Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 4

Devanagari script

तस्माद्भजस्व मां रक्तां नो चेद्यास्यामि संक्षयम् । कामबाणप्रदग्धा वै पुरोऽपि तव तापस । ततः स्त्रीवधपापेन लिप्यसे त्वं न संशयः

Transliteration

tasmādbhajasva māṃ raktāṃ no cedyāsyāmi saṃkṣayam | kāmabāṇapradagdhā vai puro'pi tava tāpasa | tataḥ strīvadhapāpena lipyase tvaṃ na saṃśayaḥ

Translation

కావున, అనురక్తురాలినైన నన్ను స్వీకరించుము, లేనిచో నేను నశించెదను. ఓ తపస్వీ, మన్మథ బాణములతో దహించబడుచు నీ ఎదుటనే ప్రాణములు విడిచెదను, అప్పుడు నిస్సందేహముగా నీవు స్త్రీహత్యా దోషమున చిక్కుకొందువు.

Word by Word

• तस्मात्: therefore
• तस्मात्: Hetu (Cause/हेतु)
• Type: Indeclinable
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: अव्यय (तस्मात्-प्रयोगः), हेतौ/तस्मात् = ‘therefore/from that’ (ablatival adverbial use)

• भजस्व: worship/serve (me)
• भजस्व: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भज् (धातु)
• Form: लोट् (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन; आत्मनेपदम्

• माम्: me
• माम्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, द्वितीया (Accusative), एकवचन

• रक्ताम्: red / blood-red (f.)
• रक्ताम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: रक्ता (कृदन्त-प्रातिपदिक; √रञ्ज्)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन; विशेषणम् (माम्)

• न: not
• न: Pratishedha (Negation/निषेध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (निषेध-अव्यय)
• Form: अव्यय, निषेध (negation particle)

• चेत्: if
• चेत्: Sambandha (Condition/शर्त)
• Type: Indeclinable
• Root: चेत् (अव्यय)
• Form: अव्यय, शर्तार्थक (conditional particle ‘if’)

• यास्यामि: I will go
• यास्यामि: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: या (धातु)
• Form: लृट् (Simple Future), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन; परस्मैपदम्

• संक्षयम्: destruction, ruin
• संक्षयम्: Gati-Karma/Phala (Goal/Result)
• Type: Noun
• Root: संक्षय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग (प्रयोगे नपुंसकत्वं सामान्यं), द्वितीया (Accusative), एकवचन; गत्यर्थक-क्रियायाः लक्ष्य/परिणाम

• कामबाणप्रदग्धा: burnt by the arrows of Kāma
• कामबाणप्रदग्धा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: काम-बाण-प्रदग्धा (प्रातिपदिक; प्रदग्धा = कृदन्त from √दह् with प्र-)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), एकवचन; तत्पुरुष-समासः (कामस्य बाणैः प्रदग्धा)

• वै: indeed
• वै: Sambandha (Emphasis)
• Type: Indeclinable
• Root: वै (अव्यय)
• Form: अव्यय, निश्चयार्थक/खलु-अर्थे (emphatic particle)

• पुरः: before, in front
• पुरः: Desha (Location/देश)
• Type: Indeclinable
• Root: पुरस् (अव्यय/प्रातिपदिक)
• Form: अव्यय, स्थानवाचक (adverb ‘in front/before’)

• अपि: even/also
• अपि: Sambandha (Addition)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: अव्यय, अपि = ‘also/even’

• तव: your
• तव: Sambandha (Possessor/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, षष्ठी (Genitive), एकवचन

• तापस: O ascetic
• तापस: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: तापस (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन

• ततः: then/thereupon
• ततः: Hetu/Anantarya (Sequence/Cause)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्यय, तस्मात्/ततः = ‘then/thereupon/from that’

• स्त्रीवधपापेन: by the sin of killing a woman
• स्त्रीवधपापेन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: स्त्री-वध-पाप (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (Instrumental), एकवचन; तत्पुरुषः (स्त्रियाः वधः → स्त्रीवधः; स्त्रीवधस्य पापम्)

• लिप्यसे: you become tainted
• लिप्यसे: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: लिप् (धातु)
• Form: लट् (Present), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन; आत्मनेपदम्

• त्वम्: you
• त्वम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, प्रथमा (Nominative), एकवचन

• न: no/not
• न: Pratishedha (Negation/निषेध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (निषेध-अव्यय)
• Form: अव्यय, निषेध

• संशयः: doubt
• संशयः: Pratijna (Assertion)
• Type: Noun
• Root: संशय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), एकवचन; ‘न संशयः’ = नास्ति संशयः

Speaker

Menakā

Visual Art Cues

Scene: A passionate woman confronts a forest-dwelling ascetic, pleading with urgency; the ascetic stands composed, holding a kamaṇḍalu and staff, while the atmosphere suggests a moral trial.

Characters & Entities

• Menakā
• tāpasa (ascetic)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Dharma is tested not only by desire but by fear and coercion; the righteous must discern manipulation and uphold vows without harming others.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The verse assumes a tīrtha setting in the chapter, but does not name the site explicitly.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; the verse discusses pāpa (sin) implications—especially strīvadhapāpa—rather than a specific rite.