Adhyaya 31

Verse 1

प्रह्लाद उवाच दिव्यस्वप्रभया ध्वांतं भूतानां नाशयन्सदा । जनयन्परमानंदं भक्तानां च भयापहः

ప్రహ్లాదుడు పలికెను—తన దివ్య స్వప్రభతో సదా జీవుల అంధకారమును నశింపజేసి, భక్తులకు పరమానందమును కలిగించి, వారి భయమును తొలగించువాడు.

Verse 2

पताकाभिर्ध्वजस्थाभिर्द्वारकाजयवर्द्धनः । दिव्यपुण्यप्रकाशेन राजते गिरिराडिव

పతాకలు, ధ్వజస్తంభములతో అలంకృతమైన విజయవర్ధిని ద్వారకా—దివ్య పుణ్యప్రకాశముతో—గిరిరాజువలె ప్రకాశించుచున్నది।

Verse 3

दृष्ट्वाऽलयं तदा विष्णोस्तदायुधविभूषितम् । विहाय पादुके च्छत्रं दण्डवत्पतिता भुवि

అప్పుడు విష్ణువుని ఆయుధవిభూషిత ఆలయాన్ని దర్శించి వారు పాదుకలు, ఛత్రాన్ని విడిచి దండవత్‌గా భూమిపై పడి నమస్కరించారు।

Verse 4

भूमिसंलुठनं तेषां तीर्थानामद्भुतं महत् । अभवद्विप्र शार्दूलाः क्षेत्रादीनां च सर्वशः

హే విప్రశార్దూలులారా! ఆ తీర్థాల భూమిపై లొర్లుట అద్భుతమూ మహత్తరమూ అయింది; అలాగే అన్ని క్షేత్రాదులకూ సర్వత్ర అలాగే జరిగింది।

Verse 5

वाराणसी कुरुक्षेत्रं प्रयागो जाह्नवी तथा । यमुना नर्मदा पुण्या पुण्या प्राची सरस्वती

వారణాసి, కురుక్షేత్రం, ప్రయాగం; అలాగే జాహ్నవి (గంగా) కూడా; యమునా, పుణ్య నర్మదా; పుణ్య ప్రాచీ, సరస్వతి—(అన్నీ అక్కడే ఉన్నాయి)।

Verse 6

गोदावरी महापुण्या गया तिस्रस्तु मंगलाः । शालिग्रामं महाक्षेत्रं पुण्या चक्रनदी शुभा

మహాపుణ్య గోదావరి; గయ; ఆ మూడు మంగళ (తీర్థాలు/ధారలు); శాలిగ్రామ మహాక్షేత్రం; మరియు శుభమైన పుణ్య చక్రనది—(అన్నీ అక్కడే ఉన్నాయి)।

Verse 7

पयोष्णी तपती कृष्णा कावेर्य्याद्याः सुपुण्यदाः । पुष्करादीनि तीर्थानि सागराः पर्वतोत्तमाः

పయోష్ణీ, తపతీ, కృష్ణా, అలాగే కావేరి మొదలైనవి—అత్యుత్తమ పుణ్యప్రదాయినులు; పుష్కరాది తీర్థాలు; సముద్రాలు; మరియు శ్రేష్ఠ పర్వతాలు—(అన్నీ అక్కడే ఉన్నాయి)।

Verse 8

अयोध्या मथुरा माया अवंत्याद्याश्च मुक्तिदाः । श्रीरंगाख्यमनंतं च प्रभासं च विशेषतः

అయోధ్య, మథుర, మాయా (హరిద్వార) మరియు అవంతీ మొదలైనవి—మోక్షప్రదములు; అలాగే ‘అనంత’నామక శ్రీరంగం, ప్రత్యేకంగా ప్రభాసమూ (ప్రసిద్ధం).

Verse 9

पुरुषोत्तमं महाक्षेत्रमरण्यान्यादयः शुभाः । त्रैलोक्ये वर्त्तमानानि सर्वतीर्थानि सर्वशः

పురుషోత్తముని మహాక్షేత్రము, శుభమైన అరణ్యములు మొదలైనవి—త్రిలోకమందు ఉన్న సమస్త తీర్థములు అన్ని విధాలుగా ఇక్కడే ఉన్నట్లుగా (ప్రతీతం).

Verse 10

दृष्ट्वा कृष्णालयं पुण्यं मुहुर्मुहुः प्रहर्षिताः । जय शब्दैर्नमःशब्दैर्गर्जंतो हरिनामभिः

పుణ్యమైన కృష్ణాలయాన్ని దర్శించి వారు మళ్లీ మళ్లీ పరవశానందంతో ఉల్లసించారు—‘జయ’ ‘నమః’ అనే నినాదాలతో గర్జిస్తూ, హరినామాలను ఘనంగా జపించారు.

Verse 11

आनंदाश्रूणि मुंचंतः प्रेम्णा गद्गदया गिरा । स्तुवंति मुनयः सर्वे तीर्थादीनि च सर्वशः

ఆనందాశ్రువులు విడిచుతూ, ప్రేమతో గద్గదమైన వాణితో, సమస్త మునులు తీర్థములను మరియు పుణ్యస్థలములను అన్ని విధాలుగా స్తుతించారు.

Verse 12

अथ संस्तुवतां तेषामन्योन्यं मुदितात्मनाम् । वीक्ष्य वक्त्राणि सर्वेषां महर्षिर्नारदोऽब्रवीत्

అనంతరం, వారు ఆనందాత్ములై పరస్పరం స్తుతిస్తూ ఉండగా, మహర్షి నారదుడు అందరి ముఖాలను చూసి ఇలా పలికాడు.

Verse 13

श्रीनारद उवाच । राशयः पुण्य पुंजानां कृता युष्माभिरुत्तमाः । तज्जन्मना सहस्रैस्तु यद्दृष्टं कृष्णमंदिरम्

శ్రీ నారదుడు పలికెను—హే ఉత్తములారా, మీరు పుణ్యపుంజాల రాశులను సమకూర్చారు; ఎందుకంటే వేల జన్మల తరువాతనే కృష్ణమందిర దర్శనం లభిస్తుంది।

Verse 14

दर्शनं कृष्णदेवस्य द्वारकागमने मतिः । दृढभक्तिर्महाविष्णोर्नाल्पस्य तपसः फलम्

శ్రీకృష్ణదేవుని దర్శనం, ద్వారకకు వెళ్లాలనే దృఢ సంకల్పం, మహావిష్ణువుపై స్థిర భక్తి—ఇవి స్వల్ప తపస్సు ఫలాలు కావు।

Verse 16

धन्येयं गौतमी गंगा गौतमोऽयं महातपाः । यत्प्रसादेन सर्वेषां कल्याणं समुपस्थितम्

ధన్యమైనది ఈ గౌతమీ గంగా, ధన్యుడు ఈ మహాతపస్వి గౌతముడు; ఆయన ప్రసాదంతో అందరికీ క్షేమం సముపస్థితమైంది।

Verse 17

यज्ञाध्ययनदानानां तपोव्रतसमाधिनाम् । संप्राप्तफलमस्माभिर्युष्माभिः सर्वतीर्थकाः

యజ్ఞం, శాస్త్రాధ్యయనం, దానం, తపస్సు, వ్రతం, సమాధి—వీటి ఫలాలు మాకూ మీకూ లభించాయి, హే సర్వతీర్థస్వరూపులారా।

Verse 18

यूयं सर्वाणि तीर्थानि क्षेत्राणि चैव कृत्स्नशः । कृष्णाज्ञया सर्वकालं तिष्ठध्वं सर्वदैवतैः

మీరు సమస్త తీర్థాలు, సమస్త పుణ్యక్షేత్రాలు సంపూర్ణంగా మీలోనే ఉన్నవి. కృష్ణాజ్ఞతో అన్ని దేవతలతో కలిసి సర్వకాలం ఇక్కడ నిలిచియుండండి।

Verse 19

धन्या वै पूर्वजास्तेषां वंशजाः कृष्णदर्शनं । सोत्सवा द्वारकां यांति पश्यंति च हरिप्रियाम्

యెవరి వంశజులకు శ్రీకృష్ణ దర్శనం లభిస్తుందో, వారి పూర్వజులు నిజంగా ధన్యులు. వారు ఉత్సవోత్సాహంతో ద్వారకకు వెళ్లి హరిప్రియ నగరిని దర్శిస్తారు.

Verse 20

इयं च शोभते पुण्या द्वारका कृष्ण वल्लभा । प्रपश्यंतु महाभागास्तथा वाराणसीं शुभाम्

ఈ పుణ్యమైన ద్వారక—శ్రీకృష్ణునికి ప్రియమైనది—అత్యంత శోభిస్తుంది. మహాభాగ్యులు దీన్ని దర్శించుగాక; అలాగే శుభమైన వారాణసినీ దర్శించుగాక.

Verse 21

क्षेत्राणि कुरुमुख्यानि पश्यंतु द्वारकां प्रभोः । तादृशी मथुरा काशी मायाऽध्योध्या च राजते

కురుక్షేత్రాది ప్రధాన క్షేత్రాలు ప్రభువు ద్వారకను దర్శించుగాక. అలాగే మథుర, కాశీ, మాయా (హరిద్వార్) మరియు అయోధ్య కూడా మహిమతో ప్రకాశిస్తాయి.

Verse 22

अवन्ती न च कांची च क्षेत्रं च पुरुषोत्तमम् । सूर्योपरागकालेऽपि कुरुक्षेत्रं न राजते

అవంతీ (ఉజ్జయిని), కాంచీ, పురుషోత్తమ క్షేత్రం (పురి) కూడా ఇంతగా శోభించవు; సూర్యగ్రహణకాలంలోనైనా కురుక్షేత్రం అంతగా ప్రకాశించదు.

Verse 23

ईदृशं न गयातीर्थं यादृगेतत्प्रकाशते

ఈ క్షేత్రం ఎలా ప్రకాశిస్తుందో, అలా గయాతీర్థం కూడా ప్రకాశించేదిగా కనిపించదు.

Verse 24

ग्रहनक्षत्रताराणां यथा सूर्य्यो विराजते । सक्षेत्रतीर्थराजानां द्वारकार्को विराजते

గ్రహనక్షత్రతారల మధ్య సూర్యుడు యథా అత్యంత ప్రకాశిస్తాడో, అలాగే క్షేత్రతీర్థరాజుల మధ్య ‘ద్వారకా-సూర్యుడు’ పరమంగా విరాజిల్లుతాడు।

Verse 25

प्रह्लाद उवाच । निशम्य नारदेनोक्तं प्रहृष्टाश्च तथा द्विजाः । क्षेत्राणि सर्वतीर्थानि पुरस्कृत्य च गौतमम्

ప్రహ్లాదుడు పలికెను—నారదుడు చెప్పిన మాటలు విని ద్విజులూ పరమానందంతో ఉల్లసించారు. సమస్త క్షేత్రాలు, సమస్త తీర్థాలను ముందుంచి, గౌతముని నాయకుడిగా గౌరవించి (వారు బయలుదేరారు)।

Verse 26

विहाय गौतमीं तत्र प्रययुर्ह्यग्रतोग्रतः । प्रहृष्टा गौतमी तत्र प्रणम्य त्वरिता ययौ

అక్కడ గౌతమీని విడిచి వారు అందరూ ముందుకు ముందుకు వేగంగా సాగిపోయారు. గౌతమీ కూడా అక్కడ ఆనందించి నమస్కరించి త్వరగా (వారి వెంట) వెళ్లింది।

Verse 27

गीतवाद्यैश्च नृत्यैश्च पताकाभिः समंततः । प्रययुः स्तोत्रपाठैश्च सर्वे ते द्वारकाश्रये

గీతాలు, వాద్యాలు, నృత్యాలతో, చుట్టూ పతాకాలతో, స్తోత్రపాఠం చేస్తూ వారు అందరూ ద్వారకా-ఆశ్రయమునకు సాగిపోయారు।

Verse 28

स तीर्थान्यग्रतः कृत्वा मध्ये कृत्वा तु शोभनम् । प्रयागं तीर्थराजं च प्रहृष्टं क्षेत्रदर्शनात्

అతడు తీర్థాలను ముందుంచి, మధ్యలో శోభనమైన ప్రయాగం—తీర్థరాజాన్ని—స్థాపించాడు; పవిత్ర క్షేత్ర దర్శనంతో అతడు హర్షభరితుడయ్యాడు।

Verse 29

ततः पश्चात्सरित्स्नानं चकार ऋषिसत्तमः । जाह्नवी गौतमी रेवा यमुनाप्राक्सरस्वती

ఆ తరువాత ఋషిశ్రేష్ఠుడు పుణ్యనదులలో స్నానం చేసెను—జాహ్నవీ (గంగా), గౌతమీ, రేవా (నర్మదా), యమునా మరియు ప్రాచీన సరస్వతీ నదిలో।

Verse 30

सरयूर्गंडकी तापी पयोष्णी यमुना तथा । कृष्णा भीमरथी गंगा कावेरी चाघनाशिनी

సరయూ, గండకీ, తాపీ, పయోష్ణీ, యమునా; అలాగే కృష్ణా, భీమరథీ, గంగా మరియు పాపనాశినీ కావేరీ—ఈ పుణ్యనదులు కీర్తించబడుతున్నవి।

Verse 31

मंदाकिनी महापुण्या पुण्या भोगवती नदी । व्रजंति युगपत्सर्वाः पश्यंत्यो द्वारकां पुरीम्

మహాపుణ్యమైన మందాకినీ, పుణ్యనది భోగవతీ—ఇవన్నీ యుగపదంగా సాగుతూ ద్వారకాపురిని దర్శించుచున్నవి।

Verse 32

ततस्ते सागराः सप्त स्वैःस्वैस्तीर्थैः समन्विताः । ततः पश्चादरण्यान्याश्रमैः पुण्यैयुतानि च

అప్పుడు ఏడు సముద్రాలు తమ తమ తీర్థాలతో కూడి వచ్చెను; ఆ తరువాత పుణ్యాశ్రమాలతో యుక్తమైన అరణ్యములు కూడా వచ్చెను।

Verse 33

ततस्तु पर्वता रम्या मेर्वाद्यास्तु सुशोभनाः । नृत्यंतो गायमानाश्च स्तवाद्यैस्तु महर्षिभिः

అప్పుడు రమ్యమైన పర్వతాలు—మేరు మొదలైనవి—అత్యంత శోభించెను; మహర్షులు స్తవ-స్తుతులతో నర్తిస్తూ గానముచేసిరి।

Verse 34

ततश्च ऋषयो देवाः समंताद्धृष्टमानसाः । गायंतो नृत्यमानाश्च गर्जंतो हरिनामभिः

అప్పుడు ఋషులు, దేవతలు చుట్టూరా హర్షితమనస్సులతో హరినామాలను ఘోషిస్తూ పాడుతూ నర్తిస్తూ ఉల్లాసించారు।

Verse 35

वादित्रनिनदैरुच्चैर्जयशब्दैः प्रहर्षिताः । प्राप्तास्ते गोमतीतीरं सर्वयज्ञसमन्विताः । ववंदिरे महापुण्याः सर्वे ते हृष्टमानसाः

వాద్యాల ఉచ్చ నినాదాలు, ‘జయ’ శబ్దాలతో పరమానందితులై వారు గోమతీ తీరానికి చేరారు; సమస్త యజ్ఞఫలసంపన్నులైన ఆ మహాపుణ్యులు హర్షితమనస్సులతో నమస్కరించారు।

Verse 36

श्रीनारद उवाच । हे भागीरथि हे रेवे यमुने शृणु गौतमि । श्रेष्ठा श्रीगोमतीदेवी विख्याता भुवनत्रये

శ్రీ నారదుడు అన్నాడు— ఓ భాగీరథీ, ఓ రేవా, ఓ యమునా, విను ఓ గౌతమీ; శ్రీ గోమతీ దేవి సర్వోత్తమ, త్రిలోకములందు ప్రసిద్ధ.

Verse 37

यस्याः सकृज्जलस्नानं स्पर्द्धते ब्रह्मविद्यया । तेन वै गोमती सेयं सर्वतीर्थोत्तमोत्तमा । ब्रह्मज्ञानेन मुच्यंते प्रयागमरणेन वा । स्नानमात्रेण गोमत्यां मुच्यते पूर्वजैः सह

ఆమె జలంలో ఒక్కసారి స్నానం చేయడమే బ్రహ్మవిద్య ఫలంతో సమానమని చెప్పబడుతుంది; అందువల్ల ఈ గోమతీ సమస్త తీర్థాలలో ఉత్తమోత్తమ. బ్రహ్మజ్ఞానంతో గాని, ప్రయాగంలో మరణంతో గాని ముక్తి లభిస్తుంది; కాని గోమతీలో స్నానమాత్రంతోనే మనిషి పితృులతో కూడ విముక్తుడవుతాడు।

Verse 38

प्रह्लाद उवाच । निशम्य तानि तीर्थानि माहात्म्यं महदद्भुतम् । गोमत्याः श्रद्धया स्नात्वा उत्सवैरग्रतो ययुः

ప్రహ్లాదుడు అన్నాడు— ఆ తీర్థాల మహత్తరమైన, అద్భుతమైన మహిమను విని వారు శ్రద్ధతో గోమతీలో స్నానం చేసి, ఉత్సవాలతో ముందుగా సాగిపోయారు।

Verse 39

ततः क्षेत्राणि तीर्थानि सरितः सागरादयः । ददृशुर्द्वारकां रम्यामागता द्वारमण्डपे

అప్పుడు క్షేత్రాలు, తీర్థాలు, నదులు, సముద్రాలు మొదలైనవన్నీ ద్వారమండపానికి వచ్చి రమ్యమైన ద్వారకను దర్శించాయి।

Verse 40

स्थितां सिंहासने दिव्ये मणिकांचनभूषिते । सुन्दरां शुक्ल वर्णां च रुद्रादित्यसमप्रभाम्

వారు ఆమెను మణులు, స్వర్ణంతో అలంకరించిన దివ్య సింహాసనంపై ఆసీనురాలిగా చూశారు—సుందరి, శ్వేతవర్ణా, రుద్రసూర్యసమాన ప్రభతో ప్రకాశించేది।

Verse 41

दिव्यवस्त्रां सुगंधाढ्यां रत्नाभरणभूषिताम् । किरीटकुण्डलैर्दिव्यैः शोभितां कंकणादिभिः

ఆమె దివ్య వస్త్రాలు ధరించి, పవిత్ర సుగంధంతో పరిపూర్ణమై, రత్నాభరణాలతో అలంకృతురాలై ఉంది; దివ్య కిరీటం, కుండలాలు, కంకణాదులతో మరింత శోభించింది।

Verse 42

वरदाभयहस्तां च शंखचक्रगदायुधाम् । श्वेतातपत्रशोभाढ्यां चामरव्यजनादिभिः

ఆమె చేతులు వరం, అభయం ప్రసాదించేవి; ఆమె శంఖం, చక్రం, గదా అనే ఆయుధాలను ధరించింది। శ్వేత ఛత్రశోభతో, చామరవ్యజనాదులతో మరింత అలంకృతురాలైంది।

Verse 43

संस्तवैः स्तूयमानां च गीतवाद्यादिहर्षिताम् । महासिंहासनस्थां तु दृष्ट्वा द्वारवतीं पुरीम् । प्रणेमुर्युगपत्सर्वे सर्वाणि च सुभक्तितः

స్తుతులతో స్తుతింపబడుతూ, గీత-వాద్యాల వల్ల హర్షించుతూ, ఆమె మహాసింహాసనంపై ఆసీనురాలై ఉంది. అటువంటి ద్వారవతీ పురిని చూసి అందరూ ఒకేసారి గాఢభక్తితో నమస్కరించారు।