Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 2

Devanagari script

तस्मिन्स्पृष्टेऽथ वा दृष्टे पूजिते च विशेषतः । सर्वरोग विनिर्मुक्तो गार्हस्थ्यं प्राप्नुयान्नरः

Transliteration

tasminspṛṣṭe'tha vā dṛṣṭe pūjite ca viśeṣataḥ | sarvaroga vinirmukto gārhasthyaṃ prāpnuyānnaraḥ

Translation

ఆ లింగమును స్పర్శించినా, లేదా దర్శించినా—ముఖ్యంగా పూజించినచో—మనుడు సమస్త రోగముల నుండి విముక్తుడై సమృద్ధిగల గార్హస్థ్యాన్ని పొందును।

Word by Word

• तस्मिन्: in/with that (liṅga)
• तस्मिन्: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन

• स्पृष्टे: when (it is) touched
• स्पृष्टे: Sattva-absolute (Locative absolute/सप्तमी-सम्बन्ध)
• Type: Adjective
• Root: स्पृश् (धातु) + क्त (प्रत्यय)
• Form: सप्तमी, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle) — ‘when touched’ (सप्तमी-absolute)

• अथ: then/also
• अथ: Discourse (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अथ (अव्यय)
• Form: अव्यय; अनुक्रम/अनन्तरार्थक (then/also)

• वा: or
• वा: Disjunction (विकल्प)
• Type: Indeclinable
• Root: वा (अव्यय)
• Form: अव्यय; विकल्पार्थक (or)

• दृष्टे: when (it is) seen
• दृष्टे: Sattva-absolute (Locative absolute/सप्तमी-सम्बन्ध)
• Type: Adjective
• Root: दृश् (धातु) + क्त (प्रत्यय)
• Form: सप्तमी, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त — ‘when seen’ (सप्तमी-absolute)

• पूजिते: when (it is) worshipped
• पूजिते: Sattva-absolute (Locative absolute/सप्तमी-सम्बन्ध)
• Type: Adjective
• Root: पूज् (धातु) + क्त (प्रत्यय)
• Form: सप्तमी, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त — ‘when worshipped’ (सप्तमी-absolute)

• च: and
• च: Conjunction (समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय (and)

• विशेषतः: especially
• विशेषतः: Prakara (Manner/प्रकार)
• Type: Indeclinable
• Root: विशेषतः (अव्यय)
• Form: अव्यय; प्रकार/विशेषवाचक (especially)

• सर्वरोगविनिर्मुक्तः: freed from all diseases
• सर्वरोगविनिर्मुक्तः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक) + रोग (प्रातिपदिक) + वि + निर् + मुच् (धातु) + क्त (प्रत्यय)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त; तत्पुरुषः (सर्वेभ्यः रोगेभ्यः विनिर्मुक्तः)

• गार्हस्थ्यम्: householder-state/household life
• गार्हस्थ्यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: गार्हस्थ्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• प्राप्नुयात्: should attain
• प्राप्नुयात्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र + आप् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

• नरः: a man
• नरः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

Speaker

Pulastya

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Uddālakeśvara

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Nṛpaśreṣṭha (king)

Visual Art Cues

Scene: Devotees approach the liṅga: one touches reverently, another offers flowers and bilva, a family stands in prayer; the atmosphere suggests healing and domestic well-being.

Characters & Entities

• Śiva-liṅga (Uddālakeśvara)
• Darśana
• Sparśa
• Pūjā
• Roga (disease)
• Gārhasthya

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Approaching the divine through darśana, sparśa, and pūjā purifies and restores well-being, supporting dharmic household life.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Uddālaka-established liṅga (Uddālakeśvara) in Arbuda Khaṇḍa.

What ritualistic prescription is mentioned?

Darśana (seeing), sparśa (touching), and especially pūjā (worship) of the liṅga.