Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 149

Devanagari script

एतस्मिन्नेव काले तु भार्गवो मुनिसत्तमः । कुशलः सर्वशास्त्रेषु वेदवेदांग पारगः

Transliteration

etasminneva kāle tu bhārgavo munisattamaḥ | kuśalaḥ sarvaśāstreṣu vedavedāṃga pāragaḥ

Translation

అదే సమయంలో మునిశ్రేష్ఠుడు భార్గవుడు అక్కడ ఉండెను—అతడు సమస్త శాస్త్రాలలో నిపుణుడు, వేదవేదాంగాలలో పారంగతుడు।

Word by Word

• एतस्मिन्: in this
• एतस्मिन्: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः (7th/Locative), एकवचनम्; विशेषणरूपेण (in this)

• एव: indeed/just
• एव: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: निपात (particle/emphasis)

• काले: at the time
• काले: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: काल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः (7th/Locative), एकवचनम्

• तु: but/then
• तु: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: निपात (contrastive particle)

• भार्गवः: Bhārgava (a sage)
• भार्गवः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: भार्गव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (1st/Nominative), एकवचनम्

• मुनिसत्तमः: best of sages
• मुनिसत्तमः: Karta (Apposition/कर्ता-विशेषण)
• Type: Noun
• Root: मुनि (प्रातिपदिक) + सत्तम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (munīnām sattamaḥ)

• कुशलः: skilled
• कुशलः: Karta (Predicate adjective/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: कुशल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम्

• सर्वशास्त्रेषु: in all treatises
• सर्वशास्त्रेषु: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक) + शास्त्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, बहुवचनम्; कर्मधारयः (sarvāṇi śāstrāṇi)

• वेदवेदाङ्गपारगः: versed in the Vedas and Vedāṅgas
• वेदवेदाङ्गपारगः: Karta (Predicate adjective/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: वेद (प्रातिपदिक) + वेदाङ्ग (प्रातिपदिक) + पारग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; समाहार/द्वन्द्व-पूर्वपदसमासः (वेद+वेदाङ्ग) तत्पुरुषेण पारगः (tayoḥ pāragaḥ)

Speaker

Narrator

Visual Art Cues

Scene: A venerable Bhārgava sage in an āśrama setting, surrounded by palm-leaf manuscripts, students, and ritual implements; aura of learning and calm authority.

Characters & Entities

• Bhārgava
• Veda
• Vedāṅga
• Bhṛgu (implied lineage)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Purāṇic tīrtha stories honor Vedic learning as a pillar of dharma, presenting realized sages as exemplars of śāstra-guided life.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The verse introduces a sage within the ongoing tīrtha narrative; the site is part of the Nāgara Khaṇḍa’s Tīrthamāhātmya setting but is not specified in this line.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it is a narrative introduction emphasizing the sage’s qualifications.