Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 19

Devanagari script

हिमवान्पूजयामास मधुपर्कादिकैः शुभैः । उपचारैर्मुदा युक्तो मानयन्कृतकृत्यताम्

Transliteration

himavānpūjayāmāsa madhuparkādikaiḥ śubhaiḥ | upacārairmudā yukto mānayankṛtakṛtyatām

Translation

హిమవాన్ మధుపర్కం మొదలైన శుభదానాలు, సత్కారోపచారాలతో పూజించి గౌరవించాడు. ఆనందంతో నిండినవాడై యథోచిత మర్యాద చూపి తాను కృతకృత్యుడనని భావించాడు.

Word by Word

• हिमवान्: Himavān
• हिमवान्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: हिमवत् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• पूजयामास: worshipped/honoured
• पूजयामास: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: पूज् (धातु)
• Form: लिट् (परस्मैपद; परिप्रयोग-लिट्), प्रथमपुरुष, एकवचन

• मधुपर्कादिकैः: with madhuparka and the like
• मधुपर्कादिकैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: मधुपर्क + आदि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; तत्पुरुष (मधुपर्कः आदिः येषाम्)

• शुभैः: auspicious
• शुभैः: Karana (Qualifier/करण-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: शुभ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण (qualifier of ‘मधुपर्कादिकैः/उपचारैः’)

• उपचारैः: with services/offerings
• उपचारैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: उपचार (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन

• मुदा: with joy
• मुदा: Karana (Manner/करण)
• Type: Noun
• Root: मुद्/मुदा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन (instrumental of manner)

• युक्तः: endowed
• युक्तः: Karta (Qualifier/कर्ता-विशेषण)
• Type: Verb
• Root: युज् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘endowed/connected’

• मानयन्: honouring
• मानयन्: Karta (Concomitant action/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: मान् (धातु) + शतृ (कृदन्त)
• Form: वर्तमानकाले कृदन्त (present active participle, शतृ), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘honouring’

• कृतकृत्यताम्: the state of fulfilled duty
• कृतकृत्यताम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: कृतकृत्य + ता (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय (कृतं कृत्यं यस्य) + ता-प्रत्यय ‘state of having accomplished one’s duty’

Speaker

Deductive (narrator in Nāgara Khaṇḍa Tīrthamāhātmya)

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Himavān, radiant and joyous, performs formal hospitality—presenting madhuparka and auspicious upacāras—honoring the divine guests with reverent gestures.

Characters & Entities

• Himavān
• Madhuparka (ritual offering)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Honoring guests and elders with proper offerings is itself dharma and becomes a source of fulfillment and merit.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Not specified within the verse; the larger unit is a tīrtha-mahātmya narration.

What ritualistic prescription is mentioned?

Madhuparka and related upacāras (ritual courtesies) are explicitly mentioned as auspicious offerings.