Adhyaya 91

Verse 1

सूत उवाच । एवमुक्त्वा स भगवान्विरराम पितामहः । संतोष्य पावकं क्रुद्धं स्वयमेव द्विजोत्तमाः

సూతుడు పలికెను—ఇట్లు చెప్పి భగవాన్ పితామహుడు (బ్రహ్మ) మౌనమయ్యెను. ఓ ద్విజోత్తములారా, ఆయన స్వయంగా క్రోధించిన పావకుని (అగ్నిని) శాంతింపజేసెను।

Verse 2

ततः सर्वैः सुरैः सार्धं शक्रविष्णुशिवादिभिः । जगाम ब्रह्मलोकं च देवास्ते च निजं पदम्

అనంతరం శక్రుడు, విష్ణువు, శివుడు మొదలైన సమస్త దేవులతో కలిసి ఆయన బ్రహ్మలోకమునకు వెళ్లెను; ఆ దేవతలు తమ తమ ధామములకు తిరిగిరి।

Verse 3

पावकोऽपि द्विजेंद्राणामग्निहोत्रेषु संस्थितः । हविर्जग्राह विधिवद्वसोर्द्धारोद्भवं तथा

పావకుడు (అగ్ని) కూడా ద్విజేంద్రుల అగ్నిహోత్రాలలో స్థితుడై, విధివిధానముగా వసోర్ధారాజన్య హవిస్సును స్వీకరించెను।

Verse 4

एवं तत्र समुद्भूतमग्नितीर्थमनुत्तमम् । यत्र स्नातो नरः प्रातर्मुच्यते दिनजादघात्

ఇలా అక్కడ అనుత్తమమైన అగ్నితీర్థం ఉద్భవించింది. అక్కడ ప్రాతఃకాలంలో స్నానం చేసిన మనిషి దినదినం కూడిన పాపాల నుండి విముక్తుడవుతాడు.

Verse 5

अथ संप्रस्थितान्दृष्ट्वा तान्देवान्स्वाश्रमं प्रति । गजेंद्रशुकमण्डूकास्ते प्रोचुर्दुःखसंयुताः

ఆపై ఆ దేవతలు తమ ఆశ్రమం వైపు బయలుదేరినట్లు చూసి, దుఃఖంతో నిండిన గజేంద్రుడు, చిలుక, కప్పు పలికారు.

Verse 6

युष्मत्कृते वयं शप्ताः पावकेन सुरेश्वराः । तस्माज्जिह्वाकृतेऽस्माकमुपायश्चिंत्यतामपि

హే సురేశ్వరులారా! మీ కారణంగా మేము పావకుడు (అగ్ని) చేత శపించబడ్డాము. కాబట్టి మా నాలుక విషయమై ఒక ఉపాయాన్ని కూడా ఆలోచించండి.

Verse 7

देवा ऊचुः । विपरीतापि ते जिह्वा यथान्येषां गजोत्तम । कार्यक्षमा न संदेहो भविष्यति विशेषतः

దేవులు అన్నారు—హే గజోత్తమా! నీ నాలుక విరుద్ధంగా ఉన్నా, ఇతరుల వలెనే అది తన కార్యానికి సమర్థంగా ఉంటుంది; ఇందులో ప్రత్యేకంగా సందేహం లేదు.

Verse 8

तथा यूयं नरेन्द्राणां मंदिरेषु व्यवस्थिताः । बहु मानसमायुक्ता मृष्टान्नं भक्षयिष्यथ

అలాగే మీరు రాజుల మందిరాలలో నివసిస్తారు. అనేక సుమనోభావాలతో యుక్తులై, శుద్ధమైన రుచికరమైన భోజనాన్ని భుజిస్తారు.

Verse 9

यथा च शुक ते जिह्वा कृता मंदा हविर्भुजा । तथापि भूमिपालानां शंसनीया भविष्यति

ఓ శుకా! హవిర్భుజుడైన అగ్ని నీ నాలుకను మందగించినా, అయినప్పటికీ నీవు రాజుల మధ్య ప్రశంసనీయుడవు అవుతావు।

Verse 10

श्रीमतां च तथान्येषामस्मदीयप्रसादतः । त्वं च मंडूक यत्तेन विजिह्वो वह्निना कृतः । तद्भविष्यति ते शब्दो विजिह्वस्यापि दीर्घगः

మా ప్రసాదముచేత ఇది భాగ్యవంతులకే కాదు, ఇతరులకూ అలాగే జరుగును. ఓ మండూకా! అగ్ని నిన్ను ‘విజిహ్వుడు’గా చేసినందున, నీ స్వరం కూడా విభక్త-జిహ్వుడివలె దూరవరకు వ్యాపించును।

Verse 11

एवमुक्त्वाऽथ ते देवाः स्वस्थानं प्रस्थितास्ततः । तेषामनुग्रहं कृत्वा कृपया परया युता

ఇలా చెప్పి ఆ దేవతలు తమ స్వస్థానానికి బయలుదేరారు. అనుగ్రహం ప్రసాదించి, పరమ కరుణతో యుక్తులై వారు ప్రస్థానమయ్యారు।