Adhyaya 263

Verse 1

ईश्वर उवाच । यदि चेत्तामसं कर्म त्यक्त्वा कर्मसु जायते । तदा ज्ञानमयो योगी जीवतां मोक्षदायकः

ఈశ్వరుడు పలికెను—తామసకర్మను విడిచి ధర్మోచిత కర్మలలో నిమగ్నుడైనవాడు, జ్ఞానమయుడైన యోగి, జీవించుచుండగానే మోక్షదాత అవుతాడు.

Verse 2

यदा निर्ममता देहे यदा चित्तं सुनिर्मलम् । यदा हरौ भक्तियोगस्तदा बन्धो न कर्मणा

దేహంపై మమకారం లేనప్పుడు, చిత్తం పరమ నిర్మలమైనప్పుడు, హరిలో భక్తియోగమే యోగమై నిలిచినప్పుడు—కర్మ బంధించదు.

Verse 3

कुर्वन्नेव हि कर्माणि मनः शांतं नृणां यदा । तदा योगमयी सिद्धिर्जायते नात्र संशयः

కర్మలు చేస్తూనే మనిషి మనస్సు శాంతమైతే, అప్పుడు యోగమయమైన సిద్ధి కలుగుతుంది—ఇందులో సందేహం లేదు.

Verse 4

गुरुत्वं स्थानमसकृदनुभूय महामतिः । जीवन्विष्णुत्वमासाद्य कर्म संगात्प्रमुच्यते

గురుత్వస్థానాన్ని పునఃపునః అనుభవించిన మహామతి, జీవించుచుండగానే ‘విష్ణుత్వం’ పొందుతూ కర్మసంగం నుండి విముక్తుడగును.

Verse 5

कर्माणि नित्यजातानि नित्यनैमित्तिकानि च । इच्छया नैव सेव्यानि दुःखतापविवृद्धये

నిత్యకర్మములు మరియు నిత్య-నైమిత్తిక కర్మములు కేవలం స్వేచ్ఛా కోరికతో సేవించరాదు; అలా చేస్తే దుఃఖమూ అంతస్తాపమూ మరింత పెరుగుతాయి.

Verse 6

कर्मणामीशितारं च विष्णुं विद्धि महेश्वरि । तस्मिन्संत्यज्य सर्वाणि संसारान्मुच्यतेऽखिलात्

హే మహేశ్వరీ, సమస్త కర్మములకు అధీశ్వరుడైన విష్ణువునే తెలుసుకొనుము. అన్నిటినీ ఆయనలో సమర్పిస్తే జీవుడు సమస్త సంసారబంధమునుండి విముక్తుడగును.

Verse 7

एतदेव परं ज्ञानमेतदेव परं तपः । एतदेव परं श्रेयो यत्कृष्णे कर्मणोऽर्पणम्

ఇదే పరమ జ్ఞానము, ఇదే పరమ తపస్సు; ఇదే పరమ శ్రేయస్సు—తన కర్మలను శ్రీకృష్ణునికి అర్పించుట.

Verse 8

अयं हि निर्मलो योगो निर्गुणः स उदाहृतः । तद्विष्णोः कर्म जनितं शुभत्व प्रतिपादनम्

ఈ యోగము నిజముగా నిర్మలమని, నిర్గుణమని ప్రకటించబడింది. ఇది విష్ణుసంబంధ కర్మములనుండి జనించి శుభత్వాన్ని (పవిత్ర మంగళాన్ని) స్థాపిస్తుంది.

Verse 9

तावद्भ्रमंति संसारे पितरः पिंडतत्पराः । यावत्कुले भक्तियुतः स्तो नैव प्रजायते

ఆ వంశములో భక్తియుతుడైన భక్తుడు జన్మించని వరకు, పిండార్పణములకే తత్పరులైన పితృదేవతలు సంసారములో తిరుగుతూనే ఉంటారు.

Verse 10

तावद्द्विजानि गर्जंति तावद्गर्जति पातकम् । तावत्तीर्थान्यनेकानि यावद्भक्तिं न विंदति

నిజమైన భక్తి లభించేవరకు ద్విజులు వాదవివాదాలలో గర్జిస్తారు; అంతవరకు పాపమూ గర్జిస్తుంది; అంతవరకు తీర్థాలు ‘అనేకం’గా కనిపిస్తాయి।

Verse 11

स एव ज्ञानवांल्लोके योगिनां प्रथमो हि सः । महाक्रतूनामाहर्ता हरिभक्तियुतो हि सः

హరిభక్తితో యుక్తుడైన వాడే లోకంలో నిజమైన జ్ఞాని; అతడే యోగులలో ప్రథముడు; అతడే మహాక్రతువుల నిజ సాధకుడు—ఎందుకంటే అతడు హరిభక్తితో నిండినవాడు।

Verse 12

निमिषं निर्नयन्मेषं योगः समभिजायते । वाणीजये योगिनस्तु गोमेधश्च प्रकीर्तितः

కంటి మిటకరింపునకైనా నియంత్రణ కలిగితే యోగం సంపూర్ణంగా ఉద్భవిస్తుంది. యోగికి వాణిపై విజయం గోమేధ యజ్ఞఫలంతో సమానమని ప్రకటించబడింది।

Verse 13

मनसो विजये नित्यमश्वमेधफलं लभेत् । कल्पनाविजयान्नित्यं यज्ञं सौत्रामणिं लभेत्

మనస్సుపై నిరంతర విజయం వల్ల అశ్వమేధ ఫలం లభిస్తుంది. కల్పన-నిర్మాణంపై నిరంతర విజయం వల్ల సౌత్రామణి యజ్ఞ పుణ్యం పొందుతాడు।

Verse 14

देहस्योत्सर्जनान्नित्यं नरयज्ञः प्रकीर्तितः । पंचेंद्रियपशून्हत्वाऽनग्नौ शीर्षे च कुण्डले

దేహాసక్తిని నిరంతరం విడిచిపెట్టడమే ‘నరయజ్ఞం’ అని కీర్తించబడింది. ఐదు ఇంద్రియ-పశువులను సంహరించి—బాహ్య అగ్ని లేకుండానే—యోగి శిరోలక్షణం మరియు కుండలాలను ధరిస్తాడు (అంతర్యాగ సూచకంగా)।

Verse 15

गुरूपदेशविधिना ब्रह्मभूतत्वमश्नुते । स योगी नियताहारोदण्डत्रितयधारकः

గురువుపదేశ విధానముచే అతడు బ్రహ్మభావాన్ని పొందును. అటువంటి యోగి నియతాహారుడై, దేహ‑వాక్కు‑మనస్సు అనే త్రిదండాన్ని ధరించును.

Verse 16

त्रिदंडी स तु विज्ञेयो ज्ञाते देवे निरंजने । मनोदण्डः कर्मदण्डो वाग्दंडो यस्य योगिनः

నిరంజనుడైన, నిర్వికారుడైన దేవుని సాక్షాత్కరించినవాడే నిజమైన త్రిదండీ. ఆ యోగికి మనోదండం, కర్మదండం, వాగ్దండం అనే నియమాలు ఉంటాయి.

Verse 17

स योगी ब्रह्मरूपेण जीवन्नेव समाप्यते । अज्ञानी बाध्यते नित्यं कर्मभिर्बंधनात्मकैः

ఆ యోగి జీవించుచుండగానే బ్రహ్మరూపముగా పరిపూర్ణుడగును; కాని అజ్ఞాని బంధనస్వరూపమైన కర్మలచే నిత్యం బద్ధుడై బాధపడును.

Verse 18

कुर्वन्नेव हि कर्माणि ज्ञानी मुक्तिं प्रयाति हि । यदा हि गुरुभिः स्थानं ब्रह्मणः प्रतिपाद्यते

కర్మలు చేయుచుండగానే జ్ఞాని నిశ్చయంగా ముక్తిని పొందును; గురువులచే బ్రహ్మస్థానం/బ్రహ్మస్థితి యథావిధిగా ప్రతిపాదింపబడి స్థాపింపబడినప్పుడు.

Verse 19

तदैष मुक्तिमाप्नोति देहस्तिष्ठति केवलम् । यावद्ब्रह्मफलावाप्त्यै प्रयाति पुरुषोत्तमः

అప్పుడు అతడు ముక్తిని పొందును; శరీరం మాత్రము నిలిచి యుండును. బ్రహ్మఫలమనే పరమ ఫలప్రాప్తి కొరకు పురుషోత్తముడు అతనిని ముందుకు నడిపించు వరకు.

Verse 20

तावत्कर्ममयी वृत्तिर्ब्रह्म वृक्षांतराभवेत् । अवांतराणि पर्वाणि ज्ञेयानि मुनिभिः सदा

వృత్తి కర్మమయంగా ఉన్నంతవరకు బ్రహ్మం వృక్షశాఖల మధ్య ఉన్నట్లుగా కేవలం అंशమాత్రంగా దర్శనమిస్తుంది; అందుచేత మధ్యస్థ పరవాలు (అవాంతర దశలు) మునులు సదా గ్రహించవలసినవి.

Verse 21

मोक्षमार्गो द्विजैश्चैव श्रुतिस्मृतिसमुच्चयात् । मोक्षोऽयं नगराकारश्चतुर्द्वार समाकुलः

శ్రుతి-స్మృతి సముచ్చయాన్ని ఆధారంగా చేసుకొని ద్విజులు మోక్షమార్గాన్ని ప్రతిపాదించారు; ఈ మోక్షం ఒక నగరంలాంటిది, నాలుగు ద్వారాలతో నిండినది.

Verse 22

द्वारपालास्तत्र नित्यं चत्वारस्तु शमादयः । त एव प्रथमं सेव्या मनुजैर्माक्षदायकाः

అక్కడ నిత్యం నాలుగు ద్వారపాలకులు—శమ మొదలైనవారు; వారు మోక్షఫలాన్ని ప్రసాదించువారు గనుక మనుష్యులు ముందుగా వారినే సేవించాలి.

Verse 23

शमश्च सद्विचारश्च संतोषः साधुसंगमः । एते वै हस्तगा यस्य तस्य सिद्धिर्न दूरतः

శమం, సద్విచారం, సంతోషం, సాధుసంగమం—ఇవి ఎవరి చేతిలో ఉన్నట్లైతే, అతనికి సిద్ధి దూరంలో ఉండదు.

Verse 24

योगसिद्धिर्विष्णुभक्त्या सद्धर्माचरणेन च । प्राप्यते मनुजैर्देवि ह्येतज्ज्ञानमलं विदुः

దేవీ, విష్ణుభక్తి మరియు సద్ధర్మాచరణ ద్వారా మనుష్యులు యోగసిద్ధిని పొందుతారు; ఇదే జ్ఞానమలంలోని నిర్మలత్వమని జ్ఞానులు తెలుసుకొంటారు.

Verse 25

ज्ञानार्थं च भ्रमन्मर्त्यो विद्यास्थानेषु सर्वशः । सद्यो ज्ञानं सद्गुरुतो दीपार्चिरिव निर्मला

జ్ఞానార్థం మానవుడు ఎక్కడెక్కడో తిరిగినా, సద్గురువునుండి తక్షణమే నిర్మల జ్ఞానం దీపశిఖవలె ప్రకాశిస్తుంది।

Verse 26

मुहूर्तमात्रमपि यो लयं चिंत यति ध्रुवम् । तस्य पापसहस्राणि विलयं यांति तत्क्षणात्

ఎవడు కేవలం ఒక ముహూర్తమాత్రమైనా ఆ ధ్రువ లయాన్ని ధ్యానిస్తాడో, అతని వేల పాపాలు ఆ క్షణమే లయమవుతాయి।

Verse 27

रागद्वेषौ परित्यज्य क्रोधलोभविवर्जितः । सर्वत्र समदर्शी च विष्णुभक्तस्य दर्शनम्

రాగద్వేషాలను విడిచి, క్రోధలోభాలను వదలి, సర్వత్ర సమదృష్టితో ఉండటం—ఇదే విష్ణుభక్తుని సత్య దర్శన లక్షణం।

Verse 29

मायाधिपटलैर्हीनो मिथ्या वस्तुविरागवान् । कुसंसर्गविहीनश्च योगसिद्धेश्च लक्षणम्

మాయా ఆవరణాల నుండి విముక్తుడై, మిథ్యా విషయాల పట్ల వైరాగ్యంతో, కుసంగాన్ని విడిచినవాడు—ఇవే యోగసిద్ధి లక్షణాలు।

Verse 30

ममतावह्निसंयोगो नराणां तापदायकः । उत्पन्नः शमनं तस्य योगिनां शांतिचारणम्

‘నాది’ అనే మమకారాగ్ని సంయోగం మనుష్యులకు తాపాన్ని కలిగిస్తుంది; అది పుట్టగానే యోగుల శాంతిమార్గాచరణతో అది శమిస్తుంది।

Verse 31

इन्द्रियाणामथोद्धृत्य मनसैव निषेधयेत् । यथा लोहेन लोहं च घर्षितं तीक्ष्णतां व्रजेत्

ఇంద్రియాలను ఉపసంహరించి మనస్సుతోనే వాటిని నియంత్రించాలి; ఇనుము ఇనుముతో రుద్దితే అది మరింత పదునవునట్లు.

Verse 32

बुद्धिर्हि द्विविधा देहे देया ग्राह्या विशुद्धिदा । संसारविषया त्याज्या परब्रह्मणि सा शुभा

దేహస్థితిలో బుద్ధి రెండు విధాలుగా ఉంటుంది—ఒకటి త్యజించవలసినది, మరొకటి గ్రహించవలసినది; అది శుద్ధిని ప్రసాదిస్తుంది. సంసారవిషయాలలో నిలిచిన బుద్ధిని విడిచిపెట్టాలి; పరబ్రహ్మంలో నిలిచిన బుద్ధి శుభకరం.

Verse 33

अहंकारो यथा देवि पापपुण्यप्रदायकः । ज्ञाते तत्त्वे शुभफले कृतः संधाय नान्यथा

ఓ దేవీ, అహంకారం పాపపుణ్యాలను ప్రసాదించేదిగా మారుతుంది. కానీ తత్త్వం తెలిసి శుభఫలాన్ని గ్రహించిన తరువాత దానిని సరిగా సంధించి (నియంత్రించి) వినియోగించాలి; వేరేలా కాదు.

Verse 34

श्यामलं च उपस्थं च रूपातीतान्नराः शिवम् । हृदिस्थं सिरशिस्थं च द्वयं बद्धविमुक्तये

రూపాతీతుడైన శివుని జనులు అన్వేషిస్తారు—అంతఃస్థ శ్యామల స్వరూపంగా, ఉపస్థస్థ శక్తిరూపంగా కూడా. బద్ధుల విముక్తికి వారు ద్వివిధ సన్నిధిని ధ్యానిస్తారు—హృదయంలో స్థిత శివుడు, శిరస్సులో స్థిత శివుడు.

Verse 36

एतदक्षरमव्यकममृतं सकलं तव । रूपरूपविष्णुरूपरूपमूर्तिनिवेदितम्

ఇది నీ అక్షర తత్త్వం—అవ్యక్తం, అమృతం, సంపూర్ణం. ఇది రూపం రూపంగా, విష్ణురూపాల ద్వారా మరియు దివ్య ప్రకటన యొక్క అనేక మూర్తుల ద్వారా వెల్లడించబడింది.

Verse 37

यदा गुरुः प्रसन्नात्मा तस्य विश्वं प्रसीदति । गुरुश्च तोषितो येन संतुष्टाः पितृदेवताः

గురువు హృదయం ప్రసన్నమైతే, శిష్యునికి సమస్త లోకం అనుకూలమవుతుంది. ఎవడు గురువును తృప్తిపరిచాడో, అతని పితృదేవతలూ దేవతలూ సంతుష్టులవుతారు.

Verse 38

गुरूपदेशः प्रतिमा सद्विचारः समे मनः । क्रिया च ज्ञानसहिता मोक्षसिद्धेर्हि लक्षणम्

గురూపదేశం, ప్రతిమారాధన, సద్విచారం, సమమైన స్థిరమనస్సు, మరియు జ్ఞానంతో కూడిన క్రియ—ఇవే మోక్షసిద్ధి లక్షణాలు.

Verse 39

क्रियापतिर्विष्णुरेव स्वयमेव हि निष्क्रि यः । स च प्राणविरूपाय द्वादशाक्षरवीजकः

క్రియలకు అధిపతి విష్ణువే; అయినా ఆయన స్వయంగా నిష్క్రియుడు. ప్రాణవికాసార్థం ఆయన ద్వాదశాక్షర బీజమంత్రరూపంగా నిలిచియున్నాడు.

Verse 40

द्वादशाक्षरकं चक्रं सर्वपापनिबर्हणम् । दुष्टानां दमनं चैव परब्रह्मप्रदायकम्

ద్వాదశాక్షర చక్రం సమస్త పాపాలను నిర్మూలిస్తుంది; దుష్టులను దమనంచేస్తుంది మరియు పరబ్రహ్మప్రాప్తిని ప్రసాదిస్తుంది.

Verse 41

एतदेव परं ब्रह्म द्वादशाक्षररूपधृक् । मया प्रकाशितं देवि स्कन्दे हि विमलं तव

ఇదే పరబ్రహ్మము, ద్వాదశాక్షరరూపాన్ని ధరించినది. ఓ దేవీ, నీకోసమే స్కందపరంపరలో దీనిని నేను నిర్మలంగా ప్రకటించితిని.

Verse 42

एतत्सारं योगिनां ध्यानरूपं भक्तिग्राह्यं श्रद्धया चिन्तयेच्च । चातुर्मास्ये जन्मकोट्यां च जातं पापं दग्ध्वा मुक्तिदः कैटभारिः

ఇదే సారం—యోగులు ధ్యానించే ధ్యానరూపం, భక్తితో గ్రహించదగినది; శ్రద్ధతో దీనిని చింతించాలి. చాతుర్మాస్యకాలంలో కైటభారి (విష్ణువు) కోటి జన్మల పాపాన్ని దహించి మోక్షం ప్రసాదిస్తాడు।

Verse 43

ब्रह्मोवाच । एतस्मिन्नगरे तत्र क्षीरसागरमध्यतः । उज्जहार विमानाग्रे तेजोभाराभिपीडितः

బ్రహ్ముడు పలికెను—ఆ నగరంలో, క్షీరసాగర మధ్యమునుండి, తేజస్సు భారంతో నలిగిపోతూ, ఆయన విమానాగ్రభాగంపై దానిని వెలికి తీసెను।

Verse 44

उरो बाहुकृतिं कुर्वन्सान्निध्यं समुपागतः । महामत्स्योऽज्ञातपूर्वः सन्निधानेऽनहंकृतिः

వక్షస్థలముతోను భుజములతోను ఒక సంకేతముద్ర చేసి ఆయన సన్నిధికి చేరెను. అక్కడ ఎప్పుడూ చూడని మహామత్స్యం ప్రత్యక్షమై, సమీపంలో నిలిచి, అహంకారరహితమై ఉండెను।

Verse 45

हुंकारगर्भे मत्स्यं च दृष्ट्वा तं स महेश्वरः । तेजसा स्तंभयामास वाक्यमेतदुवाच ह

‘హుం’కార గర్భమున ఉన్న ఆ మత్స్యాన్ని చూచి మహేశ్వరుడు తన తేజస్సుతో దానిని స్థంభింపజేసి, అనంతరం ఈ వాక్యములు పలికెను।

Verse 46

कस्त्वं मत्स्योदरस्थश्च देवो यक्षोऽथ मानुषः । कथं जीवसि देहांतर्गतो मम वद प्रभो

“నీవెవరు—మత్స్యోదరంలో నివసించువాడవు—దేవుడవా, యక్షుడవా, లేక మనుష్యుడవా? దేహాంతరంలో ప్రవేశించి నీవు ఎలా జీవిస్తున్నావు? ప్రభో, నాకు చెప్పుము।”

Verse 47

मत्स्य उवाच । अहं मत्स्योदरे क्षिप्तः समुद्रे क्षीरसंभवे । मात्रा तु पितृवाक्येन नायं मम कुलान्वितः

మత్స్యుడు పలికెను—క్షీరసముద్రసంభవమైన ఆ సముద్రంలో నేను ఒక చేప కడుపులో పడవేయబడితిని. కాని తండ్రి ఆజ్ఞ ప్రకారం నా తల్లి చెప్పెను—ఇతడు నా వంశానికి చెందినవాడు కాదు.

Verse 48

कुलक्षयभयात्तेन जातं स्वकुलनाशनम् । गंडांतयोगजनितो बालो न गृहकर्मकृत्

వంశక్షయ భయంతోనే అతనివల్ల తన వంశనాశమే కలిగింది. భయంకర గండాంత యోగంలో ఒక బాలుడు జన్మించాడు; అతడు గృహధర్మకర్మలను ఆచరించలేదు.

Verse 49

इति मात्रा दुःखितया निरस्तः शृणु वंशजः । झषेणापि गृहीतोऽस्मि कालो मेऽत्र महानभूत्

ఇలా దుఃఖితమైన తల్లి నన్ను త్రోసివేసింది—ఓ వంశజా, వినుము. తరువాత ఒక మహా ఝషచేప కూడా నన్ను పట్టుకుంది; అక్కడ నా కాలం ఎంతో దీర్ఘమైంది.

Verse 50

तव वाक्यामृतैरेभिर्ज्ञानयोगो महानभूत् । तेन त्वं सकलो ज्ञातो मया मूर्तोऽथ मूर्त्तगः

నీ అమృతసమాన వాక్యాలవల్ల మహా జ్ఞానయోగం జాగృతమైంది. దానివల్ల నేను నిన్ను సంపూర్ణంగా తెలిసికొన్నాను—సాకార ప్రభువుగా, సాకారరూపంలో సంచరించువాడిగా.

Verse 51

अनुज्ञां मम देवेश देहि निष्क्रमणाय च । यथाऽहं पितृपो ब्रह्मन्भवान्याश्चापि लक्ष्यते

హే దేవేశా! నిష్క్రమణకు నాకు అనుమతి దయచేయుము; హే బ్రహ్మన్, నేను పితృఋణం తీర్చినవాడిగా గుర్తింపబడునట్లు, అలాగే భవానీచేత కూడా లక్ష్యింపబడునట్లు.

Verse 52

हर उवाच विप्रोऽसि सुतरूपोऽसि पूज्योस्यासि बभाषतः । बहिर्निष्क्रम वेगेन स्तंभितोऽसि महाझषः

హరుడు పలికెను—నీవు బ్రాహ్మణుడవు, సురూపుడవు, పూజ్యుడవు. నీవు పలికిన వెంటనే ఆ మహామత్స్యం స్థంభించెను; వేగంగా బయటికి రా.

Verse 53

ततोऽसौ शिरसा जात उत्क्लेशान्मत्स्ययोजितः । ततो हि विकृतं वक्त्रं क्षणाद्बहिरुपागतः

అప్పుడు అతడు మత్స్యంలో బంధింపబడి, తీవ్రమైన బాధతో, తల ముందుగా బయటికి వచ్చెను. క్షణములోనే ముఖము వికృతమై బయట ప్రత్యక్షమయ్యెను.

Verse 56

यस्मान्मत्स्योदराज्जातो योगिनां प्रवरो ह्ययम् । तस्मात्तु मत्स्य नाथेति लोके ख्यातो भविष्यति

ఈయన యోగులలో శ్రేష్ఠుడు, మత్స్యోదరమునుండి జన్మించినవాడు; అందువల్ల లోకములో ‘మత్స్యనాథ’ అనే నామముతో ఖ్యాతి పొందును.

Verse 57

अच्छेद्यः स्यान्नरतनुर्ज्ञानयोगस्य पारगः । निर्मत्सरोऽपि निर्द्वंद्वो निराशो ब्रह्मसेवकः

అతని నరదేహము అచ్ఛేద్యమగును; జ్ఞానయోగమునకు పరతీరము చేరును. అతడు అసూయారహితుడు, ద్వంద్వాతీతుడు, ఆకాంక్షలేని వాడు, బ్రహ్మసేవకుడు అవును.

Verse 58

जीवन्मुक्तश्च भविता भुवनानि चतुर्दश । इत्युक्तश्च महेशानं प्रणमंश्च पुनःपुनः । महेश्वरेण सहितो मंदराचलमाययौ

అతడు జీవన్ముక్తుడై, చతుర్దశ భువనములలో ప్రసిద్ధుడగును. ఇట్లు పలికిన తరువాత అతడు మహేశానునకు పునఃపునః నమస్కరించి, మహేశ్వరునితో కలిసి మందరాచలమునకు వెళ్లెను.

Verse 59

ब्रह्मोवाच । कृत्वा प्रदक्षिणं देवीं स्कन्दमालिंग्य सोऽगमत्

బ్రహ్ముడు పలికెను—దేవిని ప్రదక్షిణ చేసి, స్కందుని ఆలింగనం చేసి, అతడు అక్కడి నుండి బయలుదేరెను।

Verse 60

ततः सा पार्वती हृष्टा प्राप्य ज्ञानमनुत्तमम् । एवं सा परमां सिद्धिं प्रणवस्यप्रभा जनम्

అనంతరం హర్షితమైన పార్వతి అనుత్తమ జ్ఞానాన్ని పొందెను; ఈ విధంగా ప్రణవం (ఓం) యొక్క ప్రభావ-ప్రభతో పరమ సిద్ధిని చేరెను।

Verse 61

सा प्राप्य जगतां माता द्वादशाक्षरजांबुना । इमां मत्स्येन्द्रनाथस्य चोत्पत्तिं यः शृणोति च

జగన్మాత ద్వాదశాక్షరి మంత్రామృతబలంతో ఆ స్థితిని పొందెను; మత్స్యేంద్రనాథుని జన్మకథను ఎవడు వినునో…

Verse 62

चातुर्मास्ये विशेषेण सोऽश्वमेधफलं लभेत्

ప్రత్యేకంగా చాతుర్మాస్యంలో అతడు అశ్వమేధ యజ్ఞఫలంతో సమానమైన పుణ్యఫలాన్ని పొందును।

Verse 263

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाह्स्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये शेषशाय्युपाख्याने ब्रह्मनारदसंवादे चातुर्मास्यमाहात्म्ये मत्स्येन्द्रनाथोत्पत्तिकथनं नाम त्रिषष्ट्युत्तरद्विशततमोऽध्यायः

ఇట్లు శ్రీ స్కంద మహాపురాణము, ఏకాశీతిసాహస్రీ సంహిత, షష్ఠ నాగరఖండము, హాటకేశ్వరక్షేత్రమాహాత్మ్యము, శేషశాయీ ఉపాఖ్యానము, బ్రహ్మ–నారద సంభాషణలోని చాతుర్మాస్యమాహాత్మ్యంలో “మత్స్యేంద్రనాథోత్పత్తి కథనం” అను 263వ అధ్యాయము సమాప్తమైంది।

Verse 281

सर्वेषामपि जीवानां दया यस्य हृदि स्थिरा । शौचाचारसमायुक्तो योगी दुःखं न विंदति

సర్వ జీవుల పట్ల దయ హృదయంలో దృఢంగా నిలిచిన, శౌచం మరియు సదాచారంతో యుక్తుడైన యోగి దుఃఖాన్ని పొందడు।

Verse 854

रूपवान्प्रतिमायुक्तो मत्स्यगंधेन संयुतः । सोमकांतिसमस्तत्र ह्यभवद्दिव्यगंधभाक्

అతడు అందగాడుగా, సుమితాంగుడుగా అయ్యాడు; అయినా చేప వాసనతో కూడి ఉన్నాడు. అక్కడ చంద్రకాంతి వంటి తేజస్సుతో ప్రకాశిస్తూ, అతడు దివ్యమైన విశిష్ట సువాసనను పొందాడు।

Verse 895

उमापि प्रणतं चामुं सुतं स्वोत्संगभाजनम् । चकार तस्य नामापि हरः परमहर्षितः

ఉమాదేవి కూడా నమస్కరించిన ఆ కుమారుణ్ని తన ఒడిలో చేర్చుకుంది. పరమానందితుడైన హరుడు (శివుడు) అతనికి నామకరణం కూడా చేశాడు।