Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 8
Devanagari script
सर्वं कीर्तय वृत्तांतमद्यारण्यसमुद्भवम् । येन मे जायते स्वास्थ्यं श्रुत्वा मातस्तवास्यतः
Transliteration
sarvaṃ kīrtaya vṛttāṃtamadyāraṇyasamudbhavam | yena me jāyate svāsthyaṃ śrutvā mātastavāsyataḥ
Translation
ఈ రోజు అరణ్యంలో జరిగిన సమస్త వృత్తాంతమును చెప్పుము. అమ్మా, నీ నోట నుండే విని నా మనశ్శాంతి, ఆరోగ్యం పునఃప్రాప్తి చెందును.
Word by Word
सर्वम्everything
सर्वम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन
कीर्तयtell; recount
कीर्तय:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकीर्तय् (धातु; नामधातु from कीर्ति)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यम-पुरुष (2nd person), एकवचन
वृत्तान्तम्account; narrative
वृत्तान्तम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवृत्तान्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन
अद्यtoday/now
अद्य:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootअद्य (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक (temporal adverb)
अरण्यof the forest
अरण्य:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअरण्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन; समासाङ्ग (समुद्भवम् इत्यस्य)
समुद्भवम्arisen/originating
समुद्भवम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसम् + उद् + भू (धातु) → समुद्भव (कृदन्त-प्रातिपदिक; क्त)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (arisen/originated)
येनby which
येन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), एकवचन
मेfor me / my
मे:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन
जायतेarises; is produced
जायते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootजन् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन; आत्मनेपद
स्वास्थ्यम्health; well-being
स्वास्थ्यम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootस्वास्थ्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund/absolutive)
मातःO mother
मातः:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमातृ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन
तवyour
तव:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन
आस्यतःfrom (your) mouth
आस्यतः:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootआस्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (5th/Ablative), एकवचन
Speaker
Vatsa (the son/child)
Skanda Dialogue
Listener: Nandinī (mother)
Visual Art Cues
Scene: The son, now calm yet urgent, folds attention toward his mother and asks for the full forest incident, believing her spoken account will restore his well-being.
Characters & Entities
N
NandinīS
son (vatsa)F
forest (mahāraṇya/āraṇya)FAQs
Truthful narration and hearing dharmic events can steady the mind and restore inner balance.
The immediate focus is the forest incident within the chapter’s māhātmya; no named tīrtha appears in this line.
None.