Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 29

Devanagari script

चातुर्मास्ये विशेषेण ब्रह्मदं चिंतितप्रदम् । एतदक्षरजं स्तोत्रं यः समाश्रयते सदा

Transliteration

cāturmāsye viśeṣeṇa brahmadaṃ ciṃtitapradam | etadakṣarajaṃ stotraṃ yaḥ samāśrayate sadā

Translation

చాతుర్మాస్యంలో విశేషంగా ఇది బ్రహ్మప్రదమై, చింతించినదాన్ని ప్రసాదించును. ఈ అక్షరజ స్తోత్రాన్ని యెవడు సదా ఆశ్రయించునో—

Word by Word

• चातुर्मास्ये: in the Cāturmāsya (four-month period)
• चातुर्मास्ये: Adhikarana (Location/Time)
• Type: Noun
• Root: चातुर्मास्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; अधिकरण (locative of time)

• विशेषेण: especially
• विशेषेण: Karana (Instrument/Means)
• Type: Noun
• Root: विशेष (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन; करणभावे (instrumental: ‘especially/by distinction’)

• ब्रह्मदम्: granting Brahman (supreme reality)
• ब्रह्मदम्: Karma (Object)
• Type: Adjective
• Root: ब्रह्मद (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; विशेषणम् (qualifying stotram)

• चिन्तितप्रदम्: bestowing what is desired/thought of
• चिन्तितप्रदम्: Karma (Object)
• Type: Adjective
• Root: चिन्तित-प्रद (प्रातिपदिक; कृदन्त ‘चिन्तित’ + ‘प्रद’)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम्; समासः: चिन्तितस्य प्रदः (genitive-tatpuruṣa)

• एतत्: this
• एतत्: Karma (Object)
• Type: Adjective
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; सर्वनाम; विशेषणम् (stotram)

• अक्षरजम्: born of syllables (i.e., consisting of syllables)
• अक्षरजम्: Karma (Object)
• Type: Adjective
• Root: अक्षर-ज (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम्; समासः: अक्षरात् जातम् (ablative-tatpuruṣa)

• स्तोत्रम्: hymn
• स्तोत्रम्: Karma (Object)
• Type: Noun
• Root: स्तोत्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्म (object of ‘samāśrayate’)

• यः: who (he who)
• यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; सम्बन्धक (relative pronoun)

• समाश्रयते: resorts to, takes refuge in
• समाश्रयते: Kriya (Action)
• Type: Verb
• Root: सम्-आ-श्रि (धातु)
• Form: लट् (Present), प्रथमपुरुष? actually 3rd person, एकवचन; आत्मनेपद; ‘he resorts to/embraces’

• सदा: always
• सदा: Kriya-visheshana (Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: सदा (अव्यय)
• Form: अव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण (adverb of time)

Speaker

Skanda (deduced from context)

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Monsoon Cāturmāsya setting: rain clouds, a devotee under a temple eave reciting a stotra; a luminous twelve-syllable garland descends like a protective canopy; a subtle vision of Brahman-light appears behind the shrine.

Characters & Entities

• Cāturmāsya
• Brahman

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Cāturmāsya is highlighted as a powerful season where refuge in the mantra-hymn yields both worldly aims and the highest spiritual attainment.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The verse spotlights a sacred season and practice rather than naming a specific pilgrimage site.

What ritualistic prescription is mentioned?

During Cāturmāsya, regularly taking refuge in/reciting this akṣara-born stotra (hymn).