Home›Skanda Purana›Nagara Khanda›Tirtha Mahatmya›Adhyaya 92›Shloka 12
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 12

Devanagari script

उपकारप्रदानं च यत्किंचित्तस्य संमतम् । अन्यस्मिन्दिवसे शूद्रः स पिता पूर्वजन्मनः । तस्य पञ्चत्वमापन्नः संप्राप्ते चायुषः क्षये

Transliteration

upakārapradānaṃ ca yatkiṃcittasya saṃmatam | anyasmindivase śūdraḥ sa pitā pūrvajanmanaḥ | tasya pañcatvamāpannaḥ saṃprāpte cāyuṣaḥ kṣaye

Translation

అతనికి హితకరమై అతడు అంగీకరించిన ఏ సహాయమైనా అతడు అందించేవాడు. తరువాత మరో రోజున, పూర్వజన్మలో అతని తండ్రైన ఆ శూద్రుడు ఆయుష్షు క్షయమై మరణాన్ని పొందాడు।

Word by Word
उपकार-प्रदानम्giving of help
उपकार-प्रदानम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootउपकार (प्रातिपदिक) + प्रदान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘उपकारप्रदान’ = उपकारस्य प्रदानम् (षष्ठी-तत्पुरुष)
चand
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चय)
यत्whatever
यत्:
Sambandha (Relative/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; सम्बन्धक-सर्वनाम
किंचित्something/anything
किंचित्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकिंचित् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; अनिश्चितपरिमाणवाचक
तस्यof him
तस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
संमतम्approved/acceptable
संमतम्:
Kriya (Predicate adjective/विशेषण-क्रिया)
TypeAdjective
Rootसम्-मन् (धातु)
Formकृदन्त (क्त-प्रत्यय, past passive participle); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘approved/agreeable’
अन्यस्मिन्on another
अन्यस्मिन्:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसक, सप्तमी, एकवचन; विशेषण
दिवसेday
दिवसे:
Adhikarana (Temporal/अधिकरण)
TypeNoun
Rootदिवस (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
शूद्रःthe Śūdra
शूद्रः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootशूद्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
सःhe
सः:
Karta (Apposition/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
पिताfather
पिता:
Karta (Predicate nominative/कर्ता)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
पूर्व-जन्मनःof the previous birth
पूर्व-जन्मनः:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootपूर्व (प्रातिपदिक) + जन्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; ‘पूर्वजन्मन्’ = पूर्वं जन्म (कर्मधारय/तत्पुरुष-प्रयोग), here genitive ‘of the former birth’
तस्यof him
तस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
पञ्चत्वम्death (pañcatva)
पञ्चत्वम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपञ्चत्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
आपन्नःfell into/attained
आपन्नः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootआ-पद् (धातु)
Formकृदन्त (क्त-प्रत्यय, past active participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
सम्-प्राप्तेwhen (it) had come
सम्-प्राप्ते:
Adhikarana (Locative absolute/सप्तमी-सम्बन्ध)
TypeVerb
Rootसम्-प्र-आप् (धातु)
Formकृदन्त (क्त-प्रत्यय, past passive participle) used as locative absolute; नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन — ‘when (it) had arrived’
चand
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चय)
आयुषःof life
आयुषः:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootआयुस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
क्षयेat the end/decay
क्षये:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootक्षय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
Speaker

Narrator (contextual Purāṇic narration within Tīrthamāhātmya; likely Skanda)

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A poignant reveal: the supported śūdra is understood as the former father; soon after, he dies at lifespan’s end. The benefactor’s steady assistance is shown as fulfilled duty amid impermanence.

FAQs

Obligation and gratitude can transcend a single lifetime; death is certain, so one should complete duties of care while time remains.

The setting remains within a Nāgarakhaṇḍa Māhātmya; this verse itself does not name the tīrtha.

Practical ‘upakāra’ (acts of benefit) is highlighted; formal post-death rites are introduced in the following verse.

←Previous Verse
Next Verse→