తులను పొందిన తరువాత వారి కుమారులు పితృల నిమిత్తం అర్పణలు చేయగలరు.

Verse 12

भक्त्या संपूजयिष्यंति वस्त्रैर्दानैश्च भूरिभिः

వారు భక్తితో సంపూర్ణంగా పూజించి, వస్త్రాలు మరియు విరివిగా దానాలు సమర్పిస్తారు।

Verse 13

गयापिंडेन नास्माकं तृप्तिर्भवति तादृशी । यादृशी विष्णुभक्तानां सत्कारेणोप जायते

గయాలో పిండదానం చేసినా మాకు అంతటి తృప్తి కలగదు; విష్ణుభక్తులను సత్కరించుటవల్ల కలిగేది అంతటి తృప్తి।

Verse 14

वैशाखे ये करिष्यंति द्वादशीं कृष्णसन्निधौ । कृष्णं संपूजयन्तश्च रात्रौ कुर्वंति जागरम्

వైశాఖ మాసంలో కృష్ణసన్నిధిలో ద్వాదశీ వ్రతం ఆచరించి, కృష్ణుని సంపూజించి, రాత్రి జాగరణ చేస్తారు।

Verse 15

माहात्म्यं पठनीयं तु द्वारकासंभवं शुभम् । कृष्णस्य बालचरितं बालकृष्णादिदर्शनम्

ద్వారకాసంభవమైన శుభ మహాత్మ్యాన్ని తప్పక పఠించాలి; అలాగే కృష్ణుని బాలచరిత్రం, బాలకృష్ణాది దర్శన కథనాలనూ పఠించాలి।

Verse 16

क्रीडनं गोकुलस्यैव क्रीडा गोपीजनस्य च । कृष्णावतारकर्माणि श्रोतव्यानि पुनःपुनः

గోకుల క్రీడలు, గోపీజన క్రీడలు కూడా—కృష్ణావతార కార్యాలు మళ్లీ మళ్లీ శ్రవణయోగ్యమైనవి।

Verse 17

रुक्मशृंगीं रौप्यखुरीं मुक्तालांगूलभूषिताम् । सवत्सां ब्राह्मणे दत्त्वा होमार्थं चाहिताग्नये

బంగారు కొమ్ములు, వెండి కాళ్లగోళ్లు, ముత్యాలతో అలంకరించిన తోక కలిగి వత్సంతో కూడిన ఆవును హోమార్థంగా ఆహితాగ్ని బ్రాహ్మణునికి దానం చేస్తే మహాపుణ్యం లభిస్తుంది।

Verse 18

निमिषस्पर्शनांशेन फलं कृष्णस्य जागरे । यत्किंचित्कुरुते पापं कोटिजन्मसु मानवः । कृष्णस्य जागरे रात्रौ दहते नात्र संशयः

కృష్ణ జాగరణ రాత్రిలో క్షణమాత్రం జాగరించడమే మహాఫలాన్ని ఇస్తుంది। మనిషి కోటి జన్మల్లో చేసిన ఏ పాపమైనా కృష్ణ జాగరణ రాత్రిలో దగ్ధమవుతుంది—ఇందులో సందేహం లేదు।

Verse 19

पठेद्भागवतं रात्रौ पुराणं दयितं हरेः । यावत्सूर्य्यकृताऽलोको यावच्चन्द्रकृता निशा

రాత్రివేళ హరికి ప్రియమైన భాగవత పురాణాన్ని పఠించాలి; సూర్యకాంతి ఉన్నంతవరకూ, చంద్రకాంతి రాత్రి ఉన్నంతవరకూ నిరంతరం పఠనం కొనసాగించాలి।

Verse 20

यावत्ससागरा पृथ्वी यावच्च कुलपर्वताः । तावत्कालं वसेत्स्वर्गे नान्यथा मम भाषितम्

సముద్రాలతో కూడిన భూమి ఉన్నంతకాలం, పర్వతశ్రేణులు నిలిచినంతకాలం, అంతకాలం అతడు స్వర్గంలో నివసిస్తాడు—ఇది నా ప్రకటన, వేరేలా కాదు।

Verse 21

आस्फोटयंति पितरः प्रहर्षंति पितामहाः । एवं तं स्वसुतं दृष्ट्वा शृण्वानं कृष्णसंभवम्

కృష్ణసంబంధమైన పవిత్ర కథను శ్రవణం చేస్తున్న తమ వంశజుడిని చూసి పితృదేవతలు ఆనందంతో చప్పట్లు కొడతారు; పితామహులు పరమ హర్షంతో ఉల్లసిస్తారు।

Verse 22

द्वारकायाश्च माहात्म्यं यत्र नो जागरे पठेत् । तन्म्लेच्छसदृशं स्थानमपवित्रं परित्यजेत्

యెక్కడ జాగరణ సమయంలో ద్వారకా-మాహాత్మ్య పఠనం జరగదో, ఆ స్థలం మ్లేచ్ఛసదృశమై అపవిత్రం; అటువంటి స్థలాన్ని విడిచిపెట్టాలి।

Verse 23

शालिग्रामशिला नैव यत्र भागवता न हि । त्यजेत्तीर्थं महापुण्यं पुण्यमायतनं त्यजेत्

యెక్కడ శాలిగ్రామ-శిల లేదు, భాగవత భక్తులు కూడా లేరో, అక్కడ ‘మహాపుణ్య తీర్థం’ అని పేరున్నదైనా త్యజించాలి; ఆ పుణ్యాయతనాన్ని విడిచిపెట్టాలి।

Verse 24

त्यजेद्गुह्यं तथाऽरण्यं यत्र न द्वादशीव्रतम्

యెక్కడ ద్వాదశీ-వ్రత ఆచరణ ఉండదో, అక్కడ గుప్తస్థలం అయినా అరణ్యం అయినా—అదీ త్యజించాలి।

Verse 25

सुदेशोऽपि भवेन्निंद्यो यत्र नो वैष्णवा व्रतम् । कुदेशोऽपि भवेत्पुण्यो यत्र भागवताः कलौ

యెక్కడ వైష్ణవ-వ్రతాచరణ లేదు, అక్కడ సుదేశమూ నింద్యమవుతుంది; కలియుగంలో యెక్కడ భాగవత భక్తులు ఉన్నారో, అక్కడ కుదేశమూ పుణ్యమవుతుంది।

Verse 26

संकीर्णयोनयः पूता ये भक्ता मधुसूदने । म्लेच्छतुल्याः कुलीनास्ते ये न भक्ता जनार्दने

మధుసూదనుని భక్తులైనవారు మిశ్రజన్ములైనా పవిత్రులవుతారు; కానీ జనార్దనుని భక్తులు కానివారు కులీనులైనా మ్లేచ్ఛసమానులు।

Verse 27

रथारूढं प्रकुर्वंति ये कृष्णं मधुमाधवे । मुक्तिं प्रयांति ते सर्वे कुलकोटिसमन्विताः

మధుమాధవుడైన శ్రీకృష్ణుని రథారూఢునిగా చేసి విధివిధానంగా అలంకరించి పూజించువారు, తమ కులకోటులతో కూడ మోక్షాన్ని పొందుదురు।

Verse 28

देवकीनन्दनस्यार्थे रथं कारापयन्ति ये । कल्पांतं विष्णुलोके ते वसन्ति पितृभिः सह

దేవకీనందనుడైన శ్రీకృష్ణుని నిమిత్తం రథాన్ని చేయించువారు, పితృదేవతలతో కలిసి కల్పాంతం వరకు విష్ణులోకంలో నివసింతురు।

Verse 29

द्वारकायास्तु माहात्म्यं श्रावयेद्यः कलौ नृणाम् । भावमुत्पादयेद्यो वै लभेत्क्रतुशतंफलम्

కలియుగంలో ఎవడు జనులకు ద్వారకా మహాత్మ్యాన్ని శ్రవింపజేసి నిజంగా భక్తిభావాన్ని ఉద్భవింపజేస్తాడో, అతడు శతక్రతువుల ఫలాన్ని పొందును।

Verse 30

यो नार्चयति पापिष्ठो देवमन्यत्र गच्छति । कोटिजन्मार्जितं पुण्यं हरते रुक्मिणीपतिः

దేవుని ఆరాధించని పాపిష్ఠుడు ఇతరత్రా వెళ్లినచో, అతని కోటి జన్మలతో సంపాదించిన పుణ్యాన్ని రుక్మిణీపతి శ్రీకృష్ణుడు హరించును।

Verse 31

शंखोद्धारसमुद्भूतां नित्यं देहे बिभर्त्ति हि । मृत्तिकां दैत्यराजेन्द्र शृणु वक्ष्यामि यत्फलम्

శంఖోద్ధారమునుండి ఉద్భవించిన పవిత్ర మృత్తికను అతడు నిత్యం తన దేహంపై ధరించును; ఓ దైత్యరాజేంద్ర, వినుము—దాని ఫలితాన్ని నేను చెప్పుదును।

Verse 32

यो ददाति यतीनां च वैष्णवानां प्रयच्छति । स्वर्णभारशतं पुण्ड्रं नित्यं प्राप्नोति मानवः

యతిులకు దానం చేసి, వైష్ణవులకు సమర్పించువాడు, నిత్యము శత స్వర్ణభారముల సమానమైన పుణ్యమును మరియు పుండ్రచిహ్న పవిత్రతను పొందును।

Verse 33

गृहे यस्य सदा तिष्ठेच्छंखोद्धारस्य मृत्तिका । नित्य क्रियाकृतंपुण्यं लभेत्कोटिगुणं बले

ఎవరి ఇంటిలో శంఖోద్ధార మృత్తిక ఎల్లప్పుడూ నిలిచి ఉంటుందో, వారి నిత్యకర్మజ పుణ్యం బలములో కోటిగుణమవుతుంది।

Verse 34

यस्य पुण्ड्रं ललाटे तु गोपीचंदनसंज्ञकम् । न जहाति गृहं तस्य लक्ष्मीः कृष्णप्रिया द्विजाः

హే ద్విజులారా, ఎవరి లలాటముపై గోపీచందనమని పిలువబడే పుండ్రం ఉంటుందో, వారి గృహాన్ని కృష్ణప్రియా లక్ష్మీ ఎప్పుడూ విడువదు।

Verse 35

न ग्रहो बाधते तस्य नोरगो न च राक्षसः । पिशाचा न च कूष्मांडा न च प्रेता न जंभकाः

అతనిని ఏ గ్రహదోషమూ బాధించదు; సర్పమూ కాదు, రాక్షసుడూ కాదు; పిశాచములు కాదు, కూష్మాండములు కాదు, ప్రేతములు కాదు, జంభకములు కాదు।

Verse 36

नाग्निचौरभयं तस्य दरीणां चैव बन्धनम् । विद्युदुल्काभयं चैव न चोत्पातसमुद्भवम्

అతనికి అగ్ని భయం లేదు, దొంగల భయం లేదు; చీలికలు/గుహలలో బంధన భయం లేదు; మెరుపు లేదా ఉల్క భయం లేదు, అలాగే అపశకునజన్య విపత్తు కూడా లేదు।

Verse 37

नारिष्टं नापशकुनं दुर्निमित्तादिकं च यत् । सत्कृते विष्णुभक्ते च शालिग्रामशिलार्चने

విష్ణుభక్తునికి సత్కారం జరిగి, శాలిగ్రామశిలకు విధివిధానంగా అర్చన చేయబడే చోట అరిష్టమూ లేదు, అపశకునమూ లేదు, ఏ దుర్నిమిత్తమూ కలగదు।

Verse 38

पीते पादोदके विप्रा नैवेद्यस्यापि भक्षणे । तुलसीसन्निधौ विष्णोर्विलयावसरे कृते

ఓ విప్రులారా! ప్రభువు పాదోదకాన్ని (చరణామృతం) పానం చేసి, నైవేద్యాన్ని కూడా భుజించి, తులసి సన్నిధిలో విష్ణుపూజ చేసినప్పుడు, ప్రళయకాలంలోనూ విష్ణువే శరణ్యమవుతాడు।

Verse 39

पुरा देवेन कथितं शृणु पात्रं वदाम्यहम् । प्रिया भागवता येषां तेषां दासोऽस्म्यहं सदा

పూర్వం దేవుడు చెప్పిన మాటను వినండి; నిజమైన పాత్ర ఎవరో నేను చెబుతున్నాను. ఎవరికైతే భాగవత భక్తులు ప్రియులై ఉంటారో, వారికి నేను ఎల్లప్పుడూ దాసుడను।

Verse 40

विहाय मथुरां काशीमवन्तीं सर्वपापहाम् । मायां कांचीमयोध्यां च संप्राप्ते च कलौ युगे

కలియుగం వచ్చినప్పుడు, మథుర, కాశీ, సర్వపాపహర అవంతీ, అలాగే మాయా (హరిద్వార), కాంచీ మరియు అయోధ్యలను పక్కన పెట్టి—

Verse 41

वसाम्यहं द्वारकायां सर्वसेनासमावृतः । तीर्थव्रतैर्यज्ञदानै रुद्राद्यैर्मुनिचारणैः

నేను ద్వారకాలో నివసిస్తున్నాను, నా సమస్త దివ్య సేనలతో పరివృతుడనై—తీర్థాలు, వ్రతాలు, యజ్ఞాలు, దానాలు, అలాగే రుద్రాది దేవతలు, మునులు మరియు చారణులతో కూడి।

Verse 42

श्रद्धात्यागेन भक्त्या वा यस्तोषयितुमिच्छति । गत्वा द्वारवतीं रम्यां द्रष्टव्योऽहं कलौ युगे

శ్రద్ధాయుక్త త్యాగముతో గాని భక్తితో గాని నన్ను తృప్తిపరచదలచినవాడు రమ్యమైన ద్వారవతీకి వెళ్లాలి; కలియుగంలో అక్కడే నా దర్శనం పొందవలెను.

Verse 43

त्रैलोक्ये यानि तीर्थानि मया शुद्धानि भूरिशः । विन्यस्तानि च गोमत्यां चक्रतीर्थेऽतिपावने

త్రిలోకాల్లో ఉన్న ఏయే తీర్థాలు నేను విస్తారంగా శుద్ధి చేసితినో, అవన్నీ గోమతీ నదిలోని అత్యంత పవిత్రమైన చక్రతీర్థంలో నిలిపివేయబడ్డాయి.

Verse 44

दिनेनैकेन गोमत्यां चक्रतीर्थे कलौ युगे । त्रैलोक्यसंभवैस्तीर्थैः स्नातो भवति मानवः

కలియుగంలో గోమతీ నదిలోని చక్రతీర్థంలో ఒక్క రోజే గడిపితే, మనిషి త్రిలోకాల నుండి ఉద్భవించిన సమస్త తీర్థాలలో స్నానం చేసినట్లవుతాడు.

Verse 45

कोटिपापविनिर्मुक्तो मत्समं वसते नरः । मम लोके न संदेहः कुलकोटिसमन्वितः

కోటికోట్ల పాపాల నుండి విముక్తుడై ఆ నరుడు నాతో సమానంగా నివసిస్తాడు; సందేహం లేకుండా నా లోకంలో తన కులకోటులతో కూడి వాసం చేస్తాడు.

Verse 46

नापराधकृतैः पापैर्लिप्तः स्यादु त्कटैः कृतैः । शतजन्मायुतानीह लक्ष्मीर्न च्यवते गृहात्

అపరాధాల వల్ల చేసిన అత్యంత ఘోర పాపాలైనా అతనికి అంటవు; ఇక్కడ అతని ఇంటి నుండి లక్ష్మీ శతసహస్ర జన్మల వరకూ కూడా విడిచి పోదు.