Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 23

Devanagari script

चमत्कारपुरं क्षेत्रं शक्र सिद्धिप्रदायकम् । तस्मात्तत्र द्रुतं गत्वा तद्वधार्थं तपः कुरु

Transliteration

camatkārapuraṃ kṣetraṃ śakra siddhipradāyakam | tasmāttatra drutaṃ gatvā tadvadhārthaṃ tapaḥ kuru

Translation

చమత్కారపురం అనే క్షేత్రం శక్రుడు (ఇంద్రుడు)కు సిద్ధిని ప్రసాదించేది; కనుక త్వరగా అక్కడికి వెళ్లి శత్రువధార్థం తపస్సు చేయుము।

Word by Word

• चमत्कारपुरम्: the city named Camatkāra
• चमत्कारपुरम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: चमत्कार + पुर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (camatkārasya puram)

• क्षेत्रम्: holy place
• क्षेत्रम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: क्षेत्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• शक्र: O Śakra (Indra)
• शक्र: Sambodhana (Address)
• Type: Noun
• Root: शक्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन

• सिद्धिप्रदायकम्: bestowing success
• सिद्धिप्रदायकम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सिद्धि + प्रदायक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (siddheḥ pradāyakam)

• तस्मात्: therefore
• तस्मात्: Hetu (Cause/हेतु)
• Type: Indeclinable
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पञ्चमी-एकवचनरूपेण हेत्वर्थक-अव्ययप्रयोग (therefore/from that reason)

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Locus/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: देशवाचक-अव्यय (locative adverb)

• द्रुतम्: quickly
• द्रुतम्: Kriya-visheshana (Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: द्रुतम् (अव्यय)
• Form: क्रियाविशेषण-अव्यय (adverb)

• गत्वा: having gone
• गत्वा: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय (Gerund/Absolutive), पूर्वक्रिया

• तद्: of him/that
• तद्: Sambandha (Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), एकवचन (समासपूर्वपद)

• वधार्थम्: for (his) slaying
• वधार्थम्: Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
• Type: Noun
• Root: वध + अर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; चतुर्थी/षष्ठी-तत्पुरुषार्थे (vadhāya/ vadhārtham = for killing)

• तपः: austerity
• तपः: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तपस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• कुरु: do
• कुरु: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: लोट्-लकार (Imperative), मध्यम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद

Speaker

Narrative voice (contextual; likely a divine advisor addressing Indra)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Camatkārapura

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Śaunaka and the Naimiṣāraṇya sages

Visual Art Cues

Scene: Viṣṇu points the way toward Camatkārapura, instructing Indra to go swiftly and perform tapas aimed at defeating the dānava; the kṣetra is envisioned as radiant and wonder-filled (camatkāra).

Characters & Entities

• Camatkārapura
• Śakra (Indra)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Sacred geography empowers dharmic victory: tapas performed in a sanctified kṣetra bears swift, decisive fruit.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Camatkārapura is praised as a kṣetra that grants Śakra (Indra) siddhi.

What ritualistic prescription is mentioned?

The prescription is tapas (austerity/penance) undertaken after quickly traveling to the kṣetra.