Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 169

Devanagari script

निशाचरस्य धर्मेण यस्मादूढा सुता मम । निशाचरो भवानस्तु कर्मणानेन सांप्रतम्

Transliteration

niśācarasya dharmeṇa yasmādūḍhā sutā mama | niśācaro bhavānastu karmaṇānena sāṃpratam

Translation

నిశాచరధర్మమున నా కుమార్తెను నీవు హరించి గ్రహించితివి; కనుక ఈ కర్మఫలముచేతనే, ఇప్పుడే, నీవు నిశాచరుడవు కావుగాక।

Word by Word

• निशाचरस्य: of the night-roamer (rākṣasa)
• निशाचरस्य: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: निशाचर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन

• धर्मेण: by the custom/law
• धर्मेण: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: धर्म (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन

• यस्मात्: because/from which (reason)
• यस्मात्: Hetu (Cause/हेतु)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th), एकवचन; सम्बन्धवाचक (relative)

• ऊढा: married off/abducted
• ऊढा: Karta (Predicate/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: वह् (धातु) → ऊढ (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; क्त-प्रत्यय (married/carried away)

• सुता: daughter
• सुता: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सुत (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• मम: my
• मम: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तमपुरुष-सर्वनाम, षष्ठी (6th), एकवचन

• निशाचरः: a night-roamer (rākṣasa)
• निशाचरः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: निशाचर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• भवान्: you (sir)
• भवान्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: भवत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; मध्यमपुरुष-आदरार्थ सर्वनाम

• अस्तु: may (you) be/let (you) be
• अस्तु: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)
• Form: लोट् (आज्ञार्थ/imperative), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपदम्; आशीर्लिङ्गार्थे (let it be)

• कर्मणा: by deed/action
• कर्मणा: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: कर्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन

• अनेन: by this
• अनेन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन

• साम्प्रतम्: now, at present
• साम्प्रतम्: Adhikarana (Time/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: साम्प्रतम् (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्यय (now/at present)

Speaker

Bhārgava (the brāhmaṇa father)

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: the accused addressed as ‘bhavān’

Visual Art Cues

Scene: Bhārgava stands with raised hand in a commanding mudrā, eyes blazing; the accused stands startled as the curse lands; the maiden remains downcast; witnesses recoil, sensing the metaphysical shift toward niśācara-hood.

Characters & Entities

• Bhārgava
• Niśācara

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

One becomes shaped by one’s actions: adharma performed like a predator yields a fitting karmic identity.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No specific tīrtha is cited in this verse; the tīrtha-māhātmya frame contextualizes the moral episode.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it declares a curse based on karmic correspondence.