Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 24
Devanagari script
या हि प्रकृतिसद्रूपा तडित्कोटिसमप्रभा । विरजा या स्वयं वन्द्या गुणातीताचरत्तपः
Transliteration
yā hi prakṛtisadrūpā taḍitkoṭisamaprabhā | virajā yā svayaṃ vandyā guṇātītācarattapaḥ
Translation
ప్రకృతిసదృశరూపిణి, కోటి మెరుపుల సమాన కాంతిగలది, నిర్మలమైనది, స్వయంగా వందనీయమైనది, గుణాతీతమైన ఆమె తపస్సు ఆచరించింది।
Word by Word
याshe who
या:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
हिindeed
हि:
Sambandha (Particle)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (particle; emphasis)
प्रकृतिसद्रूपाhaving the true form of Prakṛti
प्रकृतिसद्रूपा:
Karta (Apposition/विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्रकृति+सद्+रूप (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः—प्रकृतिसत् रूपं यस्याः/या (कर्मधारय: ‘true in form as Prakṛti’)
तडित्कोटिसमप्रभाwhose radiance equals ten million lightnings
तडित्कोटिसमप्रभा:
Karta (Apposition/विशेषण)
TypeAdjective
Rootतडित्+कोटि+सम+प्रभा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः—तडित्कोट्या समा प्रभा यस्याः (तत्पुरुष)
विरजाstainless, free from impurity
विरजा:
Karta (Apposition/विशेषण)
TypeAdjective
Rootविरज (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘रजः-रहित’
याshe who
या:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
स्वयम्herself
स्वयम्:
Sambandha (Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootस्वयम् (अव्यय)
Formआत्मनः-प्रयोगवाचक-अव्यय (reflexive adverb: ‘by oneself’)
वन्द्याworthy of worship
वन्द्या:
Karta (Apposition/विशेषण)
TypeAdjective
Rootवन्द्य (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
गुणातीताऽचरत्तपः(being) beyond the guṇas, she practiced austerity
गुणातीताऽचरत्तपः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootगुणातीत (प्रातिपदिक) + अचरत् (चर् धातु, लङ्) + तपस् (प्रातिपदिक)
Formसन्धिविग्रहः—गुणातीता + अचरत् + तपः; अचरत्: लङ्-लकार (Imperfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपदम्; तपः: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (कर्म)
Speaker
Gālava (continuing)
Tirtha Mahatmya
Type: kshetra
Visual Art Cues
Scene: A vision of the Devi as primordial Nature—her body luminous like countless lightning flashes—yet calm, stainless, and beyond the guṇas; she performs tapas with an aura of pure radiance.
Characters & Entities
P
PrakṛtiG
GuṇasD
Devī/Pārvatī (implied)FAQs
Transcendence of the guṇas and purity are upheld as ideals, exemplified through the Devī’s tapas.
The larger unit is the Hāṭakeśvara-kṣetra Māhātmya in the Nāgara-khaṇḍa.
Tapas (austerity) is presented as a central discipline.