Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 35
Devanagari script
शिल्पिकः स्वर्णकारकश्च दारुकः कांस्यकारकः । काडुकः कुम्भकारश्च प्रकृत्या उत्तमाश्च षट्
Transliteration
śilpikaḥ svarṇakārakaśca dārukaḥ kāṃsyakārakaḥ | kāḍukaḥ kumbhakāraśca prakṛtyā uttamāśca ṣaṭ
Translation
శిల్పి, స్వర్ణకారుడు, కాఠిన్యకారుడు, కాంస్యకారుడు, కాడుకుడు మరియు కుంభకారుడు—స్వభావవర్గీకరణలో వీరు ఆరు ‘ఉత్తములు’ అని చెప్పబడెను.
Word by Word
शिल्पिकःartisan (śilpika)
शिल्पिकः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootशिल्पिक (प्रातिपदिक; शिल्प + इक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
स्वर्णकारकःgoldsmith
स्वर्णकारकः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootस्वर्णकारक (प्रातिपदिक; स्वर्ण + कारक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; तत्पुरुषः (स्वर्णस्य कारकः)
चand
च:
Connector (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय
दारुकःwood-worker (dāruka)
दारुकः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदारुक (प्रातिपदिक; दारु + क)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
कांस्यकारकःbronze/brass-worker
कांस्यकारकः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकांस्यकारक (प्रातिपदिक; कांस्य + कारक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; तत्पुरुषः (कांस्यस्य कारकः)
काडुकःkāḍuka (a specific worker/caste)
काडुकः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकाडुक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
कुम्भकारःpotter
कुम्भकारः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकुम्भकार (प्रातिपदिक; कुम्भ + कार)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; तत्पुरुषः (कुम्भस्य कारः)
चand
च:
Connector (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय
प्रकृत्याby nature
प्रकृत्या:
Instrument/Reason (करण/हेतु)
TypeNoun
Rootप्रकृति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन; करण/हेतु (by nature)
उत्तमाःexcellent/superior
उत्तमाः:
Predicate Adjective (विशेषण)
TypeAdjective
Rootउत्तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; विशेषणम् (षट्/ते इति विशेष्य)
चand
च:
Connector (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय
षट्six
षट्:
Quantifier (संख्या-विशेषण)
TypeAdjective
Rootषट् (प्रातिपदिक; संख्या)
Form(संख्यावाचक), प्रथमा (1st), बहुवचनार्थे; संख्याविशेषणम् (उत्तमाः इति विशेष्य)
Speaker
Unspecified (Nāgarakhaṇḍa narrative voice within Tīrthamāhātmya)
Visual Art Cues
Scene: Temple workshop near a Gujarat shrine: goldsmith hammering ornaments, bronze-worker casting a vessel, wood-worker carving a beam, potter at wheel, master artisan overseeing; labeled as ‘six excellent by nature’.
FAQs
It records a hierarchy of occupational groups within the chapter’s dharma discourse.
No tīrtha is explicitly named in this verse.
None; it is descriptive.