Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 3

Devanagari script

अनंतं वैनतेयादीन्भक्त्या सम्पूज्य मानवः । दद्याद्दानं स्वशक्त्या च वित्तशाठ्यविवर्जितः

Transliteration

anaṃtaṃ vainateyādīnbhaktyā sampūjya mānavaḥ | dadyāddānaṃ svaśaktyā ca vittaśāṭhyavivarjitaḥ

Translation

అనంతుడు, వైనతేయుడు మొదలైనవారిని భక్తితో సమ్యక్ పూజించి, మనిషి తన శక్తి మేరకు దానం చేయవలెను; ధన విషయంలో మోసం లేకుండా ఉండవలెను।

Word by Word

• अनन्तम्: Ananta (the infinite Lord)
• अनन्तम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: अनन्त (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; Proper noun (Ananta)

• वैनतेय-आदीन्: Vainateya (Garuḍa) and others
• वैनतेय-आदीन्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वैनतेय (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; ‘वैनतेयादयः’ इति समूहः (Garuda and others)

• भक्त्या: with devotion
• भक्त्या: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: भक्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन; साधन/हेतु-भावः

• सम्पूज्य: having fully worshipped
• सम्पूज्य: Kriya-viseshana (Adverbial to main verb)
• Type: Verb
• Root: सम् + पूज् (धातु)
• Form: क्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव; ‘having duly worshipped’

• मानवः: a man
• मानवः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मानव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• दद्यात्: should give
• दद्यात्: Kriya (Main action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दा (धातु)
• Form: विधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष? actually 3rd person, एकवचन; परस्मैपद; ‘should give’

• दानम्: a gift/charity
• दानम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: दान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• स्व-शक्त्या: according to (his) own ability
• स्व-शक्त्या: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: स्व (प्रातिपदिक) + शक्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; ‘according to one’s capacity’

• च: and
• च: Sambandha (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय (conjunction)

• वित्त-शाठ्य-विवर्जितः: free from deceit about wealth
• वित्त-शाठ्य-विवर्जितः: Karta (Subject-qualifier/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: वित्त (प्रातिपदिक) + शाठ्य (प्रातिपदिक) + विवर्जित (कृदन्त, वि + वर्ज् + क्त)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् ‘मानवः’ इति; ‘free from deceit regarding wealth’

Speaker

Prahlāda (continuing)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Dvārakā

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Dvija-śārdūlas

Visual Art Cues

Scene: A devotee offers flowers to Ananta (serpent couch motif) and Garuḍa (eagle-bannered mount), then gives alms openly to pilgrims/poor, with a gesture of transparent generosity (no hidden purse).

Characters & Entities

• Ananta
• Vainateya (Garuḍa)
• Dāna (charity)
• Bhakti

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Devotion is completed by generosity—worship should culminate in sincere charity without miserliness.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Dvārakā Māhātmya framework continues; the emphasis here is on dharma-practice (pūjā and dāna).

What ritualistic prescription is mentioned?

Worship Ananta and Garuḍa (and related beings) and then give charity according to one’s means, honestly.