Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 2

Devanagari script

यस्योत्पत्तिर्मया पूर्वं कथिता द्विजसत्तमाः । यस्य संस्मरणादेव कीर्तनात्पापनाशनम्

Transliteration

yasyotpattirmayā pūrvaṃ kathitā dvijasattamāḥ | yasya saṃsmaraṇādeva kīrtanātpāpanāśanam

Translation

ఓ ద్విజసత్తములారా! దాని ఉద్భవమును నేను ముందే వివరించితిని; దానిని కేవలం స్మరించుటచేతను, కీర్తించుటచేతను పాపనాశనం కలుగును.

Word by Word

• यस्य: whose/of which
• यस्य: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन

• उत्पत्तिः: origin, arising
• उत्पत्तिः: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: उत्पत्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन

• मया: by me
• मया: Karta (Agent/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/स्त्री (speaker), तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन; कर्तृकरणे (agent in passive sense)

• पूर्वम्: previously
• पूर्वम्: Kala (Time/काल)
• Type: Indeclinable
• Root: पूर्वम् (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्यय (adverb: 'formerly/before')

• कथिता: told, narrated
• कथिता: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कथ् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; उत्पत्तिः इति विशेषणम् (passive sense: 'has been told')

• द्विजसत्तमाः: O best among the twice-born
• द्विजसत्तमाः: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: द्विज (प्रातिपदिक) + सत्तम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; समासः—द्विजेषु सत्तमाः इति सप्तमी-तत्पुरुषः; संबोधनार्थे प्रथमा (vocative sense)

• यस्य: whose/of which
• यस्य: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन

• संस्मरणात्: from remembrance
• संस्मरणात्: Hetu/Apadana (Cause/Source)
• Type: Noun
• Root: संस्मरण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th/पञ्चमी), एकवचन; हेतौ/अपादाने (from/through)

• एव: indeed, just
• एव: Avadharana (Emphasis/अवधारण)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अवधारणार्थक-अव्यय (emphatic particle)

• कीर्तनात्: from chanting/praising
• कीर्तनात्: Hetu/Apadana (Cause/Source)
• Type: Noun
• Root: कीर्तन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th/पञ्चमी), एकवचन; हेतौ/अपादाने

• पापनाशनम्: destruction of sins
• पापनाशनम्: Karta (Predicate nominal/विधेय)
• Type: Noun
• Root: पाप (प्रातिपदिक) + नाशन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; समासः—पापस्य नाशनम् इति षष्ठी-तत्पुरुषः; (अस्ति/भवति इति अध्याहार्यं) विधेयपदम्

Speaker

Prahlāda

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Vaiṣṇavī / Viṣṇupadodbhava tīrtha

Type: kund

Skanda Dialogue

Listener: Dvija-sattamāḥ (brāhmaṇas)

Visual Art Cues

Scene: A group of brāhmaṇas seated near the tīrtha, reciting its origin and singing praises; the water-source glimmers while subtle sin-symbols (darkness) dissipate into light.

Characters & Entities

• Prahlāda

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Contact with sacredness can be mental and verbal: smaraṇa (remembrance) and kīrtana (praise) are themselves purifying acts.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The same Viṣṇupadodbhava tīrtha referenced in the immediate context of Adhyāya 11.

What ritualistic prescription is mentioned?

Remember the tīrtha and recite its praise (kīrtana) as a means of destroying sin.