Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 74
Devanagari script
विष्णुरुवाच । शतहस्तप्रमाणं तत्षडस्रि च सुराधिप । मध्ये क्षामं तु पार्श्वाभ्यां स्थूलं रौद्रसमाकृति
Transliteration
viṣṇuruvāca | śatahastapramāṇaṃ tatṣaḍasri ca surādhipa | madhye kṣāmaṃ tu pārśvābhyāṃ sthūlaṃ raudrasamākṛti
Translation
విష్ణువు పలికెను—హే సురాధిపా! అది శతహస్త ప్రమాణముగా, షడస్రి (ఆరు అంచుల) గలదిగా ఉంటుంది; మధ్యలో సన్నగా, రెండు ప్రక్కల మందంగా—భయంకరాకారంగా।
Word by Word
विष्णुःViṣṇu
विष्णुः:
Karta (Speaker/कर्ता)
TypeNoun
Rootविष्णु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद; प्रथमपुरुष, एकवचन
शतहस्तप्रमाणम्measuring a hundred hands
शतहस्तप्रमाणम्:
Karta (Predicate adjective/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootशत (प्रातिपदिक) + हस्त (प्रातिपदिक) + प्रमाण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (शतहस्तानां प्रमाणम् = of the measure of a hundred hands)
तत्that (vajra)
तत्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (that)
षडस्रिsix-edged
षडस्रि:
Karta (Predicate adjective/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootषट् (प्रातिपदिक) + अस्रि/अस्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; द्विगु-समासः (षड्-अस्रि = six-edged)
चand
च:
Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक (and)
सुराधिपO lord of the gods
सुराधिप:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootसुर (प्रातिपदिक) + अधिप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; सम्बोधन, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (सुराणाम् अधिपः = lord of gods)
मध्येin the middle
मध्ये:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमध्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
क्षामम्thin
क्षामम्:
Karta (Predicate adjective/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootक्षाम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण (thin/slender)
तुbut
तु:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; विरोध/विशेषार्थक (but/indeed)
पार्श्वाभ्याम्on both sides
पार्श्वाभ्याम्:
Karana (Instrument/means: on the sides/करण)
TypeNoun
Rootपार्श्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; तृतीया (Instrumental), द्विवचन (dual)
स्थूलम्thick
स्थूलम्:
Karta (Predicate adjective/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootस्थूल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
रौद्रसमाकृतिof fierce form
रौद्रसमाकृति:
Karta (Predicate adjective/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootरौद्र (प्रातिपदिक) + समाकृति (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; कर्मधारयः (रौद्रा समाकृतिः यस्य/यत् = of fierce appearance)
Speaker
Viṣṇu
Skanda Dialogue
Listener: Śakra (Indra)
Visual Art Cues
Scene: Viṣṇu describes the vajra’s colossal dimensions—hundred-hand length, six-edged, narrow-waisted yet thick-flanked, radiating a fierce, raudra presence.
Characters & Entities
V
ViṣṇuI
Indra (Surādhipa)V
VajraFAQs
Dharma’s instruments are portrayed as awe-inspiring—power is framed as purposeful, not ornamental.
No specific tīrtha is named in this verse; it describes the form of the vajra within the broader tīrtha narrative.
None.