Adhyaya 28

Verse 1

। सूत उवाच । तस्यां देवसभायां च संस्थिता ये द्विजोत्तमाः । प्रभासादीनि तीर्थानि मूर्तानि सकलानि च

సూతుడు పలికెను—ఆ దేవసభలో శ్రేష్ఠ ద్విజులు నిలిచియుండిరి; ప్రభాసాది సమస్త తీర్థములు కూడా మూర్తిమంతమై ప్రత్యక్షరూపంగా అక్కడ ఉండెను।

Verse 2

तानि श्रुत्वा वचस्तस्य देवाचार्यस्य तादृशम् । भयं कृत्वा महच्चित्ते प्रोचुश्च त्रिदिवेश्वरम्

దేవాచార్యుని అటువంటి వచనములు విని వారి హృదయమందు మహాభయం కలిగి, వారు త్రిదివేశ్వరునితో పలికిరి।

Verse 3

यद्येवं देवदेवेश भविष्य त्यशुभं युगम् । वयं नाशं समेष्यामो न स्थास्यामो जगत्त्रये

ఇది నిజమైతే, హే దేవదేవేశ! అశుభ యుగము రానున్నది; మేము నాశమును పొందుదుము, త్రిలోకములలో స్థిరంగా ఉండలేము।

Verse 4

पुरंदराद्य चास्माकं स्थानं किंचित्प्रदर्शय । तस्मात्कीर्तय नः स्थानं किंचित्क्वापि पुरंदर

హే పురందరా! ఈ రోజు మాకు ఏదైనా ఆశ్రయస్థానాన్ని చూపుము; అందువల్ల హే పురందరా, ఎక్కడైనా నివసించదగిన ఏదైనా నివాసస్థానాన్ని మాకు ప్రకటించుము।

Verse 5

यदाश्रित्य नयिष्यामो रौद्रं कलियुगं विभो । अस्पृष्टानि नरैर्म्लेच्छैः प्रभावसहितानि च । पाताले स्वर्गलोके वा मर्त्ये वा सुरसत्तम

హే విభో! ఏ (స్థల) ఆశ్రయంతో మేము భయంకరమైన కలియుగాన్ని దాటగలమో—మ్లేచ్ఛ మనుష్యుల స్పర్శకు అందని, పవిత్ర ప్రభావంతో యుక్తమైనది—పాతాళంలోనైనా, స్వర్గలోకంలోనైనా, మర్త్యలోకంలోనైనా, హే దేవశ్రేష్ఠా!

Verse 6

तेषां तद्वचनं श्रुत्वा कृपाविष्टः शतक्रतुः । प्रोवाच ब्राह्मणश्रेष्ठं भूय एव बृहस्पतिम्

వారి మాటలు విని శతక్రతు (ఇంద్రుడు) కరుణతో నిండిపోయెను; తరువాత బ్రాహ్మణశ్రేష్ఠుడైన బృహస్పతిని మళ్లీ ఉద్దేశించి పలికెను।

Verse 7

अस्पृष्टं कलिना स्थानं किंचि द्वद बृहस्पते । समाश्रयाय तीर्थानां यदि वेत्सि जगत्त्रये

హే బృహస్పతే! కలి స్పర్శలేని ఏదైనా స్థలాన్ని చెప్పుము, అది తీర్థాలకు సామాన్య ఆశ్రయమగునట్లు—నీవు త్రిలోకములలో దానిని తెలిసి ఉంటే।

Verse 8

शक्रस्य तद्वचः श्रुत्वा चिरं ध्यात्वा वृहस्पतिः । तत्र प्रोवाच तीर्थानि भया द्भीतानि हर्षयन्

శక్రుని మాటలు విని బృహస్పతి చాలాసేపు ధ్యానించి ఆలోచించెను; తరువాత అక్కడే భయంతో భీతులైన తీర్థాలను హర్షింపజేస్తూ పలికెను।

Verse 9

हाटकेश्वरमित्युक्तमस्ति क्षेत्रमनुत्तमम् । लिंगस्य पतनाज्जातं देवदेवस्य शूलिनः

హాటకేశ్వరమని ప్రసిద్ధమైన అనుత్తమ క్షేత్రమొకటి ఉంది; అది దేవదేవుడు త్రిశూలధారి శివుని లింగం అవతరించి పడుటవలన జన్మించింది.

Verse 10

यत्र पूर्वं तपस्तप्तं विश्वामित्रेण धीमता । त्रिशंकोर्भूमिपालस्य कृते तीर्थे महात्मना

ఇదే ఆ తీర్థం; పూర్వకాలంలో ధీమంతుడైన మహాత్ముడు విశ్వామిత్రుడు ఇక్కడ ఘోర తపస్సు చేసి, భూపాలుడు త్రిశంకు హితార్థం ఈ తీర్థాన్ని స్థాపించాడు.

Verse 11

यत्र स्थित्वा सभूपालस्त्रिशंकुः पापवर्जितः । चण्डालत्वं परित्यज्य सदेह स्त्रिदिवं गतः

ఆ స్థలంలో నిలిచి భూపాలుడు త్రిశంకు పాపరహితుడయ్యాడు; చండాలత్వాన్ని విడిచి, తన దేహంతోనే స్వర్గానికి చేరాడు.

Verse 12

यत्र शक्रसमादेशात्पूरितं पांसुभिः पुरा । संवर्तकेन रौद्रेण वायुना तीर्थमुत्तमम्

అక్కడే పూర్వకాలంలో శక్రుడు (ఇంద్రుడు) ఆజ్ఞాపించగా, సంభర్తక అనే ప్రళయకారి రౌద్ర వాయువు ఆ ఉత్తమ తీర్థాన్ని ధూళితో నింపింది.

Verse 13

यत्र रक्षत्यधस्ताच्च स स्वयं हाटकेश्वरः । उपरिष्टात्प्रदेशं च कलौ देवोऽचलेश्वरः

అక్కడ దిగువ ప్రాంతాన్ని స్వయంగా హాటకేశ్వరుడు రక్షిస్తాడు; అలాగే కలియుగంలో పై ప్రాంతాన్ని దేవుడు అచలేశ్వరుడు కాపాడుతాడు.

Verse 14

हाटकेश्वरमाहात्म्यादस्पृष्टं कलिना हि तत् । पंचक्रोशप्रमाणेन अचलेश्वरजेन च

హాటకేశ్వర మహాత్మ్య ప్రభావంతో ఆ క్షేత్రం కలిచే అస్పృశ్యమైంది. అది ఐదు క్రోశాల పరిమితిలో ఉండి, అచలేశ్వరుని నుండి ఉద్భవించిన శక్తిచేత కూడా రక్షితమైంది।

Verse 15

तस्मास्वांशेन गच्छंतु तत्र तीर्थान्यशेषतः । तेषां कलिभयं शक्र नैव तत्रास्त्यसंशयम्

కాబట్టి సమస్త తీర్థాలు తమ తమ అంసాలతో సహా సంపూర్ణంగా అక్కడికి వెళ్లుగాక. హే శక్రా, అక్కడ వారికి కలిభయం లేదు—ఇందులో సందేహం లేదు।

Verse 16

तच्छ्रुत्वा वचनं तस्य सर्वतीर्थानि तत्क्षणात् । हाटकेश्वरसंज्ञं तत्क्षेत्रं जग्मुर्द्विजोत्तमाः

ఆయన వాక్యాన్ని విని సమస్త తీర్థాలు ఆ క్షణమే హాటకేశ్వర అనే ఆ పవిత్ర క్షేత్రానికి వెళ్లాయి, హే ద్విజోత్తమా।

Verse 17

यज्ञोपवीतमात्राणि कृत्वा स्थानानि चात्मनः । क्षेत्रमासादयामासुस्तत्सर्वहि द्विजोत्तमाः

యజ్ఞోపవీతమాత్ర చిహ్నంతో తమ తమ స్థానాలను స్థాపించుకొని వారు అందరూ ఆ క్షేత్రాన్ని చేరారు, హే ద్విజోత్తమా।

Verse 18

एतस्मात्कारणाजात क्षेत्रं पुण्यतमं हि तत् । हाटकेश्वरदेवस्य महापातकनाशनम्

ఈ కారణంతో ఆ క్షేత్రం పరమ పుణ్యమయమైంది. అది హాటకేశ్వర దేవుని ధామం; మహాపాతకాలను కూడా నశింపజేస్తుంది।

Verse 19

ऋषय ऊचुः । अत्याश्चर्यमिदं सूत यत्त्वयैतदुदाहृतम् । संगमं सर्वतीर्थानां क्षेत्रे तत्र प्रकीर्तितम्

ఋషులు పలికిరి—హే సూతా! నీవు ప్రకటించినది మహా ఆశ్చర్యము; ఆ క్షేత్రములో సమస్త తీర్థముల సంగమము ప్రసిద్ధమని చెప్పితివి।

Verse 20

तावन्मात्रप्रभावाणि तत्स्थानि प्रभवंति किम् । तानि तीर्थानि नो ब्रूहि विस्तरेण महामते

అక్కడ ఉన్న ఆ తీర్థస్థానముల ప్రభావము ఎంత, ఏ విధమైనది? హే మహామతీ, ఆ తీర్థములను మాకు విస్తారముగా వివరించుము।

Verse 21

नामतः स्थानतश्चैव तथा चैव प्रभावतः । सर्वाण्यपिमहाभाग परं कौतूहलं हि नः

హే మహాభాగా! నామముచేత, స్థానముచేత, అలాగే ప్రభావముచేత—అవి అన్నిటినీ తెలుసుకొనుటకు మాకు పరమ కౌతూహలము కలదు।

Verse 22

सूत उवाच । तिस्रः कोट्योऽर्धकोटिश्च तीर्थानां द्विजसत्तमाः । हाटकेश्वरजं क्षेत्रं व्याप्य सर्वं व्यवस्थिताः

సూతుడు పలికెను—హే ద్విజశ్రేష్ఠులారా! మూడు కోట్లు మరియు మరొక అర్ధకోటి తీర్థములు హాటకేశ్వర క్షేత్రమంతటా వ్యాపించి స్థాపితమై యున్నవి।

Verse 23

न तेषां कीर्तनं शक्यं कर्तुं वर्षशतैरपि । तथा स्वायंभुवस्यादौ कल्पस्य प्रथमस्य च

ఆ తీర్థముల కీర్తన గాని లెక్కింపు గాని వందల సంవత్సరములలోనూ సాధ్యము కాదు; స్వాయంభువ యుగాది నుండీ, మొదటి కల్పాది నుండీ అట్లే ఉంది।

Verse 24

कृतः समाश्रयस्तत्र क्षेत्रे तीर्थैः शुभावहे । बहुत्वादथ कालस्य बहूनि द्विजसत्तमाः

ఆ శుభప్రదమైన, క్షేమదాయకమైన క్షేత్రంలో తీర్థాలు సమాన ఆశ్రయాన్ని పొందినవి; కాని కాలం విస్తరించగా, ఓ ద్విజశ్రేష్ఠులారా, అనేక (తీర్థాలు) మార్పునకు లోనయ్యాయి।

Verse 25

उच्छेदं संप्रयातानि तीर्थान्यायतनानि च । यान्यहं वेद कार्त्स्न्येन प्रभावसहितानि च । तानि वः कीर्तयिष्यामि शृणुध्वं सुसमाहिताः

అనేక తీర్థాలు మరియు దేవాలయస్థానాలు లుప్తమయ్యాయి. అయితే నేను ప్రభావసహితంగా సంపూర్ణంగా తెలిసినవాటిని మీకు వర్ణిస్తాను; మీరు సంపూర్ణ ఏకాగ్రతతో వినండి।

Verse 26

येषां संश्रवणादेव नरः पापात्प्रमुच्यते । ध्यानात्स्नानात्तथा दानात्स्पर्शनाद्विजसत्तमाः

వాటి గురించి కేవలం వినడమే పాపముక్తిని ఇస్తుంది; అలాగే వాటిని ధ్యానించడం, అక్కడ స్నానం చేయడం, దానం చేయడం, భక్తితో స్పర్శించడం వలన కూడా—ఓ ద్విజశ్రేష్ఠులారా।