Adhyaya 6
Prabhasa KhandaArbudha KhandaAdhyaya 6

Adhyaya 6

పులస్త్యుడు రాజునికి ఉపదేశిస్తాడు—తపస్సు నిధి అయిన వసిష్ఠుని ఆశ్రమానికి వెళ్లుము; ఆయన దర్శనమాత్రమే కోరికలను సిద్ధింపజేస్తుంది. అక్కడ నీటితో నిండిన ఒక కుండం ఉంది, అది పాపక్షయకరం; వసిష్ఠుడు తపోబలంతో గోమతి నదిని అక్కడికి తెచ్చాడని చెప్పబడింది. ఆ నీటిలో స్నానం చేస్తే పాపకర్మల నుండి విముక్తి కలుగుతుంది. తరువాత శ్రాద్ధ మహిమ చెప్పబడుతుంది—ఋషిధాన్యంతో చేసిన శ్రాద్ధం రెండు పక్షాలలోని సమస్త పితృదేవతలను తరింపజేస్తుంది. నారదగీత గాథ ద్వారా ఇతర ప్రసిద్ధ శ్రాద్ధతీర్థాలు, యజ్ఞాలు కూడా వసిష్ఠాశ్రమ శ్రాద్ధంతో పోల్చితే తక్కువనే భావం వెల్లడించబడుతుంది. అరుంధతీని విశేషంగా పూజ్యురాలిగా, ఇష్టసిద్ధిదాత్రిగా పేర్కొంటారు. వసిష్ఠుని సమక్షంలో దీపదానం చేస్తే ఐశ్వర్యం, తేజస్సు లభిస్తాయి. ఒక రాత్రి ఉపవాసం చేస్తే సప్తర్షిలోకం, మూడు రాత్రులు చేస్తే మహర్లోకం, నెలరోజుల ఉపవాసం చేస్తే మోక్షం మరియు సంసారబంధ విముక్తి కలుగుతాయి. శ్రావణ శుక్ల పౌర్ణమికి ఋషి తర్పణం బ్రహ్మలోకాన్ని ఇస్తుంది; ఎనిమిది వందల గాయత్రీ జపం జన్మమరణ పాపాల నుండి తక్షణ విమోచనాన్ని ఇస్తుంది; వామదేవ పూజ అగ్నిష్టోమ యజ్ఞసమ ఫలాన్ని ఇస్తుంది. చివరగా శుద్ధి, శ్రద్ధతో వసిష్ఠ దర్శనం మరియు వామదేవారాధనకు సంపూర్ణ ప్రయత్నం చేయమని ఉపదేశం ముగుస్తుంది.

Shlokas

Verse 1

पुलस्त्य उवाच । ततो गच्छेन्नृपश्रेष्ठ वसिष्ठं तपसां निधिम् । यं दृष्ट्वा मानवः सम्यक्कृतार्थत्वमवाप्नुयात्

పులస్త్యుడు పలికెను—ఆపై, ఓ నృపశ్రేష్ఠా, తపస్సుల నిధి వసిష్ఠుని దర్శించుటకు వెళ్లవలెను; ఆయనను దర్శించినవాడు నిజంగా కృతార్థుడగును।

Verse 2

तत्रास्ति जलसम्पूर्णं कुण्डं पापहरं नृणाम् । तस्मिन्कुण्डे नृपश्रेष्ठ वसिष्ठेन महात्मना

అక్కడ జలంతో నిండిన ఒక కుండం ఉంది; అది మనుషుల పాపాలను హరించేది. ఆ కుండంలో, ఓ నృపశ్రేష్ఠా, మహాత్మ వసిష్ఠునిచే…

Verse 3

गोमती च समानीता तपसा नृपसत्तम । तत्र स्नातो नरः सम्यक्पातकै र्विप्रमुच्यते

ఓ నృపసత్తమా, తపస్సు బలంతో గోమతీ నదిని కూడా అక్కడికి తీసుకొనివచ్చారు; అక్కడ స్నానం చేసినవాడు పాపాల నుండి పూర్తిగా విముక్తుడవుతాడు।

Verse 4

ऋषिधान्येन यस्तत्र श्राद्धं नृप समाचरेत् । स पितृंस्तारयेत्सर्वान्पक्षयोरुभयोरपि

హే రాజా! అక్కడ ఋషిధాన్యంతో శ్రాద్ధం ఆచరించువాడు శుక్ల‑కృష్ణ పక్షముల రెండింటిలోనూ తన సమస్త పితృలను తారింపజేయును।

Verse 5

अत्र गाथा पुरा गीता नारदेन महात्म ना । स्नात्वा पुण्योदके तत्र दृष्ट्वा तं मुनिसत्तमम्

ఇక్కడ పూర్వకాలంలో మహాత్మ నారదుడు ఒక గాథను పాడెను. అక్కడి పుణ్యజలంలో స్నానమాచరించి, ఆ మునిశ్రేష్ఠుని దర్శించి, దానిని ఉచ్చరించెను।

Verse 6

किं गयाश्राद्धदानेन किमन्यैर्मखविस्तरैः । वसिष्ठस्याश्रमं प्राप्य यः श्राद्धं कुरुते नरः । स पितॄंस्तारयेत्सर्वानात्मना नृपसत्तम

గయలో శ్రాద్ధదానం చేయుటకు ఏమి అవసరం? ఇతర విస్తార యజ్ఞములెందుకు? హే నృపశ్రేష్ఠా! వసిష్ఠాశ్రమమును చేరి అక్కడ శ్రాద్ధం చేయువాడు తన పుణ్యబలముచేతనే సమస్త పితృలను తారింపజేయును।

Verse 7

तत्रैवारुंधती साध्वी वसिष्ठस्य समीपतः । पूजनीया विशेषेण सर्वकामप्रदा नृणाम्

అక్కడే వసిష్ఠుని సమీపంలో సాధ్వి అరుంధతి ఉన్నది. ఆమె విశేషంగా పూజనీయురాలు; ఎందుకంటే ఆమె మనుష్యులకు సమస్త శుభకామనలను ప్రసాదించును।

Verse 8

बाल्ये वयसि यत्पापं वार्द्धके यौवनेऽपि वा । वसिष्ठदर्शनात्सद्यो नराणां याति संक्षयम्

బాల్యములో గాని, యౌవనములో గాని, వార్ధక్యములో గాని మనుష్యుడు చేసిన ఏ పాపమైనా, వసిష్ఠుని దర్శనమాత్రముతోనే త్వరగా నశించును।

Verse 9

दीपं प्रयच्छते यस्तु वसिष्ठाग्रे समाहितः । सुखसौभाग्यसंयुक्तस्तेजस्वी जायते नरः

ఏకాగ్రచిత్తంతో వశిష్ఠుని సమక్షంలో దీపం సమర్పించువాడు సుఖసౌభాగ్యసంపన్నుడై తేజస్సుతో కీర్తిమంతుడగును।

Verse 10

उपवासपरो यस्तु तत्रैका रजनीं नयेत् । स याति परमं स्थानं यत्र सप्तर्षयोऽमलाः

ఉపవాసభక్తితో అక్కడ ఒకే రాత్రి గడిపినవాడు, నిర్మలమైన సప్తర్షులు నివసించే పరమస్థానాన్ని పొందుతాడు।

Verse 11

त्रिरात्रिं कुरुते यस्तु वसिष्ठाग्रे समाहितः । स याति च महर्लोकं जरामरणवर्जितः

వశిష్ఠుని సమక్షంలో ఏకాగ్రంగా త్రిరాత్రి వ్రతం ఆచరించువాడు, జరామరణరహితుడై మహర్లోకాన్ని పొందుతాడు।

Verse 12

यस्तु मासोपवासं च वसिष्ठाग्रे करोति च । सोऽपि मुक्तिमवाप्नोति न याति स भवार्णवम्

వశిష్ఠుని సమక్షంలో నెలరోజుల ఉపవాసం ఆచరించువాడు కూడా ముక్తిని పొందుతాడు; అతడు భవసాగరంలో పడడు।

Verse 13

श्रावणस्य सिते पक्षे पौर्णमास्यां समाहितः । ऋषिं तर्पयते यस्तु ब्रह्मलोकं स गच्छति

శ్రావణ శుక్లపక్ష పౌర్ణమి నాడు ఏకాగ్రచిత్తంతో ఋషికి తర్పణం చేయువాడు బ్రహ్మలోకాన్ని పొందుతాడు।

Verse 14

वसिष्ठस्याग्रतो यस्तु गायत्र्यष्टशतं जपेत् । आजन्ममरणात्पापात्सद्यो मुच्येत मानवः

వసిష్ఠుని సమక్షంలో గాయత్రీమంత్రాన్ని ఎనిమిది వందల సార్లు జపించువాడు, జన్మమరణాంతరాల వరకు కూడిన పాపాల నుండి తక్షణమే విముక్తుడగును।

Verse 15

वामदेवं यजेत्तत्र यदि श्रद्धासमन्वितः । अग्निष्टोमफलं राजन्सद्यः प्राप्नोति मानवः

ఓ రాజా, శ్రద్ధతో అక్కడ వామదేవుని యజించువాడు, తక్షణమే అగ్నిష్టోమ యాగఫలంతో సమానమైన పుణ్యఫలాన్ని పొందును।

Verse 16

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन द्रष्टव्योऽसौ महामुनिः । शुचिभिः श्रद्धया युक्तास्ते यास्यंति परं पदम्

కాబట్టి సమస్త ప్రయత్నంతో ఆ మహామునిని దర్శించవలెను. శుచిగా ఉండి శ్రద్ధయుక్తులైన వారు పరమపదాన్ని చేరుదురు।

Verse 17

तस्मात्सर्वात्मना राजन्वामदेवं च पूजयेत्

కాబట్టి, ఓ రాజా, సర్వాత్మతో వామదేవుని పూజించవలెను।