Adhyaya 56

Verse 1

। सूत उवाच । तस्यापि नातिदूरस्थं सांबादित्यं सुरेश्वरम् । दृष्ट्वा कामानवाप्नोति सर्वान्मर्त्यो हृदि स्थितान्

సూతుడు పలికెను—ఆ స్థలానికి దూరం కాని చోట సురేశ్వరుడైన సాంబాదిత్యుడు ఉన్నాడు. ఆయన దర్శనమాత్రంతో మానవుడు హృదయంలోని సమస్త కోరికలను పొందును.

Verse 2

यस्तु माघस्य शुक्लायां सप्तम्यां रविवासरे । भक्त्या संपश्यते मर्त्यो नरकान्न स पश्यति

మాఘ శుక్ల పక్షంలోని సప్తమి ఆదివారమున భక్తితో (ఆయనను) దర్శించు మానవుడు నరకాలను చూడడు.

Verse 3

आसीत्पूर्वं द्विजो नाम गालवः स महामुनिः । स्वाध्यायनिरतो नित्यं वेदवेदांगपारगः

పూర్వకాలంలో గాలవుడు అనే ద్విజ మహాముని ఉండెను. అతడు నిత్యం స్వాధ్యాయనిరతుడై, వేదవేదాంగాలలో పారంగతుడు.

Verse 4

शुचिव्रतपरः शांतो देवद्विजपरायणः । कृतज्ञश्च सुशीलश्च यज्ञकर्मविचक्षणः

అతడు శుచివ్రతపరుడు, స్వభావశాంతుడు, దేవద్విజపరాయణుడు; కృతజ్ఞుడు, సుశీలుడు, యజ్ఞకర్మలలో విచక్షణుడు.

Verse 5

तस्यैवं वर्तमानस्य संप्राप्तं पश्चिमं वयः । अपुत्रस्य द्विजश्रेष्ठास्ततो दुःखं व्यजायत

ఇలా జీవించుచుండగా అతనికి పశ్చిమ వయస్సు (వృద్ధాప్యం) చేరెను; పుత్రుడు లేనందున, ఓ ద్విజశ్రేష్ఠా, అతనిలో దుఃఖము కలిగెను.

Verse 6

ततः सर्वं परित्यज्य गृहकृत्यं स भक्तिमान् । सूर्यमाराधयामास क्षेत्रेऽत्रैव समाहितः

అప్పుడు ఆ భక్తుడు సమస్త గృహకార్యాలను విడిచి, ఈ పవిత్ర క్షేత్రమందే మనస్సును ఏకాగ్రం చేసి, సూర్యదేవుని ఆరాధించాడు।

Verse 7

वटवृक्षं समाश्रित्य श्रद्धया परया युतः । स्थापयित्वा रवेरर्चां यथोक्तां पंचरात्रिके

వటవృక్షాన్ని ఆశ్రయించి, పరమ శ్రద్ధతో యుక్తుడై, పాంచరాత్ర విధానంలో చెప్పినట్లుగా రవి (సూర్య) ఆరాధనార్థం ప్రతిమను స్థాపించాడు।

Verse 8

वर्षास्वाकाशशायी च हेमंते जलसंश्रयः । पंचाग्निसाधको ग्रीष्मे निराहारो जितेन्द्रियः

వర్షాకాలంలో అతడు తెరిచిన ఆకాశం కింద శయనించేవాడు; హేమంతంలో నీటిని ఆశ్రయించేవాడు; గ్రీష్మంలో పంచాగ్ని తపస్సు చేసేవాడు—నిరాహారుడై, ఇంద్రియాలను జయించి।

Verse 9

ततः पंचदशे वर्षे संप्राप्ते भगवान्रविः । वटवृक्षं समाश्रित्य समीपस्थमुवाच तम्

ఆపై పదిహేనవ సంవత్సరం వచ్చినప్పుడు భగవాన్ రవి ప్రత్యక్షమయ్యాడు; వటవృక్షాన్ని ఆశ్రయించి, సమీపంలో ఉన్న అతనితో పలికాడు।

Verse 10

श्रीसूर्य उवाच । वरदोस्म्यद्य भद्रं ते वरं प्रार्थय गालव । अतिदुर्लभमप्याशु तव दास्याम्यसंशयम्

శ్రీ సూర్యుడు పలికెను—ఈ రోజు నేను నీకు వరదాతను; నీకు మంగళం కలుగుగాక. ఓ గాలవా, వరం కోరుకో; అది అత్యంత దుర్లభమైనదైనా, నేను దానిని నిస్సందేహంగా త్వరగా నీకు ప్రసాదిస్తాను।

Verse 11

गालव उवाच । अपुत्रोऽहं सुरश्रेष्ठ पश्चिमे वयसि स्थितः । तस्माद्देहि सुतं मह्यं वंशवृद्धिकरं परम्

గాలవుడు పలికెను—హే దేవశ్రేష్ఠా! నేను అపుత్రుడను, వయస్సు పశ్చిమ దశకు చేరాను. కావున నా వంశవృద్ధికి కారణమైన పరమ పుత్రుని నాకు ప్రసాదించండి.

Verse 15

सप्तम्यश्च द्विजश्रेष्ठ निराहारस्तु भक्तितः या । स प्राप्स्यति न संदेहः पुत्रं वंशविवर्धनम्

హే ద్విజశ్రేష్ఠా! ఎవడు భక్తితో సప్తమీనాడు నిరాహార వ్రతం ఆచరిస్తాడో, వాడు సందేహం లేక వంశవివర్ధక పుత్రుని పొందును.

Verse 16

एवमुक्त्वा च सप्ताश्वो विरराम दिवाकरः । गालवोऽपि प्रहृष्टात्मा जगाम निजमंदिरम्

ఇట్లు చెప్పి సప్తాశ్వుడైన దివాకరుడు (సూర్యుడు) మౌనమయ్యెను; గాలవుడూ హర్షభరిత హృదయంతో తన మందిరానికి వెళ్లెను.

Verse 17

नातिदीर्घेण कालेन ततस्तस्याभव तत्सुतः । यथोक्तस्तेन देवेन सर्वलक्षणलक्षितः

ఎక్కువ కాలం గడవకముందే అతనికి కుమారుడు జన్మించెను—ఆ దేవుడు చెప్పినట్లే—అతడు సమస్త శుభలక్షణాలతో అలంకృతుడై యుండెను.

Verse 18

ततश्चक्रे पिता नाम वटेश्वर इति स्वयम् । वटस्थेन यतो दत्तः संतुष्टेनांशुमालिना

అప్పుడు తండ్రి స్వయంగా అతనికి ‘వటేశ్వర’ అనే నామం పెట్టెను; ఎందుకంటే వటవృక్ష సమీపంలో నిలిచి ప్రసన్నుడైన అంశుమాలి (సూర్యుడు) అతనిని ప్రసాదించెను.

Verse 19

वटेश्वरसुतान्दृष्ट्वा पौत्रांश्च द्विजसत्तमाः । गालवः सूर्यमापन्नः कृत्वा सुविपुलं तपः

హే ద్విజశ్రేష్ఠులారా! వటేశ్వరుని కుమారులను, మనుమలను దర్శించి గాలవుడు అత్యంత మహత్తరమైన తపస్సు చేసి సూర్యలోకాన్ని పొందెను।

Verse 20

वटेश्वरोऽपि संज्ञाय पित्रा संस्थापितं रविम् । तदर्थं कारयामास प्रासादं सुमनोहरम्

వటేశ్వరుడుకూడా తన తండ్రి అక్కడ రవిని (సూర్యదేవుని) స్థాపించాడని గ్రహించి, ఆ ప్రయోజనార్థమే అతి మనోహరమైన ప్రాసాదాన్ని (మందిరాన్ని) నిర్మింపజేశాడు।

Verse 21

ततःप्रभृति लोके च स वटादित्यसंज्ञितः । पुत्रप्रदो ह्यपुत्राणां विख्यातो भुवनत्रये

అప్పటినుంచి లోకంలో ఆయన ‘వటాదిత్య’ అనే నామంతో ప్రసిద్ధుడయ్యాడు; సంతానంలేనివారికి కుమారప్రదాతగా త్రిభువనమంతటా ఖ్యాతి పొందాడు।

Verse 22

सप्तम्यां सूर्यवारेण उपवासपरायणः । यस्तं पूजयते भक्त्या सप्तर्मार्द्वादश क्रमात् । स प्राप्नोति सुतं श्रेष्ठं स्ववंशस्य विवर्धनम्

సప్తమీ తిథి ఆదివారంతో కలిసినప్పుడు ఉపవాసనిష్ఠుడై, క్రమంగా సప్తార్చనము మరియు ద్వాదశోపచార విధితో భక్తితో ఆయనను పూజించువాడు, తన వంశాన్ని వృద్ధి చేసే ఉత్తమ కుమారుని పొందును।

Verse 23

निष्कामो वा नरो यस्तु तं पूजयति मानवः । स मोक्षमाप्नुयान्नूनं दुर्लभं त्रिदशैरपि

కానీ నిష్కాముడై భక్తితో ఆయనను పూజించే మనిషి నిశ్చయంగా మోక్షాన్ని పొందును—అది దేవతలకైనా దుర్లభమే।

Verse 24

अथ गाथा पुरा गीता नारदेन सुरर्षिणा । दृष्ट्वा पुत्रप्रदं देवं वटादित्यं सुरेश्वरम्

అప్పుడు దేవర్షి నారదుడు పూర్వకాలంలో ఈ గాథను పాడెను—పుత్రప్రదుడైన సురేశ్వర వటాదిత్య దేవుని దర్శించి।

Verse 25

अपि वर्षशता नारी वंध्या वा दुर्भगापि वा । सांबसूर्यप्रसादेन सद्यो गर्भवती भवेत्

స్త్రీ వంద సంవత్సరాలైనా వంధ్యగా ఉన్నా, లేదా సంతానహీనురాలైనా, దుర్భాగ్యవతియైనా—సాంబసూర్య ప్రసాదంతో ఆమె వెంటనే గర్భవతిగా అవుతుంది।

Verse 26

किं दानैः किं व्रतैर्ध्यानैः किं जपैः सोपवासकैः । पुत्रार्थं विद्यमानेऽथ सांबसूर्ये सुरेश्वरे

పుత్రప్రాప్తి నిమిత్తం ఇక్కడ దేవాధిదేవుడైన సాంబసూర్యుడు స్వయంగా ఉన్నప్పుడు, దానాలు, వ్రతాలు, ధ్యానాలు, ఉపవాససహిత జపాలు ఎందుకు?

Verse 27

वर्षमेकं नरो भक्त्या यः पश्येत्सूर्यवासरे । कृतक्षणोऽत्र पुत्रं स लभते चोत्तमं सुखम्

ఒక పురుషుడు ఒక సంవత్సరం పాటు ప్రతి ఆదివారము భక్తితో దర్శనం చేస్తే, ఇక్కడ తన కాలాన్ని సఫలీకరించుకొని పుత్రుడిని మరియు ఉత్తమ సుఖాన్ని పొందుతాడు।

Verse 28

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन तं देवं यत्नतो द्विजाः । पश्येदात्महितार्थाय स्ववंशपरिवृद्धये

కాబట్టి, ఓ ద్విజులారా! ఆత్మహితార్థం మరియు స్వవంశ పరివృద్ధి కోసం, సమస్త ప్రయత్నాలతో జాగ్రత్తగా ఆ దేవుని దర్శించండి।