Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 5
Devanagari script
तत्र ब्रह्मांडकोटीनां दर्शनं मेऽभवत्पुनः । विस्मयाच्चिंतयानस्य सृष्ट्यर्थमभिधावता
Transliteration
tatra brahmāṃḍakoṭīnāṃ darśanaṃ me'bhavatpunaḥ | vismayācciṃtayānasya sṛṣṭyarthamabhidhāvatā
Translation
అక్కడ మళ్లీ నాకు కోటి కోటి బ్రహ్మాండముల దర్శనం కలిగెను; ఆశ్చర్యముతో ఆలోచించుచు సృష్టికార్యార్థం ముందుకు సాగితిని।
Word by Word
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय (स्थानवाचक क्रियाविशेषण) — indeclinable adverb of place
ब्रह्माण्डकोटीनाम्of crores of universes
ब्रह्माण्डकोटीनाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootब्रह्माण्ड (प्रातिपदिक) + कोटि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (कोटि), षष्ठी (6th/षष्ठी), बहुवचन — Genitive plural; तत्पुरुष-समास (ब्रह्माण्डानां कोटयः)
दर्शनम्a vision; seeing
दर्शनम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदर्शन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन — nominative/accusative singular (here: subject)
मेof me; to me (contextually)
मे:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन — Genitive singular pronoun
अभवत्occurred; happened
अभवत्:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलङ् (Imperfect/past), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन — ‘was/occurred’
पुनःagain
पुनः:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formअव्यय (काल/पुनरावृत्तिवाचक) — indeclinable adverb
विस्मयात्from astonishment
विस्मयात्:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootविस्मय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/पञ्चमी), एकवचन — Ablative singular
चिन्तयानस्यof (me) thinking
चिन्तयानस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeVerb
Rootचिन्तयत् (कृदन्त, शतृ)
Formवर्तमानकृदन्त (शतृ/Present active participle) ‘चिन्तयत्’ → षष्ठी, एकवचन (पुंलिङ्ग) — Genitive singular: “of (me) thinking”
सृष्ट्यर्थम्for the purpose of creation
सृष्ट्यर्थम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसृष्टि (प्रातिपदिक) + अर्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (अर्थ), द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन — Accusative singular; तत्पुरुष-समास (सृष्टेः अर्थः)
अभिधावताby (me) hastening forth
अभिधावता:
Karana (Instrument/करण)
TypeVerb
Rootअभि-धाव् (धातु)
Formवर्तमानकृदन्त (शतृ/Present active participle) ‘अभिधावत्’ → तृतीया, एकवचन (पुंलिङ्ग) — Instrumental singular: “by/with (me) running forth”
Speaker
Brahmā
Tirtha Mahatmya
Tirtha: Brahmāṇḍa-darśana (mythic)
Type: kshetra
Visual Art Cues
Scene: Inside a luminous cosmic chamber, Brahmā beholds innumerable brahmāṇḍas—egg-like universes—floating like golden orbs; his faces show astonishment and contemplation.
Characters & Entities
B
BrahmāFAQs
The cosmos is vast beyond ordinary measure, inspiring humility and reverence toward the divine source.
No specific holy place is cited; the focus is cosmological vision within the narrative.
None.