Adhyaya 255

Verse 1

गालव उवाच । एवं ते लब्धशापाश्च पार्वतीशाप पीडिताः । अनपत्या बभूवुश्च तथा च प्रतिमानवाः

గాలవుడు పలికెను—ఈ విధంగా వారు శాపాన్ని పొందారు; పార్వతీ శాపంతో పీడితులై సంతానహీనులయ్యారు; అంతేకాదు వారు మానవరూపమున్న ప్రతిమలవలె, ప్రాణరహితుల్లా అయ్యారు.

Verse 2

शालग्रामस्तु गंडक्यां नर्मदायां महेश्वरः । उत्पद्यते स्वयंभूश्च तावेतौ नैव कृत्रिमौ

గండకీ నదిలో శాలగ్రామం ప్రత్యక్షమవుతుంది; నర్మదలో మహేశ్వరుడు ప్రత్యక్షమవుతాడు. ఈ రెండూ స్వయంభూ, మనుష్యకృతములు కావు.

Verse 3

चतुर्विंशतिभेदेन शालग्रामगतो हरिः । परीक्ष्यः पुरुषैर्नित्यमेकरूपः सदाशिवः

శాలగ్రామంలో నివసించే హరి ఇరవై నాలుగు భేదాలుగా చెప్పబడతాడు; అయినా భక్తులు నిత్యం ఆయనను ఏకరూపుడైన సదాశివస్వరూపంగా గ్రహించాలి.

Verse 4

शालग्रामशिला यत्र गंडकीविमले जले । तत्र स्नात्वा च पीत्वा च ब्रह्मणः पदमाप्नुयात्

గండకీ యొక్క నిర్మల జలంలో శాలగ్రామశిల లభించే చోట, అక్కడ స్నానం చేసి ఆ జలాన్ని పానంచేస్తే బ్రహ్మపదాన్ని పొందుతాడు.

Verse 5

तां पूजयित्वा विधिवद्गंडकीसंभवां शिलाम् । योगीश्वरो विशुद्धात्मा जायते नात्र संशयः

గండకీ నుండి జనించిన ఆ శిలను (శాలగ్రామాన్ని) విధివిధానంగా పూజిస్తే, మనిషి విశుద్ధాత్ముడై యోగీశ్వరుడవుతాడు—సందేహం లేదు.

Verse 6

एतत्ते कथितं सर्वं यत्पृष्टोऽहमिह त्वया । यथा हरो विप्रशापं प्राप्तवांस्तन्निशामय

ఇక్కడ నీవు అడిగినదంతా నేను చెప్పాను. ఇప్పుడు విను—హరుడు (శివుడు) బ్రాహ్మణ శాపాన్ని ఎలా పొందాడో.

Verse 7

यः शृणोति नरो भक्त्या वाच्यमानामिमां कथाम् । गिरीशनृत्यसंबन्धामुमादेहार्द्धवर्णिताम्

భక్తితో ఈ పఠించబడుతున్న కథను వినే వాడు—గిరీశుడు (శివుడు) నృత్యసంబంధమైనదీ, ఉమా ఆయన అర్ధదేహంగా ఉన్నట్లు వర్ణించేదీ—పుణ్యభాగ్యుడు అవుతాడు।

Verse 8

ब्रह्मणः स्तुतिसंयुक्तां स गच्छेत्परमां गतिम् । श्लोकार्द्धं श्लोकपादं वा समस्तं श्लोकमेव वा

బ్రహ్ముని స్తుతితో యుక్తమైనదాన్ని వినినవాడు పరమగతిని పొందుతాడు—అర్ధశ్లోకం గానీ, శ్లోకపాదం గానీ, లేదా సంపూర్ణ శ్లోకం గానీ వినినా/పఠించినా।

Verse 9

यः पठेदविरोधेन मायामानविवर्जितः । स याति परमं स्थानं यत्र गत्वा न शोचति

వివాదభావం లేకుండా, మాయా-మానాలను విడిచి ఈ పాఠాన్ని చదివేవాడు పరమస్థానాన్ని చేరుతాడు; అక్కడికి వెళ్లిన తరువాత శోకించడు।

Verse 11

यथा ब्रह्मादयो देवा गीतवाद्याभियोगतः । परां सिद्धि मवापुस्ते दुर्गाशिवसमीपतः

బ్రహ్మాది దేవతలు గాన-వాద్యసేవలో నిమగ్నులై దుర్గా మరియు శివుని సన్నిధిలో పరమసిద్ధిని పొందినట్లే, భక్తుడూ సిద్ధిని పొందుతాడు।

Verse 12

वर्षाकाले च संप्राप्ते भक्तियोगे जनार्दने । महेश्वरेऽथ दुर्गायां न भूयः स्तनपो भवेत्

వర్షాకాలం వచ్చినప్పుడు జనార్దనునందు భక్తియోగంలో నిలిచి, అలాగే మహేశ్వరునందు మరియు దుర్గాయందు భక్తితో ఉండేవాడు మళ్లీ స్తనపుడు (పునర్జన్మ) కాడు।

Verse 13

गणेशस्य सदा कुर्याच्चातुर्मास्ये विशेषतः । पूजां मनुष्यो लाभार्थं यत्नो लाभप्रदो हि सः

మనुष्यుడు ఎల్లప్పుడూ గణేశుని పూజ చేయవలెను, ప్రత్యేకంగా చాతుర్మాస్యంలో. సంపదలాభార్థం యత్నంతో పూజించువానికి ఆ యత్నమే నిశ్చయంగా లాభప్రదమగును.

Verse 14

सूर्यो नीरोगतां दद्याद्भक्त्या यैः पूज्यते हि सः । चातुर्मास्ये समायाते विशेषफलदो नृणाम्

భక్తితో సూర్యదేవుని పూజించువారికి ఆయన నిరోగతను ప్రసాదించును. పవిత్ర చాతుర్మాస్యం వచ్చినప్పుడు ఈ పూజ మనుష్యులకు విశేష ఫలదాయకమగును.

Verse 15

इदं हि पंचायतनं सेव्यते गृहमेधिभिः । चातुर्मास्ये विशेषेण सेवितं चिंतितप्रदम्

ఈ పంచాయతనారాధనను గృహస్థులు నిత్యం సేవిస్తారు. చాతుర్మాస్యంలో ప్రత్యేకంగా ఆచరించితే, అది మనసులో కోరిన ఫలాన్ని ప్రసాదిస్తుంది.

Verse 16

शालग्रामगतं विष्णुं यः पूजयति नित्यदा । द्वारवतीचक्रशिलासहितं मोक्षदायकम्

శాలగ్రామంలో నివసించే విష్ణువును ఎవడు నిత్యం ద్వారవతీ చక్రశిలతో సహా పూజించునో, అతడు మోక్షదాయకమైన పరతత్త్వాన్నే ఆరాధించుచున్నాడు.

Verse 17

चातुर्मास्ये विशेषेण दर्शनादपि मुक्तिदम् । यस्मिन्स्तुते स्तुतं सर्वं पूजिते पूजितं जगत्

చాతుర్మాస్యంలో ప్రత్యేకంగా ఆయన దర్శనమాత్రమే కూడా ముక్తిదాయకము. ఎందుకంటే ఆయనను స్తుతిస్తే సమస్తమూ స్తుతింపబడినట్లే, ఆయనను పూజిస్తే జగత్తంతా పూజింపబడినట్లే.

Verse 18

पूजितः पठितो ध्यातः स्मृतो वै कलुषापहः । शालग्रामे किं पुनर्यच्छालग्रामगतो हरिः

పూజింపబడి, పఠింపబడి, ధ్యానింపబడి, స్మరింపబడినవాడు నిశ్చయంగా కలుషాన్ని తొలగించును. మరి శాలగ్రామంలో అయితే ఎంత ఎక్కువ—అక్కడ స్వయంగా హరి శాలగ్రామగతుడై విరాజిల్లుచున్నాడు.

Verse 19

पुनर्हि हरिनैवेद्यं फलं चापि धृतं जलम् । चातुर्मास्ये विशेषेण शालग्रामगतं शुभम्

మళ్లీ హరికి సమర్పించిన నైవేద్యం—ఫలం మరియు అర్ఘ్యార్థం పట్టిన జలం—ప్రత్యేకంగా చాతుర్మాస్యంలో, శాలగ్రామగత హరికి అర్పించబడితే మహాశుభమగును.

Verse 20

तिलाः पुनंत्यर्पिताश्च शालग्रामस्य शूद्रज । चातुमास्ये विशेषेण नरं भक्त्या समन्वितम्

ఓ శూద్రజా! శాలగ్రామానికి అర్పించిన నువ్వులు పవిత్రం చేస్తాయి. ప్రత్యేకంగా చాతుర్మాస్యంలో, భక్తితో యుక్తుడైన మనిషిని అవి విశేషంగా శుద్ధి చేస్తాయి.

Verse 21

स लक्ष्मीसहितो नित्यं धनधान्यसमन्वितः । महाभाग्यवतां गेहे जायते नात्र संशयः

ఆయన నిత్యం లక్ష్మీతో సహితుడై, ధనధాన్యసంపన్నుడై, మహాభాగ్యవంతుల గృహంలో అవతరిస్తాడు—ఇందులో సందేహం లేదు.

Verse 22

स लक्ष्मीसहितो विष्णुर्विज्ञेयो नात्र संशयः । तं पूजयेन्महाभक्त्या स्थिरा लक्ष्मीर्गृहे भवेत्

ఆయనను లక్ష్మీతో సహితుడైన విష్ణువుగానే తెలుసుకొనుము—ఇందులో సందేహం లేదు. మహాభక్తితో ఆయనను పూజించాలి; అప్పుడు గృహంలో లక్ష్మీ స్థిరంగా నిలుస్తుంది.

Verse 23

तावद्दरिद्रता लोके तावद्गर्जति पातकम् । तावत्क्लेशाः शरीरेऽस्मिन्न यावत्पूजयेद्धरिम्

హరిని పూజించని వరకు లోకంలో దారిద్ర్యం నిలుస్తుంది, పాపం గర్జిస్తుంది, ఈ శరీరంలోనే క్లేశాలు కొనసాగుతాయి।

Verse 24

स एव पूज्यते यत्र पंचक्रोशं पवित्रकम् । करोति सकलं क्षेत्रं न तवाऽशुभसंभवः

ఆయనను ఎక్కడ పూజిస్తారో అక్కడ ఐదు క్రోశాల పవిత్ర పరిధి పవిత్రమవుతుంది; ఆయన సమస్త క్షేత్రాన్ని శుద్ధి చేస్తాడు—అక్కడ నీకు అశుభం కలుగదు।

Verse 25

एतदेव महाभाग्यमेतदेवमहातपः । एष एव परो मोक्षो यत्र लक्ष्मीशपूजनम्

ఇదే పరమ భాగ్యం, ఇదే మహాతపస్సు; ఇదే పరమ మోక్షం—ఎక్కడ లక్ష్మీశుని పూజ జరుగుతుందో అక్కడ।

Verse 26

शंखश्च दक्षिणावर्त्तो लक्ष्मीनारायणात्मकः । तुलसी कृष्णसारोऽत्र यत्र द्वारवती शिला । तत्र श्रीर्विजयो विष्णुर्मुक्तिरेवं चतुष्टयम्

ఎక్కడ దక్షిణావర్త శంఖం లక్ష్మీనారాయణాత్మకంగా ఉంటుందో, ఎక్కడ తులసి మరియు కృష్ణసార మృగచర్మం ఉంటాయో, ఎక్కడ ద్వారవతీ శిలా ఉంటుందో—అక్కడ నాలుగు అనుగ్రహాలు నివసిస్తాయి: శ్రీ, విజయం, విష్ణుసాన్నిధ్యం, ముక్తి।

Verse 27

लक्ष्मीनारायणे पूजां विधातुर्मनुजस्य तु । ददाति पुण्यमतुलं मुक्तो भवति तत्क्षणात्

లక్ష్మీనారాయణుల పూజను చేసే మనిషికి అపార పుణ్యం లభిస్తుంది; అతడు ఆ క్షణమే ముక్తుడవుతాడు।

Verse 28

चातुर्मास्ये विशेषेण पूज्यो लक्ष्मीयुतो हरिः

చాతుర్మాస్యంలో విశేషంగా లక్ష్మీతో కూడిన హరిని పూజించాలి।

Verse 29

कुर्वतस्तस्य देवस्य ध्यानं कल्मषनाशनम् । तुलसीमञ्जरीभिश्च पूजितो जन्मनाशनः

ఆ దేవుని ధ్యానం చేయువానికి కల్మషం నశిస్తుంది; తులసీ మంజరీలతో పూజింపబడినవాడు జన్మబంధాన్ని నశింపజేస్తాడు।

Verse 30

पूजितो बिल्वपत्रेण चातुर्मास्येऽघहृत्तमः

చాతుర్మాస్యంలో బిల్వపత్రాలతో పూజిస్తే ఆయన పరమ పాపహరుడవుతాడు।

Verse 31

सर्वप्रयत्नेन स एव सेव्यो यो व्याप्य विश्वं जगतामधीशः । काले सृजत्यत्ति च हेलया वा तं प्राप्य भक्तो न हि सीदतीति

సర్వ ప్రయత్నంతో విశ్వమంతటా వ్యాపించిన జగదీశ్వరుడైన ఆయననే సేవించాలి. ఆయన కాలానుసారం సృష్టించి లయముచేస్తాడు, అది సులభంగానైనా; ఆయనను పొందిన భక్తుడు ఎప్పుడూ నశించడు।

Verse 255

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये शेषशाय्युपाख्याने ब्रह्मनारदसंवादे चातुर्मास्यमाहात्म्ये लक्ष्मीनारायणमहिमवर्णनंनाम पञ्चपञ्चाशदुत्तरद्विशततमोअध्यायः

ఇట్లు శ్రీ స్కంద మహాపురాణంలోని ఏకాశీతిసాహస్రీ సంహితలో, షష్ఠ నాగరఖండంలో, హాటకేశ్వరక్షేత్రమాహాత్మ్యంలో, శేషశాయీ ఉపాఖ్యానంలో, బ్రహ్మ-నారద సంభాషణలోని చాతుర్మాస్యమాహాత్మ్యంలో ‘లక్ష్మీనారాయణ మహిమావర్ణనం’ అనే 255వ అధ్యాయం ముగిసింది।