Adhyaya 62

Verse 1

। सूत उवाच । एवं स निश्चयं कृत्वा पार्थिवो द्विजसत्तमाः । नात्यजत्तां तथोक्तोऽपि दैवज्ञैर्विषकन्यकाम् । दीयमानामपि प्रीत्या न च गृह्णाति भूभुजा

సూతుడు పలికెను—ఓ ద్విజశ్రేష్ఠులారా! ఇలా నిశ్చయము చేసుకొని, దైవజ్ఞులు చెప్పినప్పటికీ రాజు ఆ విషకన్యను విడువలేదు. ప్రేమతో అర్పించినా భూపతి ఆమెను స్వీకరించలేదు।

Verse 2

शर्मणष्ठीवनं यस्मात्तया स्वपितुराहितम् । शर्मिष्ठेति सुविख्याता ततः सा ह्यभवद्भुवि

ఆమె తన తండ్రి శర్మము (సుఖశాంతి) మీద ఉమ్మి (ఠీవనము) ఉంచినందున, భూమిపై ఆమె “శర్మిష్ఠా” అనే నామంతో ప్రసిద్ధి చెందింది।

Verse 3

एतस्मिन्नंतरे तस्य शत्रवः पृथिवीपतेः । सर्वतः पीडयामास राष्ट्रं क्रोधसमन्विताः

ఇంతలో ఆ భూపతి శత్రువులు క్రోధంతో నిండిపోయి, అన్ని దిక్కుల నుండీ అతని రాజ్యాన్ని పీడించసాగారు।

Verse 4

अथा सौ पार्थिवः क्रुद्धः स्वसैन्यपरिवारितः । युद्धाय निर्ययौ स्थानान्मृत्युं कृत्वा निवर्तने

అప్పుడు ఆ రాజు కోపంతో, తన సైన్యంతో పరివృతుడై, యుద్ధార్థం తన స్థానమునుండి బయలుదేరెను; వెనుదిరుగుటకు మూల్యంగా మరణమే నిర్ణయించెను।

Verse 5

ततः संप्राप्य ताञ्छत्रूंश्चकार स महाहवम् । चतुरंगेन सैन्येन यमराष्ट्रविवर्धनम्

అప్పుడు అతడు ఆ శత్రువులను చేరి చతురంగ సైన్యంతో మహాయుద్ధం చేశాడు; దానివల్ల యమరాజ్యం (మృత్యులోకం) మరింత విస్తరించింది।

Verse 6

ततश्च दशमे प्राप्ते शत्रुभिः स महीपतिः । निहतो दिवसे सर्वैर्वेष्टयित्वा समन्ततः

తర్వాత పదవ రోజు రాగానే, శత్రువులు అన్ని వైపులా చుట్టుముట్టి అందరూ కలిసి ఆ రాజును హతమార్చారు।

Verse 7

ततस्तस्य नरेन्द्रस्य हतशेषाश्च ये नराः । भयार्तास्ते द्रुतं जग्मुः स्वपुरं प्रति दुःखिताः

అప్పుడు ఆ నరేంద్రుని వధానంతరం మిగిలిన వారు భయంతో ఆర్తులై, దుఃఖంతో త్వరగా తమ నగరానికి పరుగెత్తారు।

Verse 8

तेपि शत्रुगणाः सर्वे संप्रहृष्टा जिगीषवः । तत्पुरं वेष्टयामासुस्तत्पुत्रोच्छेदनाय वै

ఆ శత్రుగణమంతా కూడా ఉల్లాసంతో, జయకాంక్షతో, ఆ నగరాన్ని ముట్టడించారు—నిజంగా రాజు కుమారుని నిర్మూలించుటకే।

Verse 9

एतस्मिन्नंतरे पौराः सर्वे शोकपरायणाः । जगर्हुः परुषैर्वाक्यैर्दुष्टां तां विषकन्यकाम्

ఆ సమయంలో శోకంలో మునిగిన పట్టణవాసులందరూ ఆ దుష్ట విషకన్యను కఠిన వాక్యాలతో గర్హించారు।

Verse 10

अस्या दोषेण पापाया मृतश्च स महीपतिः । तथा राष्ट्रस्य विध्वंसे भविष्यति पुरः क्षयः

ఈ పాపినీ స్త్రీ దోషమువలన రాజు మరణించాడు; రాజ్యము నశించగా నగరమును కూడ నిశ్చయంగా క్షయం పొందును।

Verse 13

तस्मादद्यापि पापैषा वध्यतामाशु कन्यका । निर्यास्यतां पुरादस्माद्यावन्न स्यात्पुरक्षयः

కాబట్టి ఈ పాపినీ కన్యను నేడు కూడా వెంటనే వధించుడి; నగరక్షయం కలుగకమునుపే ఈ నగరమునుండి తక్షణమే వెలివేయుడి।

Verse 14

सूत उवाच । सापि श्रुत्वा जनोक्तांस्तानपवादान्पृथग्विधान् । वैराग्यं परमं गत्वा निंदां चक्रे तथात्मनः

సూతుడు పలికెను—ప్రజలు పలికిన నానావిధ అపవాదములను విని ఆమె పరమ వైరాగ్యమును పొందీ, తనను తానే నిందించుకొనెను।

Verse 16

अथ दृष्टं तया क्षेत्रं हाटकेश्वरजं महत् । तपस्विभिः समाकीर्णं चित्ताह्लादकरं परम्

అనంతరం ఆమె హాటకేశ్వరునకు చెందిన మహత్తర క్షేత్రమును చూచెను; అది తపస్వులతో నిండినది, మనస్సుకు పరమానందం కలిగించునది।

Verse 17

अथ तस्याः स्मृतिर्जाता पूर्वजन्मसमुद्भवा । चंडालत्वे मया पूर्वं गौरेका वितृषीकृता

అప్పుడు ఆమెకు పూర్వజన్మసంబంధమైన స్మృతి కలిగెను—“మునుపు చండాలస్థితిలో ఉన్నప్పుడు నేను ఒకసారి గౌరవర్ణ గోవు దాహమును తీర్చితిని।”

Verse 18

तत्प्रभावादहं जाता सुपुण्ये नृपमंदिरे । क्षेत्रस्यास्य प्रभावेन तस्मादत्रैव मे स्थितिः

ఆ (పుణ్య) ప్రభావంతో నేను మహాపుణ్యశాలి రాజుని రాజమందిరంలో జన్మించాను. ఈ పుణ్యక్షేత్ర మహిమవల్లనే నా నివాసం ఇక్కడే స్థిరమైంది.

Verse 19

सूत उवाच । अन्यदेहांतरे ह्यासीच्चंडाली सा विगर्हिता । बहुप्रसूतिसंयुक्ता दरिद्रेण कदर्थिता

సూతుడు చెప్పెను—మునుపటి దేహంలో ఆమె నిందిత చండాల స్త్రీగా ఉండెను; అనేక ప్రసవాలతో బాధపడుతూ, దారిద్ర్యంతో నలిగిపోయెను.

Verse 20

अथ सा भ्रममाणाऽत्र क्षेत्रे प्राप्ता तृषार्दिता । मध्यंदिनगतेसूर्ये ज्येष्ठमासे सुदारुणे

అప్పుడు ఆమె తిరుగుతూ తిరుగుతూ దాహంతో బాధపడుతూ ఈ పుణ్యక్షేత్రానికి చేరింది—భయంకరమైన జ్యేష్ఠమాసంలో, సూర్యుడు మధ్యాహ్నంలో ఉన్న వేళ.

Verse 21

अथापश्यत्स्तोकजलां सा तत्र लघुकूपिकाम् । तृषार्तां कपिलां गां वर्तमानां तदां तिके

అప్పుడు ఆమె అక్కడ కొద్దిపాటి నీరు ఉన్న చిన్న బావిని చూసింది; దాని సమీపంలో దాహంతో బాధపడుతున్న కపిల గోవు నిలిచి ఉండెను.

Verse 22

ततो दयां समाश्रित्य त्यक्त्वा स्नेहं सुतोद्भवम् । आत्मनश्च तथा प्राणान्गां वितृष्णामथाकरोत्

అప్పుడు ఆమె కరుణను ఆశ్రయించి, సంతానజన్యమైన మమకారాన్ని విడిచి, తన ప్రాణాలనూ లెక్కచేయక, ఆ గోవుకు దాహం తీరేలా చేసింది.

Verse 23

जलाभावे तथा सा च समस्तैर्बालकैः सह । वैवस्वतगृहं प्राप्ता गोभक्तिधृतमानसा

జలాభావము కలిగినప్పుడు ఆమె తన సమస్త బాలలతో కూడి, గోవు-భక్తిచేత ధృతమనస్సుగా వైవస్వతుడు (యముడు) గృహమును చేరింది।

Verse 24

ततो नृपगृहे जाता तत्प्रभावाद्द्विजोत्तमाः । पूर्वकर्मविपाकेन संजाता विष कन्यका

అనంతరం, ఓ ద్విజోత్తములారా, ఆ (పూర్వకర్మ) ప్రభావముచేత ఆమె రాజగృహములో జన్మించింది; పూర్వకర్మవిపాకమువలన ఆమె ‘విషకన్య’గా సంజాతమైంది।

Verse 25

ऋषय ऊचुः । केन कर्मविपाकेन संजाता विषकन्यका । स्वकुलोच्छेदनकरी सर्वं सूत ब्रवीहि नः

ఋషులు పలికిరి— ‘ఏ కర్మవిపాకముచేత ఈ విషకన్య సంజాతమైంది, తన కులనాశకారిణి అయినది? ఓ సూతా, మాకు సమస్తమును వివరించుము।’

Verse 26

सूत उवाच । चंडालत्वे तया विप्रा वर्तंत्या भ्रममाणया । देवतायतने दृष्टा गौरी हेममयी शुभा

సూతుడు పలికెను— ‘ఓ విప్రులారా, చండాలస్థితిలో తిరుగుతూ ఉండగా ఆమె దేవతాలయంలో శుభ్రమైన హేమమయీ గౌరీని దర్శించింది।’

Verse 27

ततस्तां विजने प्राप्य गत्वा देशांतरं मुदा । यावत्करोति खंडानि विक्रयार्थं सुनिंदिता । तावदन्वेषमाणास्तां संप्राप्ता नृपसेवकाः

అనంతరం ఆమెను ఏకాంతస్థలములో పొందిన ఆ నిందిత స్త్రీ ఆనందముతో దేశాంతరమునకు వెళ్లింది. అమ్మకార్థము (ఆ ప్రతిమను) ముక్కలుగా చేయుచుండగా, ఆమెను వెదుకుచు రాజసేవకులు అక్కడికి చేరిరి।

Verse 28

अथ ते तां समालोक्य भर्त्सयित्वा मुहुर्मुहुः । संताड्य लकुटाघातैर्लोष्टघातैश्च मुष्टिभिः

ఆమెను చూచి వారు మళ్లీ మళ్లీ దూషించి, దండాల దెబ్బలతో, మట్టి ముద్దలతో, ముష్టిఘాతాలతో ఆమెను కొట్టారు।

Verse 29

ततः सुवर्णमादाय त्यक्त्वा तां रुधिरप्लुताम् । अवध्यैषेति संचिंत्य स्वपुरं प्रति ते गताः

ఆపై వారు బంగారాన్ని తీసుకొని, రక్తంతో తడిసిన ఆమెను వదిలివేసి, ‘ఇమెను చంపకూడదు’ అని భావించి తమ నగరానికి వెళ్లిపోయారు।

Verse 30

यत्तया पार्वती स्पृष्टा ततो वै खण्डशः कृता । तेन कर्मविपाकेन संजाता विषकन्यका

ఆమె పార్వతీదేవిని స్పర్శించి, ఆపై ఆ ప్రతిమను ఖండఖండాలుగా చేసింది; ఆ కర్మవిపాకంతోనే ఆమె విషకన్యగా జన్మించింది।

Verse 32

समुद्रप्रतिमं चारु पद्मिनीखंडमंडितम् । मत्स्यकच्छपसंकीर्णं शिशुमारविराजितम्

అది సముద్రసమానమైన వైభవంతో మనోహరంగా, పద్మగుచ్ఛాలతో అలంకృతంగా, చేపలు కప్పలతో నిండిగా, శిశుమారాలతో శోభిల్లింది।

Verse 33

सेवितं बहुभिर्हंसैर्बकैश्चक्रैः समंततः । अगाधसलिलं पुण्यं सेवितं जलजंतुभिः

అది అన్ని వైపులా అనేక హంసలు, బకాలు, చక్రవాక పక్షులు సేవించగా; దాని జలం అగాధం, అది పుణ్యమయం, జలజంతువులతో కూడ నిండివుంది।

Verse 34

प्रासादं तत्समीपस्थं साधु दृष्टिमनोहरम् । कारयित्वातिसंभक्त्या कैलासशिखरोपमम्

దాని సమీపంలో దర్శనమాత్రమే మనోహరమైన ఒక మహా ప్రాసాదం మహాభక్తితో నిర్మింపబడింది; అది కైలాస శిఖరంలా ఉండెను.

Verse 35

ततस्तत्र तपस्तेपे गौरीं संस्थाप्य भक्तितः । तदग्रे व्रतमास्थाय यथोक्तं शास्त्र संभवम्

తర్వాత అక్కడే ఆమె భక్తితో గౌరీదేవిని ప్రతిష్ఠించి తపస్సు చేసింది; ఆ దేవి సన్నిధిలో శాస్త్రోక్తమైన వ్రతాన్ని ఆచరించింది.

Verse 36

प्रातः स्नात्वा तु हेमंते गौरीं संपूज्य भक्तितः । बलिपूजोपहारैश्च विप्रदानादिभिस्तथा

హేమంత ఋతువులో ఉదయాన్నే స్నానం చేసి ఆమె భక్తితో గౌరీదేవిని పూజించింది; బలి, పూజోపహారాలు సమర్పించి, బ్రాహ్మణులకు దానాదులు కూడా చేసింది.

Verse 37

ततश्च शिशिरे प्राप्ते सायं प्रातः समाहिता । एकांतरोपवासैः सा स्नानं चक्रे नृपात्मजा

శిశిర ఋతువు వచ్చినప్పుడు రాజకుమార్తె మనస్సు ఏకాగ్రం చేసి సాయంకాలం, ఉదయాన్నీ స్నానం చేసింది; ఒక రోజు విడిచి ఒక రోజు ఉపవాసం పాటించింది.

Verse 38

वसंते नृत्यगीतैश्च तोषयामास पार्वतीम् । षष्ठकालाशना साध्वी सस्यदानपरा यणा

వసంత ఋతువులో ఆమె నృత్యగీతాలతో పార్వతీదేవిని సంతోషింపజేసింది. ఆ సద్గుణవతి షష్ఠకాలంలో మాత్రమే భోజనం చేసి, ధాన్యదానంలో పరాయణగా ఉండెను.

Verse 39

पञ्चाग्निसाधका ग्रीष्मे फलाहारं तपस्विनी । चकार श्रद्धयोपेता वृकभूमिपतेः सुता

గ్రీష్మకాలంలో ఆ తపస్విని పంచాగ్ని సాధనను ఆచరించి, ఫలాహారమాత్రమే స్వీకరించింది. శ్రద్ధతో నిండిన వృకభూమి రాజుని కుమార్తె ఆ తపస్సు చేసింది।

Verse 40

वर्षासु च जलाहारा भूत्वा सा विष कन्यका । आकाशे शयनं चक्रे परित्यक्तकुटीरका

వర్షాకాలంలో ఆ ‘విషకన్య’ జలాహారమాత్రమే తీసుకొని, కుటీరాన్ని విడిచి ఆకాశం కిందనే శయనించింది।

Verse 42

एवमाराधयंत्याश्च तस्या देवीं गिरेः सुताम् । जगाम सुमहान्कालो न लेभे फलमीहितम्

ఇలా గిరిరాజ కుమార్తె అయిన దేవిని ఆరాధిస్తూ ఉండగా ఎంతో దీర్ఘకాలం గడిచింది; అయినా ఆమె కోరిన ఫలం లభించలేదు।

Verse 43

मुखं वलिभिराक्रान्तं पलितैरंकितं शिरः । कन्याभावेपि वर्तंत्या न च तुष्टा हरप्रिया

ఆమె ముఖం ముడతలతో కప్పబడింది, తల నెరిసిన జుట్టుతో గుర్తించబడింది; అయినా కన్యగానే ఉన్నప్పటికీ హరప్రియ (పార్వతి) సంతుష్టి చెందలేదు।

Verse 44

कस्यचित्त्वथ कालस्य तत्परीक्षार्थमेव सा । शक्राणीरूपमास्थाय ततः सन्दर्शनं गता

తర్వాత ఒక సమయంలో, ఆమెను పరీక్షించుటకే, శక్రాణి (ఇంద్రాణి) రూపాన్ని ధరించి ఆమెకు దర్శనమిచ్చేందుకు వెళ్లింది।

Verse 45

सुधावदातं सूर्याभं कैलासशिखरोपमम् । सुप्रलंबकरं मत्तं चतुर्दंतं महागजम्

అమృతంలా ధవళంగా, సూర్యునిలా ప్రకాశిస్తూ, కైలాసశిఖరంలా ఉన్న—అతి దీర్ఘ సుందం గల, మదోన్మత్తుడై, నాలుగు దంతాలు కల మహాగజము కనిపించాడు।

Verse 46

समास्थाय वृता स्त्रीभिर्देवानां सर्वतो दिशम् । दधती मुकुटं मूर्ध्नि हारकेयूरभूषिता

ఆమె ముందుకు నిలిచి, అన్ని దిక్కుల నుండీ దేవాంగనలచే పరివృతమైంది. శిరస్సుపై మకుటం ధరించి, హార-కేయూరాది ఆభరణాలతో అలంకృతమై ప్రకాశించింది।

Verse 47

पांडुरेणातपत्रेण ध्रियमाणेन मूर्धनि । सेव्यमानाऽप्सरोभिश्च स्तूयमाना च किन्नरैः

ఆమె శిరస్సుపై పాండురవర్ణ ఛత్రం పట్టి ఉంచబడింది. అప్సరసలు ఆమెను సేవించగా, కిన్నరులు గీతాలతో ఆమెను స్తుతించారు।

Verse 48

गन्धर्वैर्गीयमानासीत्ततः प्रोवाच सादरम् । वरं यच्छामि ते पुत्रि प्रार्थयस्व यथेप्सितम्

గంధర్వులు గానం చేస్తుండగా ఆమె ఆదరంతో పలికింది—“పుత్రికా, నీకు వరం ఇస్తాను; నీకు ఇష్టమైనదాన్ని కోరుకో।”

Verse 49

अनेन तपसा तुष्टा पुष्कलेन तवाधुना । अहं भार्या सुरेन्द्रस्य शचीति परिकीर्तिता । त्रैलोक्येऽपि स्वयं प्राप्ता दयां कृत्वा तवोपरि

“నీ ఈ సమృద్ధమైన తపస్సుతో నేను ఇప్పుడు సంతుష్టురాలిని. నేను దేవేంద్రుడైన ఇంద్రుని భార్య, ‘శచీ’ అని ప్రసిద్ధిని; నీపై దయచేసి త్రిలోకములనుండి కూడా స్వయంగా ఇక్కడికి వచ్చాను।”

Verse 50

त्वया महत्तपस्तप्तं ध्यायंत्या हरवल्लभाम् । तपसा तुष्टिमायाता भवानी न सुनिष्ठुरा

నీవు హరప్రియను ధ్యానిస్తూ మహత్తపస్సు ఆచరించావు. ఆ తపస్సుతో భవానీ ప్రసన్నురాలైంది; ఆమె భక్తులపై కఠినురాలు కాదు.

Verse 51

सूत उवाच । सा तस्या वचनं श्रुत्वा शक्राण्या विषकन्यका । नमस्कृत्वाऽथ तामूचे कृतांजलिपुटा स्थिता

సూతుడు పలికెను—శక్రాణి మాటలు విని విషకన్య ఆమెకు నమస్కరించి, అంజలి ఘటించి నిలబడి, ఆపై ఆమెతో ఇలా పలికింది.

Verse 52

विषकन्योवाच । नाहं त्वत्तो वरं देवि प्रार्थयामि कथञ्चन । तथान्यासामपींद्राणि देवतानामसंशयम्

విషకన్య పలికింది—దేవీ, నేను నీ నుండి ఏ వరమూ కోరను; అలాగే ఇతర దేవతల నుండీ, ఇంద్రుని నుండీ కూడా, నిస్సందేహంగా కోరను.

Verse 53

अप्यहं नरकं रौद्रं प्रगच्छामींद्रवल्लभे । हरकांता समादेशान्न स्वर्गेऽपि तवाज्ञया

ఓ ఇంద్రప్రియే, భయంకర నరకానికి వెళ్లవలసి వచ్చినా నేను వెళ్తాను; హరకాంత ఆజ్ఞ ప్రకారం, నీ ఆజ్ఞతో మాత్రమే స్వర్గంలోనూ నేను నిలువను.

Verse 54

अनादिमध्यपर्य्यन्ता ज्ञानैश्वर्यसम न्विता । या देवी पूज्यते देवैर्वरं तस्या वृणोम्यहम्

ఆ దేవి ఆది-మధ్య-అంతములేనిది, జ్ఞానైశ్వర్యసంపన్నది, దేవతలచే పూజింపబడేది—నేను ఆ దేవి నుండే వరాన్ని ఎంచుకుంటాను.

Verse 55

यामाराधयते विष्णुर्ब्रह्मा रुद्रश्च वासवः । वांछितार्थं सदा देवीं वरं तस्या वृणो म्यहम्

విష్ణువు, బ్రహ్మ, రుద్రుడు మరియు ఇంద్రుడు ఎవరిని ఆరాధిస్తారో, ఎవరు ఎల్లప్పుడూ కోరిన కోరికలను తీరుస్తారో, ఆ దేవి నుండి నేను వరాన్ని కోరుకుంటున్నాను.

Verse 56

यया व्याप्तमिदं सर्वं त्रैलोक्यं सचराचरम् । स्त्रीरूपैर्विविधैर्देव्या वरं तस्या वृणोम्यहम्

వివిధ స్త్రీ రూపాలతో ఈ చరాచర జగత్తునంతటినీ వ్యాపించి ఉన్న ఆ దేవి నుండి నేను వరాన్ని కోరుకుంటున్నాను.

Verse 57

श्रीदेव्युवाच । अहं भार्या सुरेन्द्रस्य प्राणेभ्योऽपि गरीयसी । ममाज्ञां पालयन्ति स्म देवदानवपन्नगाः

శ్రీదేవి పలికెను: నేను దేవేంద్రుని భార్యను, అతనికి ప్రాణాలకంటే ఎక్కువ ఇష్టమైనదానను. దేవతలు, దానవులు మరియు నాగులు నా ఆజ్ఞను పాటిస్తారు.

Verse 58

किंनरा गुह्का यक्षाः किं पुनर्मर्त्यधर्मिणः । तस्मात्त्वं किं न गृह्णासि वरं मत्तः कुतापसि

కిన్నరులు, గుహ్యకులు, యక్షులే (నా మాట వింటారు), ఇక సామాన్య మానవుల మాట చెప్పాలా? కనుక ఓ కుత్సిత తపస్వీ! నీవు నా నుండి వరాన్ని ఎందుకు స్వీకరించవు?

Verse 59

तन्नूनं वज्रघातेन चूर्णयिष्यामि ते शिरः । तस्यास्तद्वचनं श्रुत्वा तापस्यथ ततो द्विजाः

లేకుంటే నిశ్చయంగా వజ్రాయుధపు దెబ్బతో నీ తలను నుగ్గునుగ్గు చేస్తాను. ఓ బ్రాహ్మణులారా! ఆమె ఆ మాటలు విని ఆ తపస్వి అప్పుడు...

Verse 60

धैर्यमालंब्य तां प्राह भूय एव सुरेश्वरीम् । स्वामिनी त्वं हि देवानां सत्यमेतदसंशयम्

ధైర్యాన్ని ఆశ్రయించి అతడు మళ్లీ దేవేశ్వరిని ఉద్దేశించి పలికెను— “దేవతల స్వామిని నీవే; ఇది సత్యం, ఇందులో సందేహం లేదు।”

Verse 61

यस्याः प्राप्तं त्वयैश्वर्यं परा तां तोषयाम्यहम् । स्वल्पमप्यपराधं ते न करोमि सुरेश्वरि

“యావరి వల్ల నీకు ఈ ఐశ్వర్యం లభించిందో ఆ పరమ దేవిని నేను పూజించి సంతృప్తిపరచుదును. ఓ సురేశ్వరి, నీపై స్వల్పమైన అపరాధమూ చేయను।”

Verse 62

तथापि वधयोग्यां मां मन्यसे विक्षिपायुधम् । अन्यच्चापि वचो मह्यं शक्राणि शृणु सादरम्

“అయినా నన్ను వధయోగ్యుడనని భావించి ఆయుధాన్ని విసురుతున్నావు. ఇంకా నా మరో మాట ఉంది—ఓ శక్రాణీ, దయచేసి శ్రద్ధగా విను।”

Verse 63

तच्छुत्वा कुरु यच्छ्रेयो विचिन्त्य मनसा ततः । न त्वं न ते पतिः शक्रो न चान्येपि सुरासुराः । मां निषूदयितुं शक्ताः पार्वत्यां शरणं गताम्

“ఇది విని మనసులో ఆలోచించి శ్రేయస్కరమైనదే చేయి. నీవు గానీ, నీ భర్త శక్రుడు గానీ, ఇతర దేవాసురులు గానీ—పార్వతీ శరణు పొందిన నన్ను సంహరించలేరు।”

Verse 64

तस्माद्द्रुतं दिवं गच्छ मा त्वं कोपं वृथा कुरु । सन्मार्गे वर्तमानायां मम सर्वसुरेश्वरि

“కాబట్టి త్వరగా స్వర్గానికి వెళ్ళు; వ్యర్థంగా కోపం చేయకు. ఓ సర్వసురేశ్వరి, నేను సన్మార్గంలో నిలిచియున్నాను।”

Verse 65

सूत उवाच । एवं सा तां शचीमुक्त्वा दुःखिता विषकन्यका । चिन्तयामास तदिदं मरणे कृतनिश्चया

సూతుడు పలికెను—ఇట్లు శచీదేవికి చెప్పి, దుఃఖంతో బాధపడిన విషకన్య ఆ విషయమే మనసులో తలచి, మరణమునకు నిశ్చయము చేసుకొనెను।

Verse 66

न प्रसीदति मे देवी यस्मात्पर्वतनंदिनी । तस्मान्मां यदि शक्राणी नैषा व्यापादयिष्यति

పర్వతనందిని దేవి పార్వతి నాపై ఇంకా ప్రసన్నురాలు కాలేదు; అందువల్ల శక్రాణి (ఇంద్రాణి) ఎదిరించినా ఆమె నన్ను నశింపజేయలేను।

Verse 67

तन्नूनं ज्वलनं दीप्तं सेवयिष्यामि सत्वरम् । अथापश्यत्क्षणेनैव तं चैरावणवारणम्

నిశ్చయంగా నేను ఆ దగ్ధమగు, దీప్తిమంతమైన అగ్నిని వెంటనే ఆశ్రయించెదను. అప్పుడు క్షణమాత్రంలోనే ఆమె ఐరావత గజమును చూచెను।

Verse 68

दुग्धकुंदेन्दुसंकाशं संजातं सहसा वृषम् । तस्योपरि स्थितां देवीं शंभुना सह पार्वतीम्

అప్పుడే అకస్మాత్తుగా పాలు, కుందపుష్పం, చంద్రుని వలె తెల్లగా ప్రకాశించే వృషభము ప్రత్యక్షమైంది; దాని మీద శంభునితో కూడిన దేవి పార్వతి నిలిచియుండెను।

Verse 69

चतुर्भुजां प्रसन्नास्यां दिव्यरूपसमन्विताम् । शुक्लमाल्यांबरधरां चन्द्रार्धकृतमस्तकाम्

ఆ దేవి చతుర్భుజ, ప్రసన్నవదన, దివ్యరూపసంపన్న; శ్వేతమాల్యములు, శ్వేతాంబరములు ధరించి, శిరస్సుపై అర్ధచంద్రుని అలంకారంగా కలిగియుండెను।

Verse 70

ततः सम्यक्समालोक्य ज्ञात्वा तां पर्वतात्मजाम् । विषकन्या स्तुतिं चक्रे प्रणिपत्य मुहुर्मुहुः

అనంతరం ఆమెను సమ్యగ్దృష్టితో పరిశీలించి, ఆమెను పర్వతాత్మజగా గుర్తించిన విషకన్య, మళ్లీ మళ్లీ సాష్టాంగ నమస్కారం చేసి స్తుతి చేసింది।

Verse 71

नमस्ते देवदेवेशि नमस्ते सर्ववासिनि । सर्वकामप्रदे सत्ये जरामरणवर्जिते

హే దేవదేవేశ్వరీ, నీకు నమస్కారం; హే సర్వాంతర్వాసినీ, నీకు నమస్కారం. హే సత్యస్వరూపిణీ, సమస్త కామ్యఫలప్రదాయిని, జరా-మరణరహిత దేవీ!

Verse 72

शक्रादयोऽपि देवास्ते परमार्थेन नो विदुः । स्वरूपवर्णनं कर्तुं किं पुनर्देवि मानुषी

శక్రాది దేవతలకైనా నీ పరమార్థ తత్త్వం యథార్థంగా తెలియదు; అలాంటప్పుడు హే దేవీ, ఒక మానవీ నీ స్వరూపాన్ని ఎలా వర్ణించగలదు?

Verse 73

यस्याः सर्वं महीव्योमजलाग्निपवनात्मकम् । ब्रह्मांडमंगसंभूतं सदेवासुरमानुषम्

యావరి దేహమునుండి భూమి, ఆకాశం, జలం, అగ్ని, వాయు స్వరూపమైన ఈ సమస్త బ్రహ్మాండం జన్మించింది—దేవాసురమానవులతో కూడి।

Verse 74

न तस्या जन्मनि ब्रह्मा न नाशाय महेश्वरः । पालनाय न गोविंदस्तां त्वां स्तोष्याम्यहं कथम्

ఆమె జననానికి బ్రహ్మ లేడు, లయానికి మహేశ్వరుడు లేడు, పాలనకు గోవిందుడూ లేడు; నీవే ఆ పరమసత్త్వం—అటువంటి నిన్ను నేను ఎలా స్తుతించగలను?

Verse 75

तथाष्टगुणमैश्वर्यं यस्याः स्वाभाविकं परम् । निरस्तातिशयं लोके स्पृहणीयतमं सदा

అలాగే ఆమెకు అష్టగుణసంపన్నమైన పరమ ఐశ్వర్యం స్వభావసిద్ధమే; లోకంలో అతిశయరహితమై, ఆమె సదా అత్యంత ఆకాంక్షనీయం.

Verse 76

यस्या रूपाण्यनेकानि सम्यग्ध्यानपरायणाः । ध्यायंति मुनयो भक्त्या प्राप्नुवंति च वांछितम्

ఆమెకు అనేక రూపాలు ఉన్నాయి; సమ్యక్ ధ్యానంలో నిమగ్నమైన మునులు భక్తితో ఆమెను ధ్యానించి కోరిన వరాన్ని పొందుతారు.

Verse 77

हृदि संकल्प्य यद्रूपं ध्यानेनार्चंति योगिनः । सम्यग्भावात्मकैः पुष्पैर्मोक्षाय कृत निश्चयाः

యోగులు హృదయంలో ఏ రూపాన్ని సంకల్పిస్తారో, ధ్యానంతో అదే రూపంలో ఆమెను ఆరాధిస్తారు; సమ్యక్ భావరూప పుష్పాలను అర్పించి, మోక్షంపై దృఢనిశ్చయంతో ఉంటారు.

Verse 78

तां देवीं मानुषी भूत्वा कथं स्तौमि महेश्वरीम्

నేను మానవ స్త్రీగా మారి, ఆ దేవి మహేశ్వరిని ఎలా స్తుతించగలను?

Verse 79

देव्युवाच । परितुष्टास्मि ते पुत्रि वरं प्रार्थय सुव्रते । असंदिग्धं प्रदास्यामि यत्ते हृदि सदा स्थितम्

దేవి పలికింది—కుమార్తె, నేను నీపై ప్రసన్నురాలిని; ఓ సువ్రతే, వరం కోరుకో. నీ హృదయంలో ఎల్లప్పుడూ నిలిచినదాన్ని నేను నిస్సందేహంగా ప్రసాదిస్తాను.

Verse 80

विषकन्योवाच । भर्तुरर्थे मया देवि कृतोऽयं तपौद्यमः । तत्किं तेन करिष्यामि सांप्रतं जरयावृता

విషకన్య చెప్పింది—ఓ దేవీ! భర్త హితార్థం నేను ఈ తపోనిష్ఠను ఆరంభించాను; ఇప్పుడు వృద్ధాప్యంతో కప్పబడి దీన్ని నేను ఏమి చేయగలను?

Verse 81

तस्मादत्राऽश्रमे साकं त्वया स्थेयं सदैव तु । हिताय सर्वनारीणां वचनान्मम पार्वति

కాబట్టి, ఓ పార్వతీ! సమస్త స్త్రీల హితార్థం నాతో కలిసి ఈ ఆశ్రమంలో నిత్యము నివసించుము—ఇది నా వచనం.

Verse 82

श्रीदेव्युवाच । अद्यप्रभृत्यहं भद्रे श्रेष्ठेऽस्मिन्नाश्रमे शुभे । स्वमाश्रमं करिष्यामि यत्ते हृदि समाश्रितम्

శ్రీదేవి పలికింది—ఓ భద్రే! నేటి నుంచే ఈ శ్రేష్ఠమైన పవిత్ర ఆశ్రమంలో నేను నా స్వంత నివాసాన్ని స్థాపిస్తాను; ఇది నీ హృదయంలో ఆశ్రయించినట్లే.

Verse 83

माघशुक्लतृतीयायां या ऽत्र स्नानं करिष्यति । नारी सा मत्प्रसादेन लप्स्यते वांछितं फलम्

మాఘ శుక్ల తృతీయ నాడు ఇక్కడ స్నానం చేసే ఏ స్త్రీయైనా, నా ప్రసాదంతో కోరిన ఫలాన్ని పొందుతుంది.

Verse 84

अपि कृत्वा महापापं नारी वा पुरुषोऽथवा । यत्र स्नात्वा प्रसादान्मे विपाप्मा संभविष्यति

స్త్రీ అయినా పురుషుడైనా—మహాపాపం చేసినవాడైనా, ఈ స్థలంలో స్నానం చేస్తే నా ప్రసాదంతో పాపరహితుడవుతాడు.

Verse 85

अत्र ये फलदानं च प्रकरिष्यंति मानवाः । सफलाः सकलास्तेषामाशाः स्युर्नात्र संशयः

ఇక్కడ ఫలదానం చేసే మనుష్యులందరి ఆశలు సంపూర్ణంగా ఫలిస్తాయి—ఇందులో సందేహం లేదు।

Verse 86

अपि हत्वा स्त्रियं मर्त्यो योऽत्र स्नानं करिष्यति । माघशुक्लतृतीयायां विपाप्मा स भविष्यति

స్త్రీహత్య చేసిన మానవుడైనా, మాఘ శుక్ల తృతీయనాడు ఇక్కడ స్నానం చేస్తే పాపరహితుడవుతాడు।

Verse 87

या तत्र कन्यका भद्रे स्नानं भक्त्या करि ष्यति । तस्मिन्दिने पतिश्रेष्ठं लप्स्यते नात्र संशयः

ఓ భద్రే! అక్కడ భక్తితో స్నానం చేసే కన్య, ఆ రోజే ఉత్తమ భర్తను పొందుతుంది—ఇందులో సందేహం లేదు।

Verse 88

सूत उवाच । एवमुक्त्वा ततो गौरी तां च पस्पर्श पाणिना । ततश्च तत्क्षणाज्जाता दिव्यरूपवपुर्द्धरा

సూతుడు అన్నాడు—ఇలా చెప్పి గౌరీ ఆమెను చేతితో స్పర్శించింది; వెంటనే ఆమె దివ్యరూప-దేహధారిణిగా మారింది।

Verse 89

वृद्धत्वेन परित्यक्ता दिव्यमाल्यानुलेपना । पीनोन्नतकुचाभोगा प्रमत्तगजगामिनी

వృద్ధత్వం వల్ల త్యజింపబడిన ఆమె ఇప్పుడు దివ్య మాల్యాలు, అనులేపనాలతో విభూషితురాలై; పీనోన్నత స్తనభారంతో, మదించిన గజంలా గమనించేలా అయింది।

Verse 90

ततस्तां सा समादाय विधाय निजकिंकरीम् । कैलासं पर्वतश्रेष्ठं जगाम हरसंयुता

అనంతరం ఆమె ఆమెను తీసుకొని, తన సేవికగా నియమించి, హరుడు (శివుడు) తో కలిసి పర్వతశ్రేష్ఠమైన కైలాసానికి వెళ్లింది।

Verse 91

ततःप्रभृति तत्तीर्थं शर्मिष्ठातीर्थमुच्यते । प्रख्यातं त्रिषु लोकेषु सर्वपातकनाशनम्

అప్పటినుంచి ఆ తీర్థం ‘శర్మిష్ఠాతీర్థం’ అని పిలువబడింది; మూడు లోకాలలో ప్రసిద్ధి పొందిన, సమస్త పాపనాశకము।

Verse 92

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन तत्र स्नानं समाचरेत् । माघशुक्लतृतीयायां यथावद्द्विजसत्तमाः

కాబట్టి, ఓ శ్రేష్ఠ ద్విజులారా, మాఘ శుక్ల తృతీయ నాడు అక్కడ యథావిధిగా స్నానం చేయుటకు సర్వప్రయత్నం చేయవలెను।

Verse 93

एतत्पवित्रमायुष्यं सर्व पातकनाशनम् । स्त्रीतीर्थसंभवं नॄणां माहात्म्यं यन्मयोदितम्

నేను ప్రకటించిన ఈ మహాత్మ్యం—పవిత్రము, ఆయుష్యవర్ధకము, సమస్త పాపనాశకము; ‘స్త్రీతీర్థ’ నుండి ఉద్భవించినది—నరుల హితార్థమై చెప్పబడింది।

Verse 94

यश्चैतत्प्रातरुत्थाय सदा पठति मानवः । स सर्वांल्लभते कामान्मनसा वांछितान्सदा

యే మనిషి ఉదయం లేచి దీనిని నిత్యం పఠిస్తాడో, అతడు మనసులో కోరిన సమస్త కోరికలను ఎల్లప్పుడూ పొందుతాడు।

Verse 95

तथा पर्वणि संप्राप्ते यश्चैतत्पठते नरः । शृणोति चाशु भक्त्या यः स याति शिवमंदिरम्

అలాగే పర్వదినం వచ్చినప్పుడు, ఎవడు దీనిని పఠిస్తాడో, లేదా భక్తితో త్వరగా వినుతాడో, అతడు శివమందిరధామాన్ని చేరుతాడు.