Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 13

Devanagari script

अम्बोवाच । अत्रागत्य विनिर्मुक्ता योगिनो ध्यानचिन्तकाः । पूजां सम्यक्करिष्यंति सर्वासां भक्तिसंयुताः

Transliteration

ambovāca | atrāgatya vinirmuktā yogino dhyānacintakāḥ | pūjāṃ samyakkariṣyaṃti sarvāsāṃ bhaktisaṃyutāḥ

Translation

అంబా పలికెను—ఇక్కడికి వచ్చి విముక్తులైన యోగులు, ధ్యానచింతనలో నిమగ్నులైన సాధకులు, సమస్త మాతృకల పట్ల భక్తితో యుక్తులై సమ్యకంగా పూజ నిర్వహిస్తారు।

Word by Word

• अम्बा: the Mother (Goddess)
• अम्बा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अम्बा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √वच् (वच्; धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद

• अत्र: here
• अत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: अत्र (अव्यय)
• Form: देशवाचक-अव्यय

• आगत्य: having come
• आगत्य: Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
• Type: Indeclinable
• Root: आ + √गम् (गम्; धातु)
• Form: कृदन्त (क्त्वा; absolutive/gerund), ‘having come’

• विनिर्मुक्ताः: fully liberated
• विनिर्मुक्ताः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: वि + निर् + √मुच् (मुच्; धातु)
• Form: कृदन्त (क्त; past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; योगिनः-विशेषण

• योगिनः: yogins
• योगिनः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: योगिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन

• ध्यानचिन्तकाः: meditation-contemplators
• ध्यानचिन्तकाः: Apposition (Samānādhikaraṇa/समानाधिकरण)
• Type: Noun
• Root: ध्यान (प्रातिपदिक) + चिन्तक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; ‘ध्यानस्य चिन्तकाः’ (meditation-thinkers)

• पूजाम्: worship
• पूजाम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पूजा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन

• सम्यक्: properly
• सम्यक्: Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: सम्यक् (अव्यय)
• Form: रीतिवाचक-अव्यय (adverb of manner: properly)

• करिष्यन्ति: will do/perform
• करिष्यन्ति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √कृ (कृ; धातु)
• Form: लृट्-लकार (Simple Future), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन; परस्मैपद

• सर्वासाम्: of all (of you)
• सर्वासाम्: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), बहुवचन; ‘सर्वासाम् (देवतानाम्)’ इत्यर्थे

• भक्तिसंयुताः: endowed with devotion
• भक्तिसंयुताः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: भक्ति (प्रातिपदिक) + सं + युत (√युज्/√यु; क्त)
• Form: कृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; योगिनः-विशेषण; ‘भक्त्या संयुताः’ (endowed with devotion)

Speaker

Ambā (Devī/Mother Goddess)

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Ambā speaks reassuringly while saffron-clad yogins enter the sacred precinct; some sit in meditation, others perform pūjā before a Mother-goddess altar; the mood is serene and ordered.

Characters & Entities

• Ambā (Devī)
• yogin
• dhyāna
• pūjā
• Mātṛs (implied by sarvāsām)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

True pilgrimage culminates in inner purification—yogic contemplation joined with proper worship and universal devotion.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The cave-tīrtha where Ambā’s presence is honored; it attracts yogins devoted to the Devī/Mothers.

What ritualistic prescription is mentioned?

Perform pūjā correctly (samyak) with bhakti, alongside dhyāna-oriented practice.