Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 36

Devanagari script

देवश्रेणिरियं राजन्या त्वयात्र विनिर्मिता । अस्याः पूजादिकं सर्वं करिष्यामः सदा वयम्

Transliteration

devaśreṇiriyaṃ rājanyā tvayātra vinirmitā | asyāḥ pūjādikaṃ sarvaṃ kariṣyāmaḥ sadā vayam

Translation

హే రాజా! ఈ దేవశ్రేణిని ఇక్కడ నీవే స్థాపించావు. దీని పూజ మొదలైన సమస్త విధులను మేము ఎల్లప్పుడూ నిర్వహిస్తాము.

Word by Word

• देवश्रेणिः: this row/series of deities (temples)
• देवश्रेणिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: देव + श्रेणि (प्रातिपदिकानि)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; Tatpuruṣa (देवानां श्रेणिः)

• इयम्: this
• इयम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम; स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; demonstrative (this) agreeing with श्रेणिः

• राजन्: O king
• राजन्: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: राजन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-एकवचन; Vocative singular (O king)

• या: which
• या: Sambandha (Relative link/सम्बन्ध)
• Type: Adjective
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम; स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; relative pronoun (which) referring to श्रेणिः

• त्वया: by you
• त्वया: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम; तृतीया-विभक्ति, एकवचन; Instrumental singular (by you)

• अत्र: here
• अत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: अत्र (अव्यय)
• Form: देशवाचक-अव्यय; adverb (here)

• विनिर्मिता: constructed
• विनिर्मिता: Kriya (Predicative/क्रिया-सम्बन्ध)
• Type: Adjective
• Root: वि-निर्मा (धातु) → विनिर्मित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (क्त); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; PPP agreeing with श्रेणिः (constructed)

• अस्याः: of this
• अस्याः: Shashthi-sambandha (Genitive relation/षष्ठी-सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम; स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; Genitive singular (of this/its)

• पूजादिकम्: worship and the like
• पूजादिकम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पूजा + आदि (प्रातिपदिकानि)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; Tatpuruṣa (पूजा-आदि) meaning 'worship etc.'

• सर्वम्: all
• सर्वम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; agrees with पूजादिकम् (all)

• करिष्यामः: we will perform
• करिष्यामः: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: लृट्-लकार, उत्तमपुरुष, बहुवचन; Future 1st pl (we shall do)

• सदा: always
• सदा: Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: सदा (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्यय; adverb (always)

• वयम्: we
• वयम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम; प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; Nominative plural (we)

Speaker

Brāhmaṇas

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Brāhmaṇas indicate the ‘deva-śreṇī’—multiple sanctums with distinct deities—while promising perpetual pūjā; attendants arrange flowers, lamps, and vessels; the donor-king stands respectfully as founder.

Characters & Entities

• Brāhmaṇas
• Bhīṣma
• Deities (deva-śreṇi)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The glory of a tīrtha is sustained through nitya-pūjā—regular worship that keeps the sacred presence active for all.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The tīrtha/kṣetra described in Nāgarakhaṇḍa Adhyāya 57; the verse emphasizes the established ‘deva-śreṇi’ rather than naming the locale.

What ritualistic prescription is mentioned?

Perpetual performance of pūjā and associated temple duties (pūjā-ādika).