Adhyaya 54

Verse 1

पुलस्त्य उवाच । ततस्त्रिपुष्करं गच्छेदभीष्टं पद्मजस्य च । ब्रह्मणा तत्समानीतं पर्वतेऽर्बुदसंज्ञके

పులస్త్యుడు పలికెను—అనంతరం పద్మజుడైన బ్రహ్మకూ ప్రియమైన త్రిపుష్కరానికి వెళ్లవలెను; ఆ పుణ్యతీర్థాన్ని బ్రహ్మ అర్బుదనామక పర్వతానికి తీసికొని వచ్చెను।

Verse 2

वसिष्ठस्य पुरा सत्रे वर्त्तमाने नराधिप । तस्मिन्नगे समायाता ब्रह्माद्याश्च सुरोत्तमाः

హే నరాధిపా! పూర్వం వసిష్ఠుని సత్రయజ్ఞం జరుగుచుండగా, ఆ పర్వతమున బ్రహ్మాది ఉత్తమ దేవతలు సమాగమమయ్యిరి।

Verse 3

प्रतिज्ञातं महाराज ब्रह्मणाऽव्यक्तजन्मना । यावत्स्थास्ये नृलोकेऽस्मिंस्तावत्सन्ध्यां त्रिपुष्करे । वंदयिष्यामि संप्राप्ते संध्याकाले समाहितः

హే మహారాజా! అవ్యక్తజన్ముడైన బ్రహ్మ ఇలా ప్రతిజ్ఞ చేశాడు—‘నేను ఈ నృలోకమున ఉన్నంతకాలం, త్రిపుష్కరమున సంధ్యాకాలమున సమాహితచిత్తుడనై సంధ్యావందనం చేయుదును।’

Verse 4

एतस्मिन्नेव काले तु प्रस्थितः पुष्करं प्रति । संध्यार्थं पद्मजो यावद्वसिष्ठस्तावदब्रवीत्

అదే సమయంలో, పద్మజుడైన బ్రహ్మ సంధ్యారాధనకై పుష్కరమునకు బయలుదేరగా, వసిష్ఠుడు ఆయనతో పలికెను।

Verse 5

वसिष्ठ उवाच । कर्मकालश्च सम्प्राप्तो यज्ञेऽस्मिन्सुरसत्तम । स विना न त्वया देव सिद्धिं यास्यति कर्हिचित्

వసిష్ఠుడు పలికెను—హే సురసత్తమా! ఈ యజ్ఞమున కర్మకాలము సమీపించింది; హే దేవా! నీవు లేక ఇది ఎప్పటికీ సిద్ధి పొందదు।

Verse 6

तस्मादानय चात्रैव पद्मयोने त्रिपुष्करम् । संध्योपास्तिं ततः कृत्वा तत्र भूयः सुरेश्वर । ब्रह्मत्वं कुरु देवेश सत्रे चास्मिन्दयानिधे

కాబట్టి, హే పద్మయోనివా! త్రిపుష్కరమును ఇక్కడికే తీసికొమ్ము. అక్కడ సంధ్యోపాసన చేసి, హే సురేశ్వరా, మళ్లీ తిరిగి రమ్ము; హే దేవేశా, దయానిధీ! ఈ సత్రయజ్ఞమున బ్రహ్మత్వమును (బ్రహ్మఋత్వికత్వం) స్వీకరించుము।

Verse 7

एवमुक्तो वसिष्ठेन ब्रह्मा लोक पितामहः । ध्यात्वा तत्रानयामास ज्येष्ठमध्यकनिष्ठिकम् । पुष्करत्रितयं चागात्सुपुण्ये सलिलाशये

వసిష్ఠుని వాక్యముతో లోకపితామహుడైన బ్రహ్మ ధ్యానించి అక్కడ జ్యేష్ఠ, మధ్య, కనిష్ఠమనే మూడు పుష్కరాలను ఆహ్వానించి ఆ పరమ పుణ్య జలాశయానికి చేరెను।

Verse 8

ततःप्रभृति संजातमर्बुदेऽस्मिंस्त्रिपुष्करम्

అప్పటినుండి ఈ అర్బుద ప్రాంతంలో త్రిపుష్కరం ఉద్భవించింది।

Verse 9

तत्र यः कार्तिके मासि पौर्णमास्यां समाहितः । स्नानं करोति दानं च तस्य लोकाः सनातनाः

కార్తిక మాస పౌర్ణమినాడు సమాధానచిత్తంతో అక్కడ స్నానం చేసి దానం చేయువానికి శాశ్వత లోకఫలము లభించును।

Verse 10

तस्य चोत्तरदिग्भागे सावित्रीकुण्डमुत्तमम् । स्नानदानादिकं कुर्वन्यत्र याति शुभां गतिम्

దాని ఉత్తర దిశలో ఉత్తమమైన సావిత్రీ కుండము ఉంది. అక్కడ స్నానదానాదులు చేయువాడు శుభగతిని పొందును।

Verse 54

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे तृतीयेऽर्बुदखंडे त्रिपुष्करमाहात्म्यवर्णनंनाम चतुष्पंचाशत्तमोऽध्यायः

ఇట్లు శ్రీ స్కంద మహాపురాణము, ఏకాశీతిసాహస్రీ సంహిత, సప్తమ ప్రభాసఖండము, తృతీయ అర్బుదఖండములో ‘త్రిపుష్కరమాహాత్మ్యవర్ణనము’ అను యాభై నాల్గవ అధ్యాయము సమాప్తమైంది।