Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 29
Devanagari script
तान्दृष्ट्वा सहसा त्रस्तः पुनरेव महेश्वरः । विप्रशापभयान्नष्टस्त्रिपुरारिर्दिवं ययौ
Transliteration
tāndṛṣṭvā sahasā trastaḥ punareva maheśvaraḥ | vipraśāpabhayānnaṣṭastripurārirdivaṃ yayau
Translation
వారిని చూసి మహేశ్వరుడు మళ్లీ అకస్మాత్తుగా భయపడ్డాడు. బ్రాహ్మణుల శాపభయంతో అంతర్ధానమై త్రిపురారి స్వర్గానికి వెళ్లాడు.
Word by Word
तान्them
तान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), बहुवचन; सर्वनाम
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Purvakala (Prior action)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु) + त्वा (क्त्वान्त)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (gerund/absolutive)
सहसाsuddenly
सहसा:
Manner modifier
TypeIndeclinable
Rootसहसा (अव्यय)
Formरीतिवाचक-अव्यय (adverb: suddenly)
त्रस्तःfrightened
त्रस्तः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootत्रस् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; कर्तरि-भावे ‘frightened’
पुनःagain
पुनः:
Temporal modifier
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formपुनरावृत्तिवाचक-अव्यय (again)
एवindeed/just
एव:
Emphasis
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक-निपात (emphatic particle)
महेश्वरःMahēśvara (Great Lord)
महेश्वरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमहा + ईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; समासः—महान् ईश्वरः
विप्रशापभयात्from fear of the brāhmaṇa's curse
विप्रशापभयात्:
Hetu/Apadana (Cause/Ablative)
TypeNoun
Rootविप्र + शाप + भय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन; समासः—विप्रस्य शापः (षष्ठी-तत्पुरुष) तस्मात् भयम् (तत्पुरुष)
नष्टःdisappeared
नष्टः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootनश् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; कर्तरि-भावे ‘vanished’
त्रिपुरारिःenemy of Tripura (Śiva)
त्रिपुरारिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootत्रिपुर + अरि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; समासः—त्रिपुरस्य अरिः (षष्ठी-तत्पुरुष)
दिवम्to heaven
दिवम्:
Karma (Goal/Object)
TypeNoun
Rootदिव्/द्यौ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
ययौwent
ययौ:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootया (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
Speaker
Narrator (contextual Purāṇic narrator)
Tirtha Mahatmya
Type: kshetra
Visual Art Cues
Scene: Maheśvara, identified as Tripurāri, glimpses the gathered group and instantly vanishes upward toward heaven, as if dissolving into light; the onlookers are startled, hands raised.
Characters & Entities
M
Maheśvara (Śiva)V
Vipras (brāhmaṇas)T
Tripurāri (Śiva)FAQs
Purāṇic dharma emphasizes the formidable ‘tejas’ of brāhmaṇas and the moral weight of speech; even gods honor that power.
No specific tīrtha is named in this verse.
None.