Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 21

Devanagari script

इति कृत्वा स नियमं ययौ शीघ्रं मुनिस्तदा । स्नात्वा शीघ्रं प्रयास्यामि दैत्यभूमिं विहाय च

Transliteration

iti kṛtvā sa niyamaṃ yayau śīghraṃ munistadā | snātvā śīghraṃ prayāsyāmi daityabhūmiṃ vihāya ca

Translation

ఆ విధంగా నియమాన్ని ఏర్పరచుకుని, ఆ ముని వేగంగా వెళ్ళాడు. 'స్నానం చేసి, ఈ రాక్షస భూమిని విడిచిపెట్టి నేను త్వరగా వెళ్ళిపోతాను' అని నిశ్చయించుకున్నాడు.

Word by Word

• इति: thus
• इति: Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: अव्यय; quotative

• कृत्वा: having done
• कृत्वा: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु) → कृत्वा (क्त्वान्त)
• Form: क्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त; 'having done/made'

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; Pronoun nominative singular

• नियमम्: a vow/observance
• नियमम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: नियम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; Accusative singular

• ययौ: went
• ययौ: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: या (धातु)
• Form: लिट् (perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; Perfect 3rd sg: 'went'

• शीघ्रम्: quickly
• शीघ्रम्: Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: शीघ्र (प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययवत् क्रियाविशेषण; adverbial accusative

• मुनिः: the sage
• मुनिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मुनि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; Nominative singular

• तदा: then
• तदा: Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: तदा (अव्यय)
• Form: अव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण (temporal adverb)

• स्नात्वा: having bathed
• स्नात्वा: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: स्ना (धातु) → स्नात्वा (क्त्वान्त)
• Form: क्त्वा-प्रत्ययान्त; 'having bathed'

• शीघ्रम्: quickly
• शीघ्रम्: Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: शीघ्र (प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययवत् क्रियाविशेषण

• प्रयास्यामि: I shall depart
• प्रयास्यामि: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र-या (धातु)
• Form: लृट् (simple future), परस्मैपद, उत्तमपुरुष, एकवचन; Future 1st sg: 'I shall go forth'

• दैत्यभूमिम्: the land of the demons
• दैत्यभूमिम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: दैत्य-भूमि (प्रातिपदिक; दैत्य + भूमि)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; Accusative singular

• विहाय: leaving behind
• विहाय: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वि-हा (धातु) → विहाय (क्त्वान्त/ल्यप्)
• Form: ल्यप्-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund): 'having abandoned/left'

• च: and
• च: Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; conjunction

Speaker

Deductive (Dvārakā Māhātmya narration; traditionally Sūta speaking to the sages)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Dvārakā (Gomatī-snāna as threshold rite)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A lone muni, resolute and hurried, walking toward the sea with a pilgrim’s austerity—his mind fixed on bathing and departure from a demon-haunted land.

Characters & Entities

• Daitya-bhūmi

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

A pilgrim’s inner niyama (disciplined resolve) guides outward movement away from adharma and toward sanctifying rites.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The verse continues the approach to the tīrtha context (Cakratīrtha/saṅgama) rather than naming a new site.

What ritualistic prescription is mentioned?

Snāna (ritual bathing) coupled with niyama (vowed discipline) as preparation for spiritual progress.