Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 89

Devanagari script

क्व सा भक्तिः क्व सा प्रीतिः क्व सा तुष्टिः क्व सा दया । निगदन्तं सुदीनं मां संभाषयसि नो यतः

Transliteration

kva sā bhaktiḥ kva sā prītiḥ kva sā tuṣṭiḥ kva sā dayā | nigadantaṃ sudīnaṃ māṃ saṃbhāṣayasi no yataḥ

Translation

ఆ భక్తి ఎక్కడ, ఆ ప్రీతి ఎక్కడ, ఆ తృప్తి ఎక్కడ, ఆ దయ ఎక్కడ—నేను అత్యంత దీనంగా విలపిస్తున్నా, నాతో నీవెందుకు మాటలాడవు?

Word by Word

• क्व: where?
• क्व: Sambandha (Interrogative/प्रश्न)
• Type: Indeclinable
• Root: क्व (अव्यय)
• Form: अव्यय; प्रश्नार्थक-अव्यय (interrogative adverb: “where?”)

• सा: that (she/that)
• सा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; सर्वनाम (pronoun)

• भक्तिः: devotion
• भक्तिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: भक्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

• क्व: where?
• क्व: Sambandha (Interrogative/प्रश्न)
• Type: Indeclinable
• Root: क्व (अव्यय)
• Form: अव्यय; प्रश्नार्थक-अव्यय

• सा: that
• सा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम

• प्रीतिः: affection, love
• प्रीतिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: प्रीति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• क्व: where?
• क्व: Sambandha (Interrogative/प्रश्न)
• Type: Indeclinable
• Root: क्व (अव्यय)
• Form: अव्यय; प्रश्नार्थक-अव्यय

• सा: that
• सा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम

• तुष्टिः: contentment, satisfaction
• तुष्टिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तुष्टि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• क्व: where?
• क्व: Sambandha (Interrogative/प्रश्न)
• Type: Indeclinable
• Root: क्व (अव्यय)
• Form: अव्यय; प्रश्नार्थक-अव्यय

• सा: that
• सा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम

• दया: compassion
• दया: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: दया (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• निगदन्तम्: speaking, uttering
• निगदन्तम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: निगद् (धातु) + शतृ (कृदन्त)
• Form: वर्तमानकाले शतृ-प्रत्ययान्त कृदन्त; पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; “speaking/uttering”

• सुदीनम्: very miserable, wretched
• सुदीनम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: सु (उपसर्ग/अव्यय) + दीन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण

• माम्: me
• माम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तमपुरुष-सर्वनाम; द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन

• संभाषयसि: you speak to, address
• संभाषयसि: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: सम् + भाष् (धातु)
• Form: लट् (Present), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन; परस्मैपद

• नः: of us/our
• नः: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तमपुरुष-सर्वनाम; षष्ठी (6th/Genitive) बहुवचन (enclitic)

• यतः: because, since
• यतः: Hetu (Cause/हेतु)
• Type: Indeclinable
• Root: यतः (अव्यय)
• Form: अव्यय; कारणार्थक/सम्बन्धबोधक (indeclinable: “since/because/whence”)

Speaker

Narrated in Sūta’s discourse (a lamenting man within the story-episode)

Skanda Dialogue

Listener: Sūta (Sūtanandana)

Visual Art Cues

Scene: A solitary figure in distress, hands raised in plaintive questioning, eyes wet with tears, in a wilderness edge near a path—suggesting separation and abandonment before the arrival of companions.

Characters & Entities

• Beloved (implicit addressee)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The verse exposes how expectation from worldly relationships can intensify suffering; Purāṇic dharma points beyond such dependence toward steadiness and higher refuge.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No specific site is named in this verse; it is part of the Nāgarakhaṇḍa Tīrthamāhātmya storyline.

What ritualistic prescription is mentioned?

None.