Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 3

Devanagari script

इत्युक्त्वा मुष्टिना हन्तुं प्राद्रवद्दानवाधमः । प्राह प्रधावमानं तं दुर्वासा मुनिसत्तमः

Transliteration

ityuktvā muṣṭinā hantuṃ prādravaddānavādhamaḥ | prāha pradhāvamānaṃ taṃ durvāsā munisattamaḥ

Translation

ఇలా చెప్పి ఆ నీచ దానవుడు ముష్టితో కొట్టడానికి పరుగెత్తాడు. అతడు పరుగెత్తుకొస్తుండగా మునిశ్రేష్ఠుడు దుర్వాసుడు అతనితో పలికాడు.

Word by Word

• iti: thus
• iti: Sambandha (Quotation marker/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: iti (अव्यय)
• Form: अव्यय; इति-शब्दः (quotative particle)

• uktvā: having said
• uktvā: Kriya-visheṣaṇa (Adverbial to main verb/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: vac (धातु) → uktvā (क्त्वान्त/अव्ययभाव)
• Form: क्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (gerund); पूर्वकाले कृत्य (having said)

• muṣṭinā: with a fist
• muṣṭinā: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: muṣṭi (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन

• hantum: to strike/kill
• hantum: Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
• Type: Verb
• Root: han (धातु) → hantum (तुमुन्)
• Form: तुमुनन्त (infinitive); उद्देश्य/प्रयोजनार्थ (in order to strike/kill)

• prādravat: ran forth
• prādravat: Kriya (Main action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: dru (धातु) + pra- (उपसर्ग)
• Form: लङ्-लकार (imperfect/past); प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• dānavādhamaḥ: the vilest of the demons
• dānavādhamaḥ: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: dānava (प्रातिपदिक) + adhama (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी/तत्पुरुषार्थे (दानेवानाम् अधमः)

• prāha: said
• prāha: Kriya (Main action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: ah (धातु) + pra- (उपसर्ग)
• Form: लिट्-लकार (perfect); प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• pradhāvamānam: (him) who was running forward
• pradhāvamānam: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: dhāv (धातु) + pra- (उपसर्ग) → pradhāvamāna (शतृ/वर्तमान कृदन्त)
• Form: वर्तमानकालिक कृदन्त (शतृ/शानच्-समर्थ); नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्मविशेषण

• tam: him
• tam: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: tad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• durvāsāḥ: Durvāsā
• durvāsāḥ: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: durvāsas (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• munisattamaḥ: the best of sages
• munisattamaḥ: Karta (Apposition/कर्ता-विशेषण)
• Type: Noun
• Root: muni (प्रातिपदिक) + sattama (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी/तत्पुरुषार्थे (मुनीनाम् उत्तमः)

Speaker

Prahlāda (narrator)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Dvārakā

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Durmukha lunges forward with a raised fist; Durvāsā stands firm, poised to speak—his calm authority halting the rush, aura bright against the attacker’s dark momentum.

Characters & Entities

• Durmukha
• Durvāsā

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Brute aggression against the saintly is futile; spiritual authority stands superior to physical force.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Dvārakā’s sacred narrative setting, where sages are upheld and protected.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it is a narrative teaching about restraint and reverence toward munis.