
ఈ అధ్యాయంలో ధర్మానికి ఆశ్రయమైన తీర్థప్రదేశంలో సంక్షిప్తమైన కానీ గంభీరమైన ధార్మిక-నైతిక సంభాషణ వస్తుంది. మేనక తాను దివ్యలోక అప్సరా/వేశ్యాగణానికి చెందినదని చెప్పి ఒక బ్రాహ్మణ తపస్విని చూసి కామాభిలాషను వ్యక్తం చేస్తుంది; అతడు కామదేవుని వలె ఉన్నాడని చెప్పి ఆకర్షణ వల్ల కలిగే శరీర-మనో విక్షోభాలను వివరిస్తుంది. అతడు అంగీకరించకపోతే తాను నశిస్తానని, అప్పుడు స్త్రీహింస పాపం వల్ల అతనికి నింద వస్తుందని చెప్పి ఒత్తిడి చేస్తుంది. తపస్వి శివాజ్ఞకు లోబడి వ్రతధారులైన తమ సముదాయ ధర్మాన్ని చెప్పి బ్రహ్మచర్య రక్షణను ప్రతిపాదిస్తాడు. బ్రహ్మచర్యం అన్ని వ్రతాలకు మూలం, ముఖ్యంగా శివభక్తులకు అని, పాశుపత వ్రతంలో ఒక్కసారి కూడా కామస్పర్శం జరిగితే ఎంతో తపస్సు కూడా నశించవచ్చని అంటాడు. స్త్రీసంగం—స్పర్శ, దీర్ఘ సాన్నిధ్యం, మాటలాడటమూ—వ్రతభంగ ప్రమాదంగా భావించి, వ్యక్తులను దూషించకుండా వ్రతశుద్ధి కాపాడటమే లక్ష్యమని స్పష్టం చేస్తాడు. చివరికి మేనక త్వరగా వెళ్లి ఇతరత్ర తన కోరిక నెరవేర్చుకోవాలని ఆదేశిస్తాడు; తద్వారా తపస్వి నియమశీలత, తీర్థంలోని ధార్మిక వాతావరణం రక్షితమవుతాయి.
Verse 1
। मेनकोवाच । अन्यास्ता नायिका विप्र यासां धर्मस्त्वयोदितः । स्वेच्छाचारविहारिण्यो वयं वेश्या दिवौकसाम्
మేనక చెప్పింది—హే విప్రా, నీవు చెప్పిన ధర్మమున్న ఆ నాయికలు వేరే; మేము స్వేచ్ఛాచారిణులు, దివౌకసుల వేశ్యలము.
Verse 2
स त्वं वद महाभाग कस्माद्देशात्समागतः । मम चित्तहरो वापि तीर्थे धर्मिष्ठसंश्रये
కాబట్టి హే మహాభాగ, చెప్పుము—నీవు ఏ దేశం నుండి వచ్చితివి? మరియు ఈ ధర్మిష్ఠుల ఆశ్రయమైన తీర్థంలో నా చిత్తాన్ని ఎందుకు హరించితివి?
Verse 3
त्वां दृष्ट्वाहं महाभाग कामदेव समाकृतिम् । पुलकांचितसर्वांगी कामबाणप्रपीडिता
హే మహాభాగ, కామదేవుని వంటి నీ రూపాన్ని చూచి నేను సర్వాంగమున పులకించితిని; కామబాణములచే పీడితురాలనయ్యాను.
Verse 4
तस्माद्भजस्व मां रक्तां नो चेद्यास्यामि संक्षयम् । कामबाणप्रदग्धा वै पुरोऽपि तव तापस । ततः स्त्रीवधपापेन लिप्यसे त्वं न संशयः
కావున, అనురక్తురాలినైన నన్ను స్వీకరించుము, లేనిచో నేను నశించెదను. ఓ తపస్వీ, మన్మథ బాణములతో దహించబడుచు నీ ఎదుటనే ప్రాణములు విడిచెదను, అప్పుడు నిస్సందేహముగా నీవు స్త్రీహత్యా దోషమున చిక్కుకొందువు.
Verse 5
तापस उवाच । वयं व्रतधराः सुभ्रु ब्रह्मचर्यपरायणाः । मूर्खाः कामविधौ भद्रे निरताः शिवशासने
తపస్వి పలికెను: ఓ సుందరీ, మేము వ్రతధారులము మరియు బ్రహ్మచర్య పరాయణులము. ఓ కల్యాణీ, కామకలాపములందు మేము అజ్ఞానులము, శివుని శాసనమునందు మాత్రమే నిరతులము.
Verse 6
सर्वेषां व्रतिनां मूलं ब्रह्मचर्यमुदाहृतम् । विशेषाच्छिवभक्तानामेवं भूयो विधास्यसि
సమస్త వ్రతధారులకు బ్రహ్మచర్యమే మూలమని చెప్పబడినది, విశేషించి శివభక్తులకు. కావున నీవు మరల ఇట్లు ప్రవర్తించకూడదు.
Verse 7
अपि वर्षशतं साग्रं यत्तपः कुरुते व्रती । सकृत्स्त्रीसंगमान्नाशं याति पाशुपतस्य च
వ్రతధారి నూరేళ్లకు పైగా తపస్సు చేసినప్పటికీ, ఒక్కసారి స్త్రీ సాంగత్యము చేసినచో అతని తపస్సు మరియు పాశుపత వ్రతము నాశనమగును.
Verse 8
मां च पाशुपतं लुब्धा कस्मात्त्वं भीरु भाषसे । ईदृक्पापतमं कर्म गर्हितं शिवशासने
ఓ భీరువు, లోభముతో నాలాంటి పాశుపతునితో ఎందులకు ఇట్లు మాట్లాడుచున్నావు? ఇట్టి మహాపాప కార్యము శివశాసనమునందు నిందింపబడినది.
Verse 9
यः स्त्रीं भजति पापात्मा वृथा पाशुपतव्रती । सोऽतीतान्दश चाधाय पुरुषान्नरके पचेत्
వృథా పాశుపతవ్రతిని అని చెప్పుకొని స్త్రీని సేవించే పాపాత్ముడు, మరి పది మందిని కూడా పతనానికి లాగి నరకంలో దహించబడతాడు।
Verse 10
आस्तां तावत्समा संगं संस्पर्शं च वरानने । संभाषमपि पापाय स्त्रीभिः पाशुपतस्य च
ఓ వరాననే, దీర్ఘసంగమూ స్పర్శమూ అయితే మరీ దూరం—పాశుపతధర్మాన్ని అనుసరించేవానికి స్త్రీలతో సంభాషణ కూడా పాపహేతువే।
Verse 11
तस्माद् द्रुततरं गच्छ स्थानादस्माद्वरांगने । यत्रावाप्स्यसि चाभीष्टं तत्र त्वं गन्तुमर्हसि
కాబట్టి, ఓ వరాంగనే, ఈ స్థలంనుంచి మరింత వేగంగా వెళ్లిపో. నీకు అభీష్టము లభించే చోటుకే నీవు వెళ్లుట యోగ్యం।