Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 2

Devanagari script

सोमवारे तु संप्राप्ते सोमस्य ग्रहणे नरः । यस्तं पश्यति पापोऽपि नरकं न स पश्यति

Transliteration

somavāre tu saṃprāpte somasya grahaṇe naraḥ | yastaṃ paśyati pāpo'pi narakaṃ na sa paśyati

Translation

సోమవారం వచ్చినప్పుడు, సోమ (చంద్ర) గ్రహణకాలంలో ఎవడు ఆయనను దర్శిస్తాడో, వాడు పాపి అయినా నరకాన్ని దర్శించడు।

Word by Word

• सोमवारे: on Monday
• सोमवारे: अधिकरण (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: सोमवार (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th); एकवचन (Singular)

• तु: indeed/but
• तु: सम्बन्ध/निपात (Discourse particle)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अव्यय; निपात (particle), विरोध/विशेषार्थक (but/indeed)

• संप्राप्ते: when (it) has arrived/occurred
• संप्राप्ते: विशेषण (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: सम्-प्र-आप् (धातु) → संप्राप्त (कृदन्त)
• Form: भूतकृदन्त (Past passive participle/क्त); पुंलिङ्ग; सप्तमी-विभक्ति; एकवचन; (सप्तमी-सम्बन्धे)

• सोमस्य: of Soma/of the Moon
• सोमस्य: षष्ठी-सम्बन्ध (Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: सोम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th); एकवचन

• ग्रहणे: at the eclipse
• ग्रहणे: अधिकरण (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: ग्रहण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; सप्तमी-विभक्ति; एकवचन

• नरः: a man/person
• नरः: कर्ता (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st); एकवचन

• यः: who
• यः: कर्ता (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन; सम्बन्धबोधक (relative pronoun)

• तम्: him/that (one)
• तम्: कर्म (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd); एकवचन

• पश्यति: sees
• पश्यति: क्रिया (Verb)
• Type: Verb
• Root: दृश् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present); परस्मैपद; प्रथम-पुरुष (3rd person); एकवचन

• पापः: a sinner
• पापः: कर्ता (Apposition to subject)
• Type: Noun
• Root: पाप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन

• अपि: even
• अपि: सम्बन्ध/निपात (Particle)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: अव्यय; निपात (particle) समुच्चय/अपि-भाव (even/also)

• नरकम्: hell
• नरकम्: कर्म (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: नरक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति; एकवचन

• न: not
• न: सम्बन्ध/निपात (Negation)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: अव्यय; निषेध-निपात (negation particle)

• सः: he
• सः: कर्ता (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन

• पश्यति: sees
• पश्यति: क्रिया (Verb)
• Type: Verb
• Root: दृश् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present); परस्मैपद; प्रथम-पुरुष; एकवचन

Speaker

Sūta (continued narration in Adhyāya 87)

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Ṛṣis

Visual Art Cues

Scene: A riverside or temple precinct at night: the eclipsed moon (Soma) dimmed and coppery, pilgrims with folded hands gazing upward; lamps, conch-sounds, and priests preparing post-eclipse dāna.

Characters & Entities

• Soma (Candra)
• Somavāra (Monday)
• Grahaṇa (eclipse)
• Naraka

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Even heavy faults are mitigated by timely sacred darśana; grace operates through auspicious times and holy places.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Soma-āyatana and its locale; the verse highlights its special efficacy on Somavāra and during a grahaṇa.

What ritualistic prescription is mentioned?

Darśana of Soma (especially at eclipse time on Monday); no additional dāna/snānā is specified in this line.