Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 2

स दृष्ट्वा स्वाश्रमं ध्वस्तं पुलिन्दैर्बहुशो वृतम् । लकुटाश्मप्रहारैस्तु तां धेनुं जर्जरीकृताम्

sa dṛṣṭvā svāśramaṃ dhvastaṃ pulindairbahuśo vṛtam | lakuṭāśmaprahāraistu tāṃ dhenuṃ jarjarīkṛtām

అతడు తన ఆశ్రమం ధ్వంసమై, అనేక పులిందులచే చుట్టుముట్టబడినదిగా చూచెను; అలాగే కర్రలు, రాళ్ల దెబ్బలతో ఆ ధేనువు జర్జరితమైనదిగా చూచెను।

सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन — ‘he’ (Rāma)
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Root√dṛś दृश् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund) — ‘having seen’
स्वाश्रमम्his hermitage
स्वाश्रमम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootsva + āśrama (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन — ‘स्वस्य आश्रमम्’ (his own hermitage)
ध्वस्तम्destroyed
ध्वस्तम्:
Karma (Qualifier/कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootdhvasta (कृदन्त; √dhvaṃs ध्वंस् (धातु) + क्त)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन — क्त-प्रत्ययान्त; विशेषण (destroyed)
पुलिन्दैःby Pulindas (tribesmen)
पुलिन्दैः:
Karana (Agent-instrumental/करण)
TypeNoun
Rootpulinda (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), बहुवचन — करण/कर्तृ-हेतु (by Pulindas)
बहुशःmany times/abundantly
बहुशः:
Adhikarana (Manner/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootbahuśas (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय (क्रियाविशेषण) — ‘बहुवारम्/अनेकधा’ (many times/abundantly)
वृतम्surrounded
वृतम्:
Karma (Qualifier/कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootvṛta (कृदन्त; √vṛ वृ (धातु) + क्त)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन — क्त-प्रत्ययान्त; ‘आवृतम्/परिवृतम्’ (surrounded)
लकुटाश्मप्रहारैःwith blows of sticks and stones
लकुटाश्मप्रहारैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootlakuṭa + aśma + prahāra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), बहुवचन — तत्पुरुष (समाहार/निर्देश): ‘लकुटैः अश्मभिः कृताः प्रहाराः’ (blows with sticks and stones)
तुindeed/but
तु:
Sambandha (Discourse particle/निपात)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formअव्यय (निपात) — विरोध/विशेषार्थ (but/indeed)
ताम्that
ताम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन — ‘that’
धेनुम्the cow
धेनुम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootdhenu (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन — कर्म (cow)
जर्जरीकृताम्battered/bruised
जर्जरीकृताम्:
Karma (Qualifier/कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootjarjarī + √kṛ कृ (धातु) (कृदन्त; णिच् + क्त)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन — क्त-प्रत्ययान्त causative: ‘जर्जरीकृता’ (made shattered/bruised)

Sūta

Type: kshetra

Scene: Rāma stands shocked at the ruined hermitage; many Pulindas encircle the area; the cow lies battered from clubs and stones; broken huts, scattered vessels, and disturbed sacrificial space convey desecration.

R
Rāma
P
Pulindas
C
cow (dhenu)
Ā
āśrama

FAQs

It condemns violence against sacred beings and places—harm to a cow and an āśrama is portrayed as a grave breach of dharma.

No tīrtha is named in this verse; it depicts an āśrama within the chapter’s tīrtha-centered narrative.

None directly; the verse functions as a moral and narrative prelude to later rites and consequences.