Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 41

Devanagari script

तस्माद्यत्र समायाताः कुरुपांडवयादवाः । प्राधान्येन प्रकुर्वंतु प्रासादांस्तेन चापरे

Transliteration

tasmādyatra samāyātāḥ kurupāṃḍavayādavāḥ | prādhānyena prakurvaṃtu prāsādāṃstena cāpare

Translation

కాబట్టి కురు, పాండవ, యాదవులు సమాయత్తమైన చోట వారు ప్రధానంగా ప్రాసాదాలు (దేవాలయాలు) నిర్మించుగాక; ఇతరులు కూడా దానికి అనుగుణంగా అనుసరించుగాక।

Word by Word

• तस्मात्: therefore
• तस्मात्: Hetu/Reason (हेतु)
• Type: Indeclinable
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: तद्-शब्दस्य पञ्चमी-एकवचनरूपम्; अव्ययवत् (therefore)

• यत्र: where
• यत्र: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: यत्र (अव्यय)
• Form: अव्ययम् (relative adverb of place)

• समायाताः: having come together; assembled
• समायाताः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: आ + या (धातु) + सम् (उपसर्ग)
• Form: भूतकृत् (क्त-प्रत्ययान्त) कृदन्तः; पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचनम्; √या with सम्+आ; विशेषणम् (qualifying the group)

• कुरुपाण्डवयादवाः: Kurūs, Pāṇḍavas, and Yādavas
• कुरुपाण्डवयादवाः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: कुरु + पाण्डव + यादव (प्रातिपदिकानि)
• Form: इतरेतर-द्वन्द्व-समासः; पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचनम्

• प्राधान्येन: with priority; chiefly
• प्राधान्येन: Karana/Means (करण)
• Type: Noun
• Root: प्राधान्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचनम् (Instrumental singular)

• प्रकुर्वन्तु: let them do/make
• प्रकुर्वन्तु: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु) + प्र (उपसर्ग)
• Form: लोट्-लकार (Imperative), प्रथमपुरुष, बहुवचनम्; परस्मैपदम्; √कृ with प्र-

• प्रासादान्: palaces/temples; edifices
• प्रासादान्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: प्रासाद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचनम् (Accusative plural)

• तेन: therefore; by that (reason)
• तेन: Hetu/Reason (हेतु)
• Type: Indeclinable
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: तद्-शब्दस्य तृतीया-एकवचनरूपम्; अव्ययवत् (therefore/for that reason)

• च: and
• च: Connector (समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (समुच्चय-अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-निपातः (conjunction)

• अपरे: others
• अपरे: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अपर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचनम्

Speaker

Sūta (narration continuing)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Assembly-tīrtha at Prabhāsa (contextual)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Epic heroes and elders stand at a sacred site, directing artisans to raise prāsādas; scaffolding, carved pillars, and ritual ground-breaking are visible; others join behind them.

Characters & Entities

• Kuru
• Pāṇḍava
• Yādava
• Prāsāda (temple)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Great lineages are portrayed as exemplars whose patronage of sacred works inspires communal participation and amplifies a tīrtha’s glory.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The tīrtha is framed as a significant gathering-place for epic dynasties; the exact site-name is not provided in this single verse.

What ritualistic prescription is mentioned?

Temple construction and patronage (a form of dāna and sevā) is the practical prescription implied.