Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 35

Devanagari script

अवध्यो हि यथा दूतस्तेन त्वां न निहन्म्यहम् । क स्याद्वै शंकरोनाम यो मामेवं प्रभाषते

Transliteration

avadhyo hi yathā dūtastena tvāṃ na nihanmyaham | ka syādvai śaṃkaronāma yo māmevaṃ prabhāṣate

Translation

“దూతను సంహరించరాదు; అందుకే నిన్ను నేను చంపను. కానీ ‘శంకరుడు’ అని పిలువబడే వాడు ఎవడు, నాతో ఇలా మాట్లాడుతున్నాడు?”

Word by Word

• अवध्यः: not to be killed; inviolable
• अवध्यः: Karta (Subject-qualifier/कर्तृविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अवध्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, प्रथमा, एकवचनम्; दूतः इति विशेषणम्

• हि: indeed; for
• हि: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: हि (अव्यय)
• Form: अव्यय (निपातः; कारण/निश्चयार्थः)

• यथा: as; just as
• यथा: Sambandha (Comparison/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: यथा (अव्यय)
• Form: अव्यय (उपमान/प्रकारवाचकः)

• दूतः: a messenger
• दूतः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: दूत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, प्रथमा, एकवचनम्

• तेन: therefore; by that reason
• तेन: Hetu (Reason/हेतु)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः/नपुंसकलिङ्गः, तृतीया (करण/हेतु), एकवचनम्

• त्वाम्: you
• त्वाम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: द्वितीया, एकवचनम्

• न: not
• न: Pratishedha (Negation/निषेध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: अव्यय (निषेध-निपातः)

• निहन्मि: I kill; I strike down
• निहन्मि: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: नि-हन् (धातु)
• Form: लट्, उत्तमपुरुषः, एकवचनम्, परस्मैपदम्

• अहम्: I
• अहम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा, एकवचनम्

• कः: who?
• कः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: किम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, प्रथमा, एकवचनम्; प्रश्नार्थकः

• स्यात्: could be; would be
• स्यात्: Kriya (Potential/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)
• Form: विधिलिङ्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्, परस्मैपदम्

• वै: indeed
• वै: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: वै (अव्यय)
• Form: अव्यय (निपातः; एव/खलु-अर्थे)

• शंकरः: Śaṅkara (Śiva)
• शंकरः: Karta (Subject complement/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: शंकर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, प्रथमा, एकवचनम्

• नाम: by name; called
• नाम: Sambandha (Appositive marker/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: नाम (अव्यय)
• Form: अव्यय (नामनिर्देशक-निपातः)

• यः: who
• यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, प्रथमा, एकवचनम्; सम्बन्धबोधकः (relative pronoun)

• माम्: me
• माम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: द्वितीया, एकवचनम्

• एवम्: thus; in this manner
• एवम्: Kriya-visheshana (Manner/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: एवम् (अव्यय)
• Form: अव्यय (प्रकारवाचक-क्रियाविशेषणम्)

• प्रभाषते: speaks; addresses
• प्रभाषते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र-भाष् (धातु)
• Form: लट्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्, आत्मनेपदम्

Speaker

Adhaka

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Andhaka restrains himself from killing the messenger, citing envoy-immunity, yet arrogantly challenges: ‘Who is this Śaṅkara who speaks so to me?’

Characters & Entities

• Śaṅkara (Śiva)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Dharma restrains violence: even an enemy’s envoy is protected, showing that righteous conduct stands above anger.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Indirectly, the surrounding chapter frames Śiva’s authority connected with Kailāsa and Vārāṇasī in the Tīrthamāhātmya.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; the verse emphasizes ethical conduct (dharma) regarding envoys.