Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 3

Devanagari script

वापीकूपतडागानि करोत्येकः समाहितः । एकः पश्यति देवेशं कृष्णं तुल्यफलौ हि तौ

Transliteration

vāpīkūpataḍāgāni karotyekaḥ samāhitaḥ | ekaḥ paśyati deveśaṃ kṛṣṇaṃ tulyaphalau hi tau

Translation

ఒకడు ఏకాగ్రచిత్తంతో బావులు, వాపీలు (బావడులు), చెరువులు నిర్మిస్తాడు; మరొకడు దేవేశుడైన శ్రీకృష్ణుని దర్శిస్తాడు—ఇద్దరికీ ఫలం సమానమే।

Word by Word

• वापीकूपतडागानि: ponds, wells, and tanks
• वापीकूपतडागानि: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वापी + कूप + तडाग (प्रातिपदिकानि)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative/2nd), बहुवचनम्; इतरेतर-द्वन्द्वः

• करोति: makes/constructs
• करोति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: लट्-लकारः (Present), प्रथमपुरुषः (3rd), एकवचनम्; परस्मैपदम्

• एकः: one (person)
• एकः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: एक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative/1st), एकवचनम्

• समाहितः: collected/attentive
• समाहितः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: समाहित (कृदन्त-प्रातिपदिक; सम्-आ-√धा)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative/1st), एकवचनम्; भूतकृदन्तः (Past passive participle)

• एकः: one (person)
• एकः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: एक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative/1st), एकवचनम्

• पश्यति: sees/beholds
• पश्यति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: पश् (धातु)
• Form: लट्-लकारः (Present), प्रथमपुरुषः (3rd), एकवचनम्; परस्मैपदम्

• देवेशम्: Lord of the gods
• देवेशम्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: देव + ईश (प्रातिपदिकानि)
• Form: पुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative/2nd), एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (देवानाम् ईशः)

• कृष्णम्: Kṛṣṇa
• कृष्णम्: Karman (Object apposition/कर्म)
• Type: Noun
• Root: कृष्ण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative/2nd), एकवचनम्

• तुल्यफलौ: having equal results
• तुल्यफलौ: Visheshana (Predicate adjective/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: तुल्य + फल (प्रातिपदिकानि)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative/1st), द्विवचनम्; कर्मधारयः (तुल्यं फलं ययोः)

• हि: indeed
• हि: Sambandha-bodhaka (Discourse particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: हि (अव्यय)
• Form: अव्यय (निपात/particle; emphasis/indeed)

• तौ: those two
• तौ: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative/1st), द्विवचनम्; सर्वनाम

Speaker

Prahlāda (continuing)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Dvārakā

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Another split-scene: a benefactor supervises digging a well and building a pond with stone steps; parallel scene shows a pilgrim in Dvārakā temple receiving Kṛṣṇa’s darśana—again marked as equal fruit.

Characters & Entities

• Kṛṣṇa (Deveśa)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Charitable acts that sustain society are highly meritorious, yet divine darśana in a holy realm can grant an equal spiritual fruition.

Which specific holy site (Tīrtha) is glorified here?

Dvārakā, where beholding Kṛṣṇa is proclaimed as a supreme source of puṇya.

What ritualistic prescription is mentioned?

No fixed rite; it praises philanthropic water-works and equates their merit with Kṛṣṇa’s darśana.