
ఈ అధ్యాయంలో ప్రహ్లాదుని వచనరూపంలో బహుళ స్వరాల ధర్మతత్త్వ చర్చ సాగుతుంది. నారదుడు సింహరాశిలో గురువు శుభస్థితిని గమనించి గౌతమీ (గోదావరి) తీరంలో అద్భుత సమాగమాన్ని చూస్తాడు—మహాతీర్థాలు, నదులు, క్షేత్రాలు, పర్వతాలు, శాస్త్రాలు, సిద్ధులు, దేవగణాలు అక్కడ చేరి ఆ స్థల పవిత్రతా తేజస్సుకు ఆశ్చర్యపడతారు. వ్యక్తిరూపంలో గౌతమీ దేవి దుఃఖం చెప్పుతుంది—దుర్జనసంసర్గం వల్ల తాను అలసిపోయి దహించబడుతున్నట్లుగా ఉందని, తన శాంత నిర్మలత్వం తిరిగి స్థిరపడే ఉపాయం కోరుతుంది. నారదుడు మరియు సమాగత పవిత్ర సత్త్వాలు ఆలోచిస్తారు; అంతలో గౌతమ ఋషి వచ్చి మహాదేవుని ధ్యానపూర్వకంగా ప్రార్థిస్తాడు. అప్పుడు ఆకాశవాణి సమాగమాన్ని వాయవ్య సముద్రతీరానికి మళ్లించి ద్వారకను పరమ శుద్ధిక్షేత్రంగా ప్రకటిస్తుంది—గోమతి సముద్రంలో కలిసే చోట, విష్ణువు పశ్చిమాభిముఖంగా నిలిచే చోట; అది అగ్నిలా పాపాన్ని దహిస్తుంది. చివరికి అందరూ ద్వారకను స్తుతించి గోమతి స్నానం, చక్రతీర్థ స్నానం, కృష్ణదర్శనం కోసం తీవ్ర ఆకాంక్ష చూపుతారు; అలాగే నీతి స్పష్టం అవుతుంది—సత్సంగంతో పవిత్రత పెరుగుతుంది, దుర్జనసంగంతో హాని కలుగుతుంది।
Verse 1
प्रह्लाद उवाच । अथान्यच्च प्रवक्ष्यामि गुह्याद्गुह्यतरं महत् । द्वारकायाः परं पुण्यं माहात्म्यं ह्युत्तमोत्तमम्
ప్రహ్లాదుడు పలికెను—ఇప్పుడు నేను మరొక విషయాన్ని చెప్పుదును; అది రహస్యములోనూ అత్యంత రహస్యమైన మహత్తరమైనది: ద్వారక యొక్క పరమ పుణ్యమైన, అత్యుత్తమ మహాత్మ్యం.
Verse 2
इतिहासं पुरावृत्तं वर्णयिष्ये मनोहरम् । तीर्थक्षेत्रादिदेवानामृषीणां संशयापहम्
నేను ఒక మనోహరమైన ప్రాచీన ఇతిహాసాన్ని వర్ణించుదును; అది తీర్థాలు, క్షేత్రాలు మరియు అధిష్ఠాత్రి దేవతల విషయమై ఋషుల సందేహాలను తొలగించును.
Verse 3
सौभाम्यमतुलं दृष्ट्वा सिंहराशिगते गुरौ । गोदावर्य्यां द्विजश्रेष्ठा नारदो भगवत्प्रियः
గురు (బృహస్పతి) సింహరాశిలో ప్రవేశించినప్పుడు అపూర్వ శుభాన్ని దర్శించి, భగవంతునికి ప్రియుడైన ద్విజశ్రేష్ఠ నారదుడు గోదావరిలోకి వచ్చెను.
Verse 4
गौतमस्याऽभितो दृष्ट्वा त्रैलोक्यसंभवानि वै । तीर्थानि सरितः सर्वा विस्मयं परमं गतः
గౌతముని చుట్టూ త్రిలోకసంభవమని చెప్పబడే తీర్థాలు మరియు సమస్త నదులను చూసి, అతడు పరమ ఆశ్చర్యానికి లోనయ్యెను.
Verse 5
तत्र काशी कुरुक्षेत्रमयोध्या मथुरापुरी । माया कांची ह्यवंती च अरण्यान्याश्रमैः सह
అక్కడ కాశీ, కురుక్షేత్రం, అయోధ్య, మథురాపురి ఉన్నాయి; మాయా (హరిద్వారం), కాంచీ, అవంతీ కూడా—అరణ్యాలు ఆశ్రమాలతో సహా—వున్నాయి।
Verse 6
हरिक्षेत्रं गया मिश्रक्षेत्रं च पुरुषोत्तमम् । प्रभासादीनि पुण्यानि मुक्तिक्षेत्राण्यशेषतः
హరిక్షేత్రం, గయ, ప్రసిద్ధ మిశ్రక్షేత్రం, పురుషోత్తమం; అలాగే ప్రభాసాది సమస్త పుణ్యతీర్థాలు—అన్నీ నిస్సందేహంగా మోక్షప్రద క్షేత్రాలే।
Verse 7
जाह्नवी यमुना रेवा तत्र पुण्या सरस्वती । सरयूर्गंडकी तापी पयोष्णी सरितां वरा
జాహ్నవీ (గంగా), యమునా, రేవా (నర్మదా) మరియు అక్కడి పుణ్య సరస్వతీ; సరయూ, గండకీ, తాపీ, పయోష్ణీ—ఇవి నదులలో శ్రేష్ఠమైనవి।
Verse 8
कृष्णा भीमरथी पुण्या कावेर्य्याद्याः सरिद्वराः । स्वर्गे मर्त्ये च पाताले वर्त्तमानाः सतीर्थकाः
కృష్ణా, పుణ్య భీమరథీ, కావేరీ మొదలైన శ్రేష్ఠ నదులు—పవిత్ర తీర్థాలతో కూడి—స్వర్గం, మర్త్యం, పాతాళం మూడు లోకాలలోనూ వున్నాయి।
Verse 9
स्थिता गोदावरीतीरे सिंहराशिं गते गुरौ । तथा च पुष्करादीनि सप्तसिंधुसरांसि च
గురు (బృహస్పతి) సింహరాశిలో ప్రవేశించినప్పుడు వారు గోదావరీ తీరంలో నివసిస్తారు; అలాగే పుష్కరాది మరియు సప్తసింధు సరస్సులకూ (ఆశ్రయిస్తారు)।
Verse 10
मेर्वादिपर्वताः पुण्या दर्शनात्पापनाशनाः । तीर्थराज प्रयागश्च सर्वतीर्थसमन्वितः
మేరు మొదలైన పర్వతాలు పుణ్యమైనవి; వాటి దర్శనమాత్రంతో పాపనాశనం కలుగుతుంది. అలాగే తీర్థరాజమైన ప్రయాగం సర్వతీర్థసమేతమై ఉంది.
Verse 11
वेदोपवेदाः शास्त्राणि पुराणानि च सर्वशः । सिद्धा मुनिगणाः सर्वे देवर्षिपितृदेवताः
వేదాలు, ఉపవేదాలు, శాస్త్రాలు, అన్ని విధాల పురాణాలు; అలాగే సిద్ధులు, సమస్త మునిగణాలు, దేవర్షులు, పితృదేవతలు—అందరూ అక్కడ సముపస్థితులయ్యారు.
Verse 12
चंद्रादित्यौ सुरगणाः सिंहस्थे च बृहस्पतौ । स्थिता गोदावरीतीरे वर्षमेकं प्रहर्षिताः
బృహస్పతి సింహరాశిలో స్థితుడైనప్పుడు, చంద్రసూర్యులు దేవగణాలతో కలిసి గోదావరి తీరంలో ఒక సంవత్సరం ఆనందంతో నివసించారు.
Verse 13
यानि कानि च पुण्यानि तीर्थक्षेत्राणि संति वै । त्रैलोक्ये तानि सर्वाणि गौतम्यां वीक्ष्य विस्मिताः
త్రిలోకాల్లో ఉన్న ఏ ఏ పుణ్యతీర్థక్షేత్రాలైనా, అవన్నీ గౌతమీలో (ఒకచోట చేరినట్లుగా) దర్శించి వారు ఆశ్చర్యపడ్డారు.
Verse 14
देवर्षिर्नारदस्तत्र मुनिभिर्मुदितोऽवसत् । सिंहस्यांते च सर्वाणि स्वस्थानगमनाय वै
అక్కడ దేవర్షి నారదుడు మునులచే ఆనందింపబడి నివసించాడు; సింహకాలాంతంలో అందరూ తమ తమ స్థానాలకు వెళ్లుటకు సిద్ధమయ్యారు.
Verse 15
आमन्त्र्य गौतमीं देवीं स्थितानि पुरतस्ततः । सर्वेषां शृण्वतां विप्रा गौतमी खिन्नमानसा । तप्ता दुर्जनसंसर्गान्नारदं दुःखिताऽब्रवीत्
దేవి గౌతమీని ఆమంత్రించి వారు ఆమె ముందర నిలిచారు. అప్పుడు అందరు బ్రాహ్మణులు వింటుండగా, మనసు ఖిన్నమై దుర్జనసంగముచే దగ్ధమైన గౌతమీ దుఃఖంతో నారదునితో పలికింది.
Verse 16
गौतम्युवाच । पश्यैतानि सुतीर्थानि गंगाद्याः सरितोऽमलाः । सागरा गिरयः पुण्या गयात्रितयमेव च
గౌతమీ పలికింది—“చూడుము, ఇవి శ్రేష్ఠమైన తీర్థాలు; గంగా మొదలైన నిర్మల నదులు, సముద్రాలు, పుణ్య పర్వతాలు, అలాగే త్రివిధ గయ కూడా ఇక్కడే ఉన్నాయి.”
Verse 17
क्षेत्राणि मोक्षदान्यंग त्रैलोक्यजानि नारद । देवाश्च पितरः सिद्धा ऋषयो मानवादयः
“ప్రియమా, ఇవి మోక్షప్రదమైన క్షేత్రాలు, ఓ నారదా—మూడు లోకాలలో ప్రసిద్ధమైనవి. ఇక్కడ దేవులు, పితృదేవతలు, సిద్ధులు, ఋషులు, మనుష్యులు మొదలైనవారు కూడా ఉన్నారు.”
Verse 18
तीर्थ राज प्रयागश्च सर्वतीर्थसमन्वितः । एतेषामेव सर्वेषां मत्संसर्गान्महामुने । विशुद्धानां प्रकाशेन राजते भुवनत्रयम्
“మరియు తీర్థరాజమైన ప్రయాగం—సర్వ తీర్థసంపదలతో సమన్వితమైనది. ఓ మహామునీ, నా సన్నిధి/సంసర్గం వల్ల ఇవన్నీ విశుద్ధమవుతాయి; విశుద్ధుల తేజస్సుతో త్రిభువనం ప్రకాశిస్తుంది.”
Verse 19
प्रयांति तानि सर्वाणि स्वंस्वं स्थानं प्रति प्रभो । अधुनाऽहं परिश्रांता दह्यमाना त्वहर्निशम्
“ప్రభూ, అవన్నీ తమ తమ స్థానాలకు వెళ్లిపోతున్నాయి. ఇప్పుడు నేను అత్యంత శ్రమపడిపోయాను; పగలు-రాత్రి దగ్ధమవుతున్నట్లుగా ఉంది.”
Verse 20
दुर्जनानां सुसंपर्काद्भृशं पापात्मना प्रभो । सौभण्यमधुना प्राप्तं सत्संसर्गेण नारद
ప్రభో! దుర్జనుల సన్నిహిత సంగమం వల్ల నేను ఘోర పాపాత్ముడనయ్యాను. కానీ ఇప్పుడు, ఓ నారదా, సత్సంగం ద్వారా క్షేమం మరియు మంగళం పొందాను.
Verse 21
प्रयांत्येतानि सर्वाणि स्वस्थानं मुदितानि च
ఇవన్నీ తమ తమ స్థానాలకు బయలుదేరి, ఆనందంతో ముందుకు సాగుతాయి.
Verse 22
एतानि मत्प्रसादेन पुण्यानि कथितानि च । कथय श्रमशांत्यर्थं दुःखि ता किं करोम्यहम्
మీ ప్రసాదం వల్ల ఈ పుణ్య విషయాలు చెప్పబడ్డాయి. ఇప్పుడు నా శ్రమ శాంతించేందుకు చెప్పండి—దుఃఖంతో బాధపడుతున్న నేను ఏమి చేయాలి?
Verse 23
प्रह्लाद उवाच । गोदावर्य्या वचः श्रुत्वा भगवान्नारदो द्विजाः । क्षणं ध्यात्वा तु दुःखार्त्तः प्राह संशयमानसः
ప్రహ్లాదుడు అన్నాడు—ఓ ద్విజులారా! గోదావరి మాటలు విని భగవాన్ నారదుడు క్షణం ధ్యానించాడు; ఆపై దుఃఖంతో వ్యాకులుడై, సందేహభరిత మనస్సుతో పలికాడు.
Verse 24
नारद उवाच । अहो अत्यद्भुतं ह्येतद्गौतम्या व्यसनं महत् । पश्यन्त्वसंशयं देवास्तीर्थक्षेत्रसरिद्वराः
నారదుడు అన్నాడు—అహో! గౌతమీ యొక్క ఈ మహా విపత్తు ఎంత అద్భుతమో. దేవతలు, అలాగే తీర్థాలు, క్షేత్రాలు, నదులలో శ్రేష్ఠులు—సందేహం లేకుండా దీనిని చూడండి.
Verse 25
सत्पुण्यनिचयो यस्यां युष्माकं समभूद्ध्रुवम् । तस्याः पापाग्निशमनं कथं स्यादिति चिन्त्यताम्
ఆమెయందు మీ సత్పుణ్యసంచయం నిశ్చయంగా ఉద్భవించింది; కనుక ఆమె పాపాగ్ని ఎలా శమించునో ఆలోచించుడి।
Verse 26
श्रीप्रह्लाद उवाच । तदा चिन्तयतां तेषां सर्वेषां भावितात्मनाम् । गौतमो भगवांस्तत्र समायातो मुनीश्वराः
శ్రీప్రహ్లాదుడు పలికెను—అందరూ భావితాత్ములై అలా ఆలోచించుచుండగా, అక్కడికి భగవాన్ మునీశ్వరుడు గౌతముడు వచ్చెను।
Verse 27
दृष्ट्वा तमृषयो देवा यथोचितमपूजयन् । जाह्नवी यमुना पुण्या नर्मदा च सरस्वती
ఆయనను చూచి ఋషులు, దేవతలు యథోచితంగా పూజించిరి; అక్కడ జాహ్నవి (గంగా), యమున, పుణ్య నర్మదా, సరస్వతీ కూడా ఉన్నారు।
Verse 28
अन्याश्च सर्वाः सरितस्त्रैलोक्यमनुवर्तिताः । वाराणसी कुरुक्षेत्र प्रमुखान्याश्रमैः सह । युगपत्तानि सर्वाणि संपूज्य मुनिमबुवन्
మరియు త్రిలోకమంతటా అనుసరింపబడి పూజింపబడే ఇతర సమస్త నదులూ; వారాణసి, కురుక్షేత్రాది ప్రధాన తీర్థాలు వారి ఆశ్రమాలతో కూడి—అవి అన్నీ యుగపత్తుగా మునిని సమ్యక్ పూజించి ఆయనతో పలికెను।
Verse 29
त्वत्प्रसादेन वै त्राताः सम्यक्छुद्धा महामुने । यदानीता त्वया गंगा गौतमी भूतलं प्रति
హే మహామునే! నీ ప్రసాదముచేత మేము రక్షింపబడి సమ్యక్ శుద్ధులమయ్యాము; నీవు గంగను గౌతమీగా భూతలమునకు తీసికొనివచ్చినందున।
Verse 30
कृतार्था मानवाः सर्वे सर्वपापविवर्जिताः । किंतु दुर्जनसंपर्कात्संतप्ता गौतमी भृशम्
అందరు మనుష్యులు కృతార్థులై సమస్త పాపాల నుండి విముక్తులయ్యారు; అయితే దుర్జనసంగదోషం వల్ల గౌతమీ నది అత్యంతంగా బాధపడింది।
Verse 31
कथं पापैर्विनिर्मुक्ता परमानन्दसंप्लुता । सुप्रभा जायते देवी तद्गौतम विचिन्त्यताम्
ఆ దేవి (నది) ఎలా ‘సుప్రభ’గా అవుతుంది—పాపాల నుండి పూర్తిగా విముక్తమై పరమానందంతో నిండిపోవడం ఎలా? ఓ గౌతమా, దీనిని విచారించుదాం।
Verse 32
प्रह्लाद उवाच । एवमुक्तो मुनिस्तैस्तु चिन्ताकुलितमानसः । नारदस्य मुखं वीक्ष्य प्रहसन्गौतमोऽब्रवीत्
ప్రహ్లాదుడు అన్నాడు—వారు ఇలా చెప్పగా ముని మనస్సు చింతతో కలత చెందింది. నారదుని ముఖాన్ని చూచి గౌతముడు చిరునవ్వుతో పలికాడు।
Verse 33
गौतम उवाच । सर्वेषां क्षेत्रतीर्थानां महाशुभविनाशिनी । गौतमीयं महाभागा अस्यास्तापः क्व शाम्यति
గౌతముడు అన్నాడు—హే మహాభాగ్యవతీ! ఈ గౌతమీ సమస్త క్షేత్రతీర్థాల మహా అశుభనాశిని; మరి ఆమె తాపం ఎక్కడ శమిస్తుంది?
Verse 34
नास्ति लोकत्रये तीर्थं स्नातुं सिंहगते गुरौ । यद्वै नायाति गौतम्यां क्षेत्रं चापि विशुद्धये । काशीप्रयागमुख्यानि राजंते यत्प्रसादतः
త్రిలోకాల్లో గురుడు సింహరాశిలో ఉన్నప్పుడు స్నానార్థం ఉండే ఏ తీర్థమూ గౌతమీలోకి రాకుండా లేదు; అలాగే శుద్ధి కోరే ఏ క్షేత్రమూ అక్కడికి రాకుండా లేదు. కాశీ, ప్రయాగాది ప్రధాన తీర్థాలు ఆమె కృపవల్లనే ప్రకాశిస్తాయి।
Verse 35
वदंतु मुनयः सर्वे क्षेत्रतीर्थसमाश्रिताः । शुद्धं विचार्यं यत्कार्य्यं मयाऽस्मिञ्जातसंकटे
క్షేత్రతీర్థాలలో ఆశ్రయించిన మునులందరూ తమ ఉపదేశాన్ని పలుకుదురు. ఈ ఉద్భవించిన సంకటంలో నేను చేయవలసినది శుద్ధ వివేకంతో విచారించబడుగాక.
Verse 36
प्रह्लाद उवाच । इत्युक्त्वा मुनयः सर्वे नोचुः किञ्चिद्विमोहिताः । तत्रोपायमविज्ञाय गौतमीं गौतमोऽब्रवीत्
ప్రహ్లాదుడు అన్నాడు: ఇలా చెప్పిన తరువాత మునులందరూ మోహితులై ఏమీ పలకలేదు. అక్కడ ఉపాయం తెలియక గౌతముడు గౌతమీని ఉద్దేశించి పలికెను.
Verse 37
गौतम उवाच । आनीतासि मया देवि तपसाऽराध्य शंकरम् । वदिष्यति स चोपायमित्युक्त्वाऽचिन्तयत्तदा
గౌతముడు అన్నాడు: ఓ దేవీ, తపస్సుతో శంకరుని ఆరాధించి నిన్ను నేను ఇక్కడికి తీసుకొచ్చాను. ‘ఆయనే ఉపాయాన్ని చెప్పును’ అని చెప్పి అతడు అప్పుడే లోతుగా ఆలోచించెను.
Verse 38
गौतमः श्रद्धया भक्त्या गंगामौलिमखंडधीः । तदाऽभून्महदाश्चर्यं शृण्वंतु ऋषयोऽमलाः
గంగామౌలియైన భగవానునిపై శ్రద్ధా-భక్తులతో, అఖండ బుద్ధిగల గౌతముడు అప్పుడు మహద్ఆశ్చర్యాన్ని చూచెను. “నిర్మల ఋషులారా, వినుడి,” అని వర్ణన.
Verse 39
ध्यायमाने महादेवे गौतमेन महात्मना । अकस्मादभवद्वाणी हर्षयन्ती जगत्त्रयम्
మహాత్ముడైన గౌతముడు మహాదేవుని ధ్యానించుచుండగా, అకస్మాత్తుగా త్రిలోకమును హర్షింపజేసే ఒక దివ్య వాణి ఉద్భవించింది.
Verse 40
नादयन्ती दिशः सर्वा आब्रह्मभुवनं द्विजाः । अरूपलक्षणाकारा विषादशमनी शुभा
హే ద్విజులారా! ఆ నాదము సమస్త దిశలలో బ్రహ్మలోకము వరకు మార్మోగెను—శుభకరము, విషాదశమనము, రూప-లక్షణ-ఆకారరహితము.
Verse 41
दिव्यवाण्युवाच । अहो बत महाश्चर्य्यं सर्वेषां सुखदे शुभे । प्रसंगेऽत्र महाक्षेत्रे मग्ना दुःखार्णवे बुधाः
దివ్యవాణి పలికెను—“అహో! మహాశ్చర్యము! అందరికీ సుఖమిచ్చే ఈ శుభ మహాక్షేత్రములోనూ, సందర్భవశాత్తు బుధులు దుఃఖార్ణవములో మునిగిపోయిరి।”
Verse 42
अहो हे गौतमाचार्य्य ऋषयो नारदादयः । शृण्वंतु तीर्थक्षेत्राणि कृपया संवदाम्यहम्
“అహో! గౌతమాచార్యా, నారదాద్య ఋషులారా—వినండి. కరుణతో నేను తీర్థక్షేత్రాల విషయమును వివరిస్తాను.”
Verse 43
पश्चिमस्य समुद्रस्य तीरमाश्रित्य वर्तते । अस्माच्च दिशि वायव्यां द्वारकाक्षेत्रमुत्तमम्
“పశ్చిమ సముద్ర తీరమును ఆశ్రయించి, ఇక్కడి నుండి వాయవ్య దిశలో ద్వారకా అనే ఉత్తమ క్షేత్రము ఉన్నది.”
Verse 44
यत्राऽस्ते गोमती पुण्या सागरेण समन्विता । पश्चिमाभिमुखो यत्र महाविष्णुः सदा स्थितः
“అక్కడ పుణ్య గోమతి నది సముద్రముతో సంగమించియున్నది; అక్కడే పశ్చిమాభిముఖుడై మహావిష్ణువు సదా నిలిచియున్నాడు.”
Verse 45
अनेकपापराशीनामुग्राणामपि सर्वदा । दाहस्थान समाख्यातमिन्धनानां यथाऽनलः
ఇది సదా ‘దాహస్థానం’గా ప్రసిద్ధి—ఉగ్ర పాపరాశులనైనా, అగ్ని ఇంధనాన్ని దహించునట్లు దహించివేయును।
Verse 46
देवविश्वद्रुहो यत्र दग्ध्वा पातकमद्भुतम् । लोकत्रयवधाज्जातं विराजतेऽर्कवत्सदा
అక్కడ దేవద్రోహమునుండి, త్రిలోకవధమునుండి జనించిన ఆశ్చర్యకర పాతకమును కూడా దహింపబడును; ఆ పవిత్ర ధామము సదా సూర్యునివలె ప్రకాశించును।
Verse 47
तद्गम्यतां महाभागा गोमतीमघदाहकाम् । गोदावरीं पुरस्कृत्य क्षेत्रतीर्थसमन्विताम्
కాబట్టి, ఓ మహాభాగులారా, పాపదాహిని గోమతీని ఆశ్రయించుడి; మరియు క్షేత్ర-తీర్థసమన్విత గోదావరిని ముందుగా నిలిపి గౌరవించుడి।
Verse 48
प्राप्य द्वारवतीं पुण्यां मत्प्रसादाद्द्विजोत्तमाः । प्रभावाद्द्वारकायाश्च सत्यमाविर्भविष्यति
ఓ ద్విజోత్తములారా, నా ప్రసాదముచేత పుణ్యమైన ద్వారవతీని చేరిన తరువాత—ద్వారకా ప్రభావముచేత—సత్యము ప్రత్యక్షమగును।
Verse 49
प्रह्लाद उवाच । इत्युक्ते सति ते सर्वे हर्ष निर्भरमानसाः । श्रुत्वा सर्वोत्तमं क्षेत्रं जगर्जुर्हरिनामभिः
ప్రహ్లాదుడు పలికెను—ఇట్లు చెప్పబడగానే వారు అందరూ హర్షంతో నిండిన మనస్సులతో, ఆ సర్వోత్తమ క్షేత్రమును విని, హరినామములను గర్జించిరి।
Verse 50
जितं भो जितमस्भाभिर्धन्या धन्यतमा वयम् । दैवादपगतो मोहो ज्ञातं तीर्थोत्तमोत्तमम्
జయం—అవును, జయం మనదే! మేము ధన్యులం, అత్యంత ధన్యులం. దైవయోగమున మా మోహము తొలగి, తీర్థములలో పరమోత్తమమైన తీర్థమును తెలిసికొన్నాము.
Verse 51
तदा सर्वाणि तीर्थानि क्षेत्रारण्याश्रमैः सह । वाराणसीप्रयागादि सरांसि सिन्धवो नगाः
అప్పుడు సమస్త తీర్థములు, పుణ్యక్షేత్రములు, అరణ్యములు, ఆశ్రమములతో కూడి—వారణాసి, ప్రయాగము మొదలైనవి; సరస్సులు, నదులు, పర్వతములు—అన్నీ (ఉద్వేగంతో) స్పందించాయి.
Verse 52
गया च देवखातानि पितरो देवमानवाः । श्रुत्वा प्रमुदिता वाचं प्रोचुर्जयजयेति च
గయ, దేవఖాత పుణ్యకుండములు, పితృదేవతలు, దేవతలు మరియు మనుష్యులు—ఆ హర్షకరమైన వాక్యమును విని—‘జయ! జయ!’ అని ప్రకటించారు.
Verse 54
श्रीप्रह्लाद उवाच । श्रुत्वा सर्वोत्तमं क्षेत्रं तीर्थं सर्वोत्तमोत्तमम् । देवोत्तमोत्तमं देवं श्रीकृष्णं क्लेशनाशनम्
శ్రీప్రహ్లాదుడు పలికెను—సర్వోత్తమమైన క్షేత్రమును, తీర్థములలో పరమోత్తమమైన తీర్థమును, దేవులలో శ్రేష్ఠతముడైన దేవుడు—క్లేశనాశకుడు శ్రీకృష్ణుడు—అని విని—
Verse 55
उत्कण्ठा ह्यभवत्तेषां तीर्थादीनां ह्यनुत्तमा । प्रोचुरन्योन्यतो वाचं सर्वाणि युगपत्तदा
అప్పుడు ఆ తీర్థములు మొదలైనవాటిలో అనుత్తమమైన ఆకాంక్ష ఉద్భవించింది; మరియు అవన్నీ ఒకేసారి పరస్పరం మాటలాడాయి.
Verse 56
ऋषितीर्थदेवा ऊचुः । कदा द्रक्ष्यामहे पुण्यां द्वारकां कृष्णपालिताम् । श्रीकृष्णदेवमूर्तिं च कृष्णवक्त्रं सुशोभितम्
ఋషులు, తీర్థాలు, దేవతలు పలికిరి—మేమెప్పుడు పుణ్యధామమైన, శ్రీకృష్ణుడు రక్షించే ద్వారకను దర్శించెదము? అలాగే శ్రీకృష్ణుని దివ్యమూర్తిని, ఆయన సుశోభితమైన ప్రకాశమయ ముఖమును ఎప్పుడు చూచెదము?
Verse 57
कदा नु गोमतीस्नानमस्माकं तु भविष्यति । चक्रतीर्थे कदा स्नात्वा कृष्णदेवस्य मंदिरम् । द्रक्ष्यामः सुमहापुण्यं मुक्तिद्वारमपावृतम्
మాకు గోమతీ నదిలో పవిత్రస్నానం ఎప్పుడు కలుగును? అలాగే చక్రతీర్థంలో స్నానము చేసి, ముక్తిద్వారమువలె తెరిచి ఉన్న, మహాపుణ్యకరమైన శ్రీకృష్ణదేవుని మందిరాన్ని ఎప్పుడు దర్శించెదము?
Verse 58
दुर्ल्लभो द्वारकावासो दुर्ल्लभं कृष्णदर्शनम् । दुर्ल्लभं गोमती स्नानं रुक्मिणीदर्शनं द्विजाः
ద్వారకావాసము దుర్లభము, శ్రీకృష్ణదర్శనము దుర్లభము. గోమతీస్నానము దుర్లభము; ఓ ద్విజులారా, రుక్మిణీదేవి దర్శనమును పొందుట కూడా దుర్లభమే.
Verse 93
अहो सर्वोत्तमं क्षेत्रं सर्वेषां नोऽघनाशनम् । राजानं तीर्थराजानं द्वारकां शिरसा नमः
అహో! ద్వారకా సర్వక్షేత్రాలలో శ్రేష్ఠమైనది, మా పాపములన్నిటిని నశింపజేయునది. తీర్థరాజుడైన, రాజాధిరాజుడైన ద్వారకకు మేము శిరసా నమస్కరిస్తాము.