Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 80

Devanagari script

राजोवाच । एवं देव करिष्यामि गत्वाऽयोध्यां महापुरीम् । पुत्रं राज्ये प्रतिष्ठाप्य मंत्रिणां संनिवेद्य च

Transliteration

rājovāca | evaṃ deva kariṣyāmi gatvā'yodhyāṃ mahāpurīm | putraṃ rājye pratiṣṭhāpya maṃtriṇāṃ saṃnivedya ca

Translation

రాజు పలికెను—హే దేవా, అలాగే చేస్తాను. నేను మహాపురి అయోధ్యకు వెళ్లి కుమారుణ్ని రాజ్యసింహాసనంపై స్థాపించి, మంత్రులకు విధిగా నివేదిస్తాను।

Word by Word

• राजा: the king
• राजा: Karta (Speaker/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: राजन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन; वक्ता/कर्ता

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Speech act/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपदम्

• एवम्: thus
• एवम्: Avyaya (Adverb/अव्यय)
• Type: Indeclinable
• Root: एवम् (अव्यय)
• Form: अव्यय; प्रकारवाचक (thus/in this manner)

• देव: O god/lord
• देव: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन

• करिष्यामि: I will do
• करिष्यामि: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: लृट्-लकार (Simple Future), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन; परस्मैपदम्

• गत्वा: having gone
• गत्वा: Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वक्रिया)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु) + त्वा (क्त्वा)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय (Gerund/Absolutive); पूर्वकालिक-क्रिया (having gone)

• अयोध्याम्: Ayodhyā
• अयोध्याम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: अयोध्या (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन; कर्म (to Ayodhyā)

• महापुरीम्: the great city
• महापुरीम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: महा + पुरी (प्रातिपदिके)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन; कर्मधारयः (महती पुरी)

• पुत्रम्: son
• पुत्रम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पुत्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन; कर्म

• राज्ये: in the kingdom
• राज्ये: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: राज्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन; अधिकरण (in the kingdom)

• प्रतिष्ठाप्य: having installed/established
• प्रतिष्ठाप्य: Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वक्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्रति + स्था (धातु) + णिच् + ल्यप्
• Form: ल्यप्-प्रत्ययान्त अव्यय (Gerund); णिजन्त-धातु (causative) ‘to install’; पूर्वकालिक-क्रिया (having installed)

• मन्त्रिणाम्: of the ministers
• मन्त्रिणाम्: Shashthi-Sambandha (Genitive relation/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: मन्त्रिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), बहुवचन; सम्बन्ध (of the ministers)

• संनिवेद्य: having informed
• संनिवेद्य: Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वक्रिया)
• Type: Verb
• Root: सम् + नि + विद् (धातु) + णिच् + ल्यप्
• Form: ल्यप्-प्रत्ययान्त अव्यय (Gerund); णिजन्त (to inform/announce); पूर्वकालिक-क्रिया (having informed)

• च: and
• च: Avyaya (Conjunction/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-निपात (conjunction)

Speaker

Rājā (the King)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Ayodhyā

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: The king, composed and resolute, declares he will go to Ayodhyā, enthrone his son, and notify ministers—an image of calm governance at the edge of existential change.

Characters & Entities

• Ayodhyā
• Ministers

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Even when pursuing a sacred end, a ruler must first fulfill rājadharma—orderly succession and responsible governance.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The broader chapter glorifies Devīkuṇḍa; this verse additionally names Ayodhyā as the king’s royal seat.

What ritualistic prescription is mentioned?

No ritual; it prescribes a dharmic procedure—installing the heir and notifying ministers.