Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 4

Devanagari script

श्रद्धां धर्मयुतां नाम स्मृतिपूतानि कारयेत् । कर्माणि सकलानीह चातुर्मास्ये गुणोत्तरे

Transliteration

śraddhāṃ dharmayutāṃ nāma smṛtipūtāni kārayet | karmāṇi sakalānīha cāturmāsye guṇottare

Translation

ధర్మయుక్తమైన శ్రద్ధను పెంపొందించి, పవిత్ర స్మరణతో శుద్ధమైన అన్ని కర్మలను ఇక్కడ ఆచరించాలి; ఉత్తమ చాతుర్మాస్యంలో ఇది విశేష పుణ్యప్రదం।

Word by Word

• श्रद्धाम्: faith
• श्रद्धाम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: श्रद्धा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन

• धर्मयुताम्: endowed with dharma
• धर्मयुताम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: धर्म + युत (कृदन्त; युज् धातोः क्त)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (धर्मेण युता)

• नाम: indeed/by name
• नाम: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: नाम (अव्यय)
• Form: अव्यय; निपात (emphatic/quotative: ‘indeed/by name’)

• स्मृतिपूतानि: purified by remembrance/tradition
• स्मृतिपूतानि: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: स्मृति + पूत (कृदन्त; पू धातोः क्त)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (स्मृत्या पूतानि)

• कारयेत्: should cause (to be done)
• कारयेत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: विधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद; णिच्-प्रयोगः (causative: ‘should cause to be done/should have done’)

• कर्माणि: rites/actions
• कर्माणि: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: कर्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), बहुवचन

• सकलानि: all
• सकलानि: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सकल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; विशेषणम् (कर्माणि इति विशेष्य)

• इह: here
• इह: Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: इह (अव्यय)
• Form: अव्यय; देशवाचक-अव्यय (here/in this context)

• चातुर्मास्ये: in the Cāturmāsya period
• चातुर्मास्ये: Adhikaraṇa (Time/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: चातुर्मास्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन

• गुणोत्तरे: excellent in qualities/superior
• गुणोत्तरे: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: गुण + उत्तर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (गुणेषु उत्तरम्/श्रेष्ठम्)

Speaker

Unspecified (didactic instruction; likely Brahmā in the ongoing dialogue frame)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Tīrtha ‘iha’ (contextual; likely the same saṅgama region)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A disciplined pilgrim community during the four holy months: simple living, daily bathing, prayer, and study; a calendar-like seasonal atmosphere with monsoon clouds and temple lamps.

Characters & Entities

• Cāturmāsya
• Dharma
• Śraddhā
• Smṛti

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Faith must be dharma-aligned, and remembrance of the sacred should purify every action—especially during Cāturmāsya.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No single tīrtha is named; the emphasis is on the sanctity of time (Cāturmāsya) within a pilgrimage-mahātmya setting.

What ritualistic prescription is mentioned?

Perform all karmas with śraddhā and dharma, keeping them smṛti-pūta—purified through devotional recollection—during Cāturmāsya.