Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 37

Devanagari script

दुर्धरो भैरवारावः किंकिणीको महाबलः । करालो विकटो मूलो बलिभुक्तो बलिप्रियः

Transliteration

durdharo bhairavārāvaḥ kiṃkiṇīko mahābalaḥ | karālo vikaṭo mūlo balibhukto balipriyaḥ

Translation

దుర్ధర, భైరవారావ, మహాబలుడైన కింకిణీక; అలాగే కరాళ, వికట, మూల, బలిభుక్త, బలిప్రియ—ఇవే పవిత్ర క్షేత్రంలోని భయంకర రక్షకుల నామాలు।

Word by Word

• दुर्धरः: Durdhara (hard to bear)
• दुर्धरः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: दुर् (उपसर्ग/अव्यय) + धर (प्रातिपदिक; √धृ (धातु))
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारयः ‘दुर्धरः’ (दुर् + धरः) नामरूपेण

• भैरवारावः: Bhairavārāva (terrific roar)
• भैरवारावः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: भैरव (प्रातिपदिक) + राव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारयः ‘भैरवः रावः’

• किंकिणीकः: Kiṃkiṇīka
• किंकिणीकः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: किंकिणी (प्रातिपदिक) + क (तद्धित)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नामरूपेण

• महाबलः: Mahābala (great strength)
• महाबलः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: महा (प्रातिपदिक) + बल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारयः ‘महद् बलम् यस्य/महाबलः’ (नामरूपेण)

• करालः: Karāla
• करालः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: कराल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नामरूपेण

• विकटः: Vikaṭa
• विकटः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: विकट (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नामरूपेण

• मूलः: Mūla
• मूलः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मूल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नामरूपेण

• बलिभुक्तः: one who consumes offerings
• बलिभुक्तः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: बलि (प्रातिपदिक) + भुक्त (कृदन्त; √भुज् (धातु) + क्त)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; उपपद-तत्पुरुषः ‘बलिं भुङ्क्ते/भुक्तवान्’ इति; क्त-प्रत्ययान्त

• बलिप्रियः: Balipriya (fond of offerings)
• बलिप्रियः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: बलि (प्रातिपदिक) + प्रिय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुषः ‘बलिः प्रियः यस्य/बलौ प्रियः’ (नामरूपेण)

Speaker

Skanda (deduced from guardian-name enumeration)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Dvārakā-kṣetra (guardian precinct)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: dvijottamāḥ (addressed Brahmins)

Visual Art Cues

Scene: At the boundary of Dvārakā’s sacred precinct, a ring of formidable guardian-deities stands watch—each with distinct fierce features and weapons—marking the protected perimeter of the kṣetra.

Characters & Entities

• Durdhara
• Bhairavārāva
• Kiṃkiṇīka
• Karāla
• Vikaṭa
• Mūla
• Balibhukta
• Balipriya

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Sacred places are defended by fierce, dharma-aligned guardians; their presence signifies protection of pilgrims and sanctity of worship.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Dvārakā’s kṣetra, especially its network of kṣetrapālas described in the Dvārakā Māhātmya.

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit rite in this verse; it functions as a roster of protective deities/guardians to be acknowledged in kṣetra-pūjā.