Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 5

Devanagari script

स च पूजयते लिंगं किंचिन्मठपतिः स्थितः । स यत्किंचिदवाप्नोति वस्त्राद्यं च तथा परम्

Transliteration

sa ca pūjayate liṃgaṃ kiṃcinmaṭhapatiḥ sthitaḥ | sa yatkiṃcidavāpnoti vastrādyaṃ ca tathā param

Translation

అతడు ఒక మఠాధిపతిగా అక్కడ నివసిస్తూ లింగాన్ని పూజించెను. అతనికి ఏదైన లభించినది—వస్త్రాదులు మరియు మరెన్నో—

Word by Word

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम

• च: and
• च: Connector (समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयबोधक

• पूजयते: worships
• पूजयते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: पूज् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), प्रथम-पुरुष, एकवचन; आत्मनेपद

• लिङ्गम्: the liṅga
• लिङ्गम्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: लिङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन

• किञ्चित्: somewhat; a little
• किञ्चित्: Kriya-visheshana (Degree/परिमाण)
• Type: Indeclinable
• Root: किञ्चित् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययीभूत सर्वनाम; परिमाणवाचक (indefinite quantifier)

• मठपतिः: abbot; head of a monastery
• मठपतिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मठ (प्रातिपदिक) + पति (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष समास (‘मठस्य पतिः’); पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• स्थितः: remaining; being (there)
• स्थितः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: स्था (धातु)
• Form: भूतकर्मणि/कर्तरि कृदन्त (past participle, ‘standing/remaining’); पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘सः/मठपतिः’ इत्यस्य विशेषण

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• यत्: whatever
• यत्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्धसूचक सर्वनाम

• किञ्चित्: anything
• किञ्चित्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Indeclinable
• Root: किञ्चित् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययीभूत सर्वनाम; अनिश्चितवाचक (indefinite)

• अवाप्नोति: obtains
• अवाप्नोति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अव-आप् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• वस्त्राद्यम्: clothes and the like
• वस्त्राद्यम्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वस्त्र (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष समास (‘वस्त्रं आदिः यस्य/वस्त्रादि’); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• च: and
• च: Connector (समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयबोधक

• तथा: also; likewise
• तथा: Connector/Adverbial (समुच्चय/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय/तुल्यताबोधक (adverb)

• परम्: other (things); further (gain)
• परम्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘वस्त्राद्यम्’ इत्यस्य समुच्चितम्

Speaker

Sūta (contextual continuation)

Skanda Dialogue

Listener: Ṛṣayaḥ

Visual Art Cues

Scene: A maṭha-pati in simple robes performs liṅga-pūjā with flowers and water; nearby are folded cloth bundles and goods received as offerings, hinting at accumulating wealth.

Characters & Entities

• Śiva-liṅga
• maṭhapati (monastery head)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Devotional practice (liṅga-pūjā) is shown alongside worldly gain, setting up a test of dharma regarding attachment and generosity.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The episode remains within the Vidiśā-region narrative of Nāgarakhaṇḍa’s Tīrthamāhātmya, where sacred setting frames moral instruction.

What ritualistic prescription is mentioned?

Liṅga-pūjā (worship of the Śiva-liṅga) is referenced, though no detailed procedure is specified.