Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 45

Devanagari script

तस्माद्गच्छामहे तत्र यत्र देवो महेश्वरः । संतिष्ठते समं गौर्या कैलासे विजने स्थितः

Transliteration

tasmādgacchāmahe tatra yatra devo maheśvaraḥ | saṃtiṣṭhate samaṃ gauryā kailāse vijane sthitaḥ

Translation

కాబట్టి రండి, గౌరీతో సమంగా కైలాస పర్వతంలోని నిర్జనస్థలంలో నివసించుచున్న దేవ మహేశ్వరుని వద్దకు వెళ్లుదాం।

Word by Word

• तस्मात्: therefore/from that
• तस्मात्: Hetu (Cause/Reason/हेतु)
• Type: Indeclinable
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: तस्मात् इति अव्ययीभाववत् प्रयोगः; अपादानार्थे (ablatival: from that/therefore)

• गच्छामहे: we go
• गच्छामहे: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु)
• Form: लट् (Present); आत्मनेपद; उत्तमपुरुष (1st person); बहुवचन

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण (locative adverb)

• यत्र: where
• यत्र: Adhikarana (Relative location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: यत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय; सम्बन्धबोधक/यत्-प्रत्ययान्त अव्यय (relative adverb: where)

• देवः: the god
• देवः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा एकवचन

• महेश्वरः: Maheśvara (the Great Lord)
• महेश्वरः: Apposition (Samānādhikaraṇa/समानाधिकरण)
• Type: Noun
• Root: महा (प्रातिपदिक) + ईश्वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा एकवचन; विशेष्य-विशेषणभाव (the great Lord)

• संतिष्ठते: stands/remains
• संतिष्ठते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: सम् + स्था (धातु)
• Form: लट् (Present); आत्मनेपद; प्रथमपुरुष; एकवचन

• समम्: together
• समम्: Sahakari (Manner/सहकारी)
• Type: Indeclinable
• Root: सम (प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययवत् प्रयोगः; क्रियाविशेषण (adverb: together/equally)

• गौर्या: with Gaurī
• गौर्या: Sahakaraka (Companion/सहकारक)
• Type: Noun
• Root: गौरी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; तृतीया (3rd/Instrumental); एकवचन

• कैलासे: on/in Kailāsa
• कैलासे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: कैलास (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; सप्तमी (7th/Locative); एकवचन

• विजने: in a solitary/deserted (place)
• विजने: Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: विजन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; सप्तमी एकवचन; विशेषण (of कैलासे: in a lonely place)

• स्थितः: situated/standing
• स्थितः: Kriya (Predicate participle/क्रिया)
• Type: Adjective
• Root: स्था (धातु) → स्थित (कृदन्त/भूतकृदन्त)
• Form: भूतकृदन्त; पुंलिङ्ग; प्रथमा एकवचन; विशेषण (of देवः/महेश्वरः)

Speaker

Narrator (reporting the resolve of the Devas)

Characters & Entities

• Maheśvara (Śiva)
• Gaurī (Pārvatī)
• Kailāsa
• Devas

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Seeking refuge at the divine abode symbolizes turning to Śiva as the final recourse when dharmic aims face obstruction.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Kailāsa, presented as Śiva’s secluded and supremely sacred residence.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it is a narrative movement toward the sacred center (Kailāsa).